
آخرین باری که همدیگر را دیدیم درست هفتۀ آخر بهمن ماه سال 1398 بود. وقتی از جلسۀ مشاوره بیرون آمد گفت حالش خوب نیست و تصمیم گرفت که دیگر مشاور و مشاورههای ارزان و سفارشی نرود. آن زمان نمیدانست که همۀ مشاوران، دانشگاهی نیستند. روانشناسی که برای وسواسش نزد او در کلینیکی خیریه میرفت این فرد را معرفی کرده بود و مریم علیرغم اینکه جاهایی دریافته بود که انگار خیلی علمی نیست صحبتهای مشاورش اما باز به خاطر عدم اعتماد به خودش یا هرچه بود تقریبا ماهی یک بار مراجعه میکرد. احساس میکرد اگر به دانش باشد خودش بیش از این مشاور میفهمد و اگر به دانایی باشد هیچ کدام نمیفهمند، نه مشاور نه مریم.
آنقدر حالش بد بود که آرام و قرار نداشت. می گفت من آنقدر ایزولهگزین شدهام که من را در خانه وسواسی خانم میدانند و می خوانند و در شبانه روز مگر به دعوا، بیش از پنجاه کلمه هم بینمان رد و بدل نمیشود. خدای من، من با اینهمه مشکل روحی و ارتباطی و سن بالا، باید به فکر ازدواج باشم؟ مغز چه جانوری خورده این مشاور که چنین حرف احمقانه ای را راهکار این همه حفره در زندگی من میبیند؟ بر فرض که چنین موقعیتی پیش آید، به هفته دوام میآورد رابطه؟
از هم جدا شدیم. باید سوار مترو میشد و در مسیری پیاده میشد، و با تاکسی یا پیاده مسافتی میپیمود تا به ایستگاهی برسد که اتوبوس های شهرستانشان بود و تا قبل از ساعت نه شب، آخرین تایم اتوبوس شهرستان. بعد برایم گفت که در ایستگاه مترو فوق العاده بیقرار بوده و نه تمایل به برگشت داشته نه راه به جایی. حتی مسیر را تغییر داده با مترو به سمت دیگری رفته و ایستگاه جدیدی را تجربه و بعد دوباره پیاده شده و در مسیر برگشت سوار مترو شده و برگشته بود. دنیایش تنگ و محصور و سیاهِ بدون نور شده بود.
میگفت دیگر به خانواده نمیگوید مشاوره میرود. حوصله نداشت. چند روز قبلش برای کاری رفته بود و فهمیده بود بیگاری است ولی با اینحال با روانشناس قبلی در میان گذاشته بود و میگفت نمیخواهم بازدارندههای درونی غالب شوند که میشوند خصوصا که جنس کار با روانش جور نباشد. دکتر گفته بود که درست تصمیم گرفتهای این کار یا بیگاری حتی هزینۀ آمد و شد تو از شهرستان تا اینجا نیز نمیشود.
اصلا تصمیم نداشت وارد دنیای هنر شود. نه هزینه نه حوصله، آن هم بعد از این همه فاصله از دنیای هنر.
- پس چه خاکی به سرم بریزم؟ من اصلا نمیخام هزینه بدم فعلا فقط درآمد مهم است و بس.
از من کاری بر نمیآمد. کارمند جز بودم و درگیر مشکلات جدی در مسیر زندگیام. چهارشنبه بود گمانم که او به جلسه رفت و شنبه بود که زمزمۀ بیماریِ همهگیری که قبلا چین را گرفتار کرده بود و قرنطینه و شرایط آن را کسی نبود که نشنیده باشد، حالا در کشور ما نیز جدیتر مورد توجه قرار گرفته بود و زنگ خطر به صدا درآمده بود و مدرسه ها کم کم شلکن سفتکن شد.

آن خانه نشینی و همنشینی وحشتناک در خانه برایش سرفصل رنجهای جدید و نومیدی شدید شد.
خدای من اصلا باورکردنی نبود. این همهگیری و تجربۀ سختِ مرگ و بیماری و دوری و فاصله و موازینی که هر روز متفاوتتر میشد و خطرناک شدن همه چیز از اشیا و آدمها گرفته تا هوا. روزهای اول ماسک جدی نبود اما به مرور آن هم جدی شد و به اقلام خرید خانوادهها آن هم در تعطیلیِ کار و درآمد افزوده شد و مانند الکل در ردۀ مروارید نایاب.
همۀ این فشارها و افزوده شدن مرگ و میرها و پیکرها و ضدعفونی کردن محیط فرد فوت شده و ضعفهای مدیریتی و بیتوجهی عدهای و ناهماهنگیهای موجود در جامعه روحش را زخمی کرده بود. مرگهای سهمگین و رنجهای سنگین. و حضور فردی از کادر درمان در خانواده که حالا خودش منبع آلودگی هم بود و البته منبع نگرانی که بلایی سرش نیاید دردهای مضاعف روح مریم شد. نگران خواهرش بود. حیفش میآمد که او را از دست بدهند.
این میان مشکلات او در خانواده نیز بیشتر شد. زمانی که میگفتند که لباسها را بیرون از اتاق بگذارید و بعد از چند ساعت به کمد منتقل کنید خواهر دیگرش که کمدش دقیقا در مجاورت محل خواب او بود به عمد لباسهایش را به محض ورود آنجا میگذاشت و البته آزارهای او و اعتراض مریم به رفتار او با عبارت وسواسی برو گم شو و اهانتهای این چنینی معمولا به علیه مریم تمام میشد.
حتی ساعات محدود قبلی که خانه خلوت بود هم دیگر از دست شده بود. در خانه شاید به دلیل استرس زیاد یا هرچه بود خورد و خوراک و هر لحظه چیزی نو هوس کردن و پختن افزایش یافته بود حالا دیگر ایام آن عید ناکام هم تمام شدهبود و خانواده یکهو به خود آمده و دیده بود بودجه زیادی صرف خوردن شده و کم آمدهبود همهچیز، غیر از وزنشان.
اما مریم روز به روز لاغرتر میشد. او همپای آنان نمیخورد. و اصلا هرچه که هزینه شدۀ خانواده بود سوای هزینۀ پدرش، اصلا نمیخورد. به لطف کمبود هزینه و وزنِ افزودۀ دیگر اعضا، مجالی برای حضور مریم در آشپزخانه پیدا شد.
روانش اما ویران بود. میگفت که انگار درِ دنیا را بستهاند و زیرش آتش گشودهاند و ما میجوشیم ( انسان ) و میسوزیم اما راه گریز نداریم. چه شد یکهو؟ و البته خودش اشاره کرد به هشدار کارشناسانی در حوزۀ محیط زیست که پیشتر سخن رانده بودند که درنوردیدن بیقاعده و حرصمندانه انسان در زمین اینگونه همهگیریها را نه تنها غیر ممکن که ممکن در بازه های کوتاهتر دانسته بودند. خلاصه که هرچند شرایط شخصیاش خوب نبود بلکه افتضاح هم بود گاهگاهی برای گذران بهتر پیشنهاد کتاب میداد و باهم میخواندیم و راجعش در واتس اپ حرف می زدیم و میگفت ببین ما در گذر از این مغاک دیگر انسان قبلی نخواهیم بود.
اوضاع همچنان نابسامان بود و مریم اما هرچند حال خوشی نداشت اما مسیر کتابخوانی را با من ادامه می داد.
" کوری" اثر جالب ژوزه ساراماگو و کتاب "طاعون" اثر آلبرکامو را نیز برای آن دوران مناسب دید و سعی میکرد به من هم با توجه به مرگ دو نفر در میان آشنایان بر اثر کرونا روحیه دهد و حتی وقتی من دچار کرونا شدم واقعا هرچند تلفنی اما مدام حواسش به من بود و روحیه میداد. بعد هم یک سری لایو روانشناسی و خودیاری و کتابخوانی را به من معرفی میکرد و من واقعا میدیدم مریم نهایت تلاشش را میکند که رشد کند و با رشد خود از بنبست این زندگی و این خانواده نجات یابد. اما گاهی هم به بنبست روحی میرسید و ابراز استیصال میکرد و اینکه چطور راهی پیدا نمیکند که به مرگِ بی نجات بیانجامد.
مشاوره را رها کردهبود. مشاورش گفته بود تلفنی نمیتواند جلسات مشاوره برگزار کند و واقعا هم توانایی اداره جلسات تلفنی را نداشت و هردو بار جلسۀ تلفنی، مریم کلا میگفت هدر رفت پول بود و البته اعصاب ویران کن. البته مریم در مکاتبه با دو روانشناس متوجه عدم کفایت مشاورش شدهبود با آن ایدههای پوسیده و غیر علمی اش.
چیزی که من هم آن زمان نمیفهمیدم و او نیز، که مریم در یک تضاد کامل بود. او در مسیر کاریابی چیزی را ندید میگرفت و آن هم ندید گرفتن استعداد و توانمندی مریم در هنر و گریزان شدن او بعد از آن همه فشارهای پدرش بود.
او خلاق و هنرمند بود که البته این سالها راه بر آن بسته بود.