
محل برگزاری جلسات به علت تعمیرات تغییر کردهبود و من نه حوصله داشتم که آن مسیر را بروم نه کتاب را خوانده بودم. در پارک نزدیک محل قبلی با مریم قرار گذاشتم روز چهارشنبه اما. چون آن پارک اتفاقا سرراه مطب دکترش بود. تقریبا دو ماهی از آشنایی من و مریم میگذشت. اوایل منظم بود و جلسات را میآمد ولی بعد کاهش داد. همۀ آن جلسات را هم فقط با همان مانتو و شال و کیف آمدهبود. فقط چهرهاش تغییر میکرد، گاهی تکیدهتر و گاهی نسبتاً شادابتر.
دوستی ما آنقدر شکل گرفته بود که دیگر بدانم از زندگیش راضی نیست. که بدانم با تریکوتیلومانیا زیستن چه کابوسی است و مهمتر آنکه این دختر راه به هیچکجا نداشت. نه کار درست و حسابی داشت نه کسی که بتواند کمکش کند و نه سن و سالش جوری بود که جایی استخدام شود. میگفت یا باید جوان و زیبا باشی یا کاری آزاد داشته باشی که سن استخدام از من گذشته است.
چهل و سه سالگی را پشت سر میگذارد و میگفت همین چند سال پیش از شرایطی بحرانی گذر کرده. اصلا از او نمیپرسیدم. میخواستم احساس کنترلشدگی به او دست ندهد. میگفت ناخودآگاه شده همان نسخههای منفور خانوادهاش. پدر و مادری که دوست نداشت و خواهرها برادرهای منفورش. از مادرش که سخن میگفت هیچ مِهری به کلامش نبود و از پدرش که سخن میگفت سرشار از انزجار و ترس بود، البته نه ترسی که مانع کارش شود ترس از تنشهای مداوم بینشان و دخالت نه بیطرفانۀ خانواده. برادر بزرگش ازدواج کردهبود و طلاق گرفتهبود و حالا در این بقول خودش بیغوله او که کم نشدهبود به اتفاق فرزندش اضافه شدهبود.
میگفت گاهی دلم برای این مرد و زن میسوزد ولی هروقت گفتهام نکته ای، اون زن بلوایی به پا کرده که همه را به جانم انداخته. آن مرد هم که ظلم بسیاری بر او رانده بود. مانند کوه ( تو بخوان عفریت حسود) جلوی دختر هنرمندش ایستاده بود. در دلم گفتم : نرینگان و مادگانی رشد نکرده و عقدهای که فرزند در حال رشد را خطری بر عدم کنترلگری مبنی بر نیاز به کمترین احتیاجات ضروری زندگی میبینند. آنگونه که در روند صحبتهایش فهمیدم حسادت پدر درجات بالاتری داشت. حالا اما چون کوه یا حتی بالاجبار استقبال میکرد از تمام کارهای فرزندان کوچکتر.
اضطراب عجیبی داشت. ناامیدیِ شدیدتر. از یک بحران جسمی که با هیچ درمانی از شیب سقوطش کاسته نمیشد بیرون آمده بود. پزشکی به گمانم حاذقتر از پزشکان قبلیش به او گفته بود این مساله بیش از آن که جسمی باشد روحی است. آن آمپولهای گران قیمتی که از هلال احمر میگیری گاه نهایت دو عدد کافیست اما تو در یک سال هشت تا زدهای. از چیزی رنج میبری؟ و او نتوانسته بود بگوید از رنج زیستن با خانواده ای که ...
به روانپزشک ارجاعش داد و به شوخی گفته بود هرچند روانپزشکان از روانشناسان خوششان نمیآید اما لازم باشد ایشان شما را ارجاع میدهد. این حجم از اضطراب برای روان و جسم تکیده شدهات خوب نیست. با دارو آرامَش کن و بعد با آگاهی تداومش بخش.
اندکی دیر آمد. حالش اما خنثی بود. خجالت میکشید مستقیم نگاه کند. از آن معدود مژههای مشکی فر دار هیچ نمانده بود. مداد هم نکشیده بود. میگفت در مترو گاهی نگاههای طولانی را روی خودش میدید و با خودش میگفت حتما میگویند شیمی درمانی کرده.
میخواست دکتر روند این یک ماهه که گاهی مدتی خوب طی میشد و یا با تغییر شرایط ویران میشد را بررسی کند. در ضمن پلک متورم بود و با مداد و هیچ چیزی بهتر که نمیشد هیچ، حساسیتِ پوستی نشان میداد موقعی که در این شرایط مداد میکشید. هرچند که این حساسیت پوستی را دکترِ پوست اگزما نامیده بود و ارثی ولی در مورد او تردیدی نبود که شرایط عصبی بدترش میکرد. خلاصه که هرچند بیهوده میدید اما باز خواسته بود گامی بردارد. چند سال پیش نیز روانپزشک رفته بود و تقریبا نزدیک یک سال و نیم کشیده بود تا اندکی فقط به لحاظ روحی بهتر شده بود ولی تریکوتیلومانیا نه بهتر که گاه وحشتناک، مژه ها و ابروهایش را درنوردیده بود. واقعا شرایط هیچگاه با دارو به حالت نرمال هم نرسیده بود. بیشه زار خراب بود و به ریشه زده بود. دکتر ناامنی شدید روانی و عدم استقلال مالی را بزرگترین حفره های نهانیِ پشت تریکوتیلومانیا دانسته بود.
مانند قصه گویی سرد و بی روح از سالهای اوج خود گفت که با هنرش قبل از گرفتن دیپلم و حتی پیش از برادر بزرگترش کار می کرد و درآمد هرچند اندک داشت.
پدرش مرد نادان و خودشییفتهای بود که بسیار ناراحت میشد که پول دست زن جماعت باشد و طوری پیش میرفت که همیشه خانواده نیازمند باشند و البته همیشۀ ایام کودکی و نوجوانی مریم در فقر ناشی از بیعاری و بی صفتی پدرش طی شده بود.
-پدرم نادان و هوسباز، مادرم هم نادانِ بی دست و پا. من هم نادانتر از هردو که سالها دلم برایشان می سوخت و مدام ملاحظه ایشان کردم. و مادره(همیشه می گفت بابای، مادره. نمی گفت بابام، مامانم) که هیچ گاه مرا ندید و پدره که...
از ورودش به هر گوشه ای از هنر که می گفت که به سختی از یکی به دیگری میزد تا بتواند پیش افتد، من حیران می شدم. قلاببافی هم؟ خیاطی هم؟ موسیقی هم؟ آهی کشید و از بیپناهیش و تاب آوریش گفت در مسیر. مادری که هیچ گاه حواسش به او نبود جز برای امر خانه و بقول خودش بهرهکشی تا پدری که آنقدر سنگ انداخت که در سی و اندی سالگی بالاخره به زمین نشست و دیگر نتوانست بلند شود. بله همان زمان دیگر جسمش که این سالها ضعیف شده بود دیگر نتوانست تحمل کند و بیماری تاخت و نهایتا به کم خونی شدید و افسردگی پس از چند سال درمان، گرفتار شد.

راههای متعددی را آزموده بود. نه سرزنش نه مراقبت نه مشغول کردن انگشتان به کاری دیگر و نه دارو و نه هیچ توصیهای این سالها کارآمد نبود و به محض تنش، تحقیر اطرافیان و ترس و احساسهایی که می گفت فعلا نمیداند چه بنامد: بی عزت نفس؟ کم ارزشی یا ... دیگر کنترل از دست می داد و هرچه می کرد امکان توقف نبود یک باره درو می شد مژهها و ابروها. بعد دوباره سرزنش و دوباره احساس گناه. سالهای جوانی بسیار معدود بود این کندنها ولی حالا بقول خودش وحشیانه بود و بیرحمانه .