
این پا و آن پا می کند. کنار هم پشت میز نشسته ایم. این یک ساعت و چهار دقیقه هرچند که گاهی نگاهش را می دزدید اما حواسش به جلسه بود. اما بیقراری الانش را نمیفهمیدم. عجله نداشت که بگویم میخواهد برود اما حیفش میآید جلسه را از دست بدهد. خودش گفتهبود. در طول هفته چندبار بهم پیام داده بودیم. کتاب را همراهش آورده بود من اما نسخه الکترونیکی کتاب را تهیه کرده بودم، "سمفونی مردگان" . کتاب بسته اما جلویش بود. انگشت شست روی کتاب و چهار انگشت دیگر روی نمی دانم چند صد و اندی برگ روی هم می لغزید اما بازش نمیکرد. از زمانی که در گروه عضو شد ضمن خوشامد در گروه در پی وی نیز پیامش دادم و گفتم خوشامدی مریم جان، عجب مریم در مریم شد و او با مهر پاسخم داده بود.

هنوز یکی از بچه ها در حال سخنرانی بود!! نچسب بود کاریش هم نمیشد کرد. زیبا و خوش صدا بود و تکبر در رفتار و گفتارش هویدا. احترام زیادی از مسئول جلسات و دو نفر از بچه ها دریافت میکرد و مسئول مربوطه گاهی در تمجید او به شغلش اشاره میکرد. اما نه زنان و نه مردان در رده سنی مختلف جز نظر دادن در مورد حرفهایش جور دیگری پذیرایش نبودند. بوی کِبر میداد.
درطول هفتۀ شلوغ و پر زحمتی که داشتم باز جایی برای داستان باز میکردم و فیدبکهایی برای مریم میفرستادم. جاهایی آتش میگرفتم و یاد مسیر طی شده در زندگیم میافتادم و آتشفشان خاموش درونم شعله ور میشد.
او تعبیر جالبی داشت. دوقلوها (آیدا و آیدین) را پاره های زندگی خویش میدید و گفت زمانی گمان میکردم سرنوشت آیدین را در کارنامه زندگیم داشتم و حالا میبینم آیدا را زندگی میکنم. آنجا که آیدا از برادرها جدا افتاد و کم کم خوی غریبانه گرفت که در هیچ یک از اعضای خانواده نبود. به سکوت خو گرفت و آنقدر بیحضور شدهبود که فراموشش کردهبودند. می گفت نمیداند خودآزاری است یا دست پر به جلسات آمدن است که باعث شده دوباره کتاب را بعد از چند سال بخواند.
بالاخره بیان نظر آن خانم تمام شد. گمان کردم الان پذیرایی و خداحافظی باشد. بخشهایی ازکتاب خوانده شده بود. درمورد جهل مردمان، نیز اثرات اجتماعی و سیاسی و فرهنگی و اقتصادی بر نگاه افراد و همچنین نگاه مردسالارانه سخن گفته شده بود. به لحاظ ادبی هم. اما دو مورد آخر که یکی در جمع پرسشش این بود که چرا آیدین وقتی شرایط روبراه شد دنبال هدفش نرفت. و این آخری هم که مادام منتقدانه رفتار آیدین که اخلاقی نبود رفتارش با پدرش یا باید فلان جا چنین میکرد یا فلان کار را انجام میداد.
اجازۀ صحبت خواست. آره مریم. گفتند بفرمایید بانو. و او شروع کرد. احساس میکردم دارد خشمش را رام میکند که ملایم سخن بگوید. یکی در جواب اینکه چرا آیدین دنبال اهدافش نرفت بعد از بازگشت به خانه بعد از مرگ آیدا.
-گفت پای کسی را قطع کنند و بعد بگویند در مسابقه دو چرا شرکت نمی کنی؟ این چه استدلالی است؟ وقتی حتی مدرک تحصیلیاش را کنار اشعار و نوشتارش سوزاندند آن هم نه برای اولین بار، یا آن همه رنجهای فراوان در طول سالیان بعد، رمقی برایش گذارده بود؟ اینکه میخواست یک چیز است و آنچه تغییرات زندگی آن هم بیرحمانه مدام سر میزند چیز دیگری است. هرچیزی مقدمه و پیش فرضیه و سن مناسب خودش را میطلبد. مثل این است که فردی را در جوانی مانع فوتبالیست شدنش شدهاند حالا در چهل سالگی که دیگر مانعی ندارد چرا نمیرود فوتبالیست شود؟
چند باری که همه سراپا گوش بودیم و گاه نگاهش میکردیم دیدم گاهی نگاهش را میدزدد.
-اما مورد بعدی پیرامون اخلاقی بودن و نبودن. آیا پدرش اخلاقی رفتار میکرد که حالا پسرش او را تکریم کند؟ گندم نکاشتهایم و زمین بیشه زاری بیش نیست و حالا انتظار برداشت گندم داریم؟ گندم از گندم بروید. و نیز اشاره به یارکِشی بین فرزندان توسط زن و شوهر کرد و تخم کینه و نفرتی که این گونه کاشته شد و آسیب جبران ناپذیری که این عدم امنیت عاطفی به فرزندان وارد میکند. البته یادآور شد گمانمان این نباشد که اینها مال زمان های دور است و در زندگی های ما نیست یا کمرنگ است. کمی بیشتر تعمق کنیم زخم هایمان ناشی از این آسیب ها را میبینیم. کما اینکه یادمان باشد همگی ما توان اورهان شدن را بالقوه داریم. خود را مبرا ندانیم که ما انسانیم با تمام ویژگیهای انسانی. سپاس گفت و بقیه نیز از او برای شرکت در بحث تشکر کردند و با جملۀ یکی از بچه ها جلسه تمام شد: ما انسانیم مجموعۀ خیر و شر. مجموعۀ ویژگیهای زنانه و مردانه. ما تک بُعد نیستیم.
در ایستگاه اتوبوس در آن غروب باز در چشمانش غروبی بود. مدام به مژههایش ور میرفت. تازه متوجه شدم چرا نگاهش را میدزدید. شرم داشت از جای خالی مژهگانی که جایش را مداد کشیده بود.