زندگی عجیب است. گاهی باید سرِ چیزی حرص بخوری که خودت با دستهای خودت ساختهای. همانجاست که آن جملهی قدیمی میآید توی ذهنت: «خودم کردم که لعنت بر خودم باد.»
از چی باید میگفتم؟ از حرفهایی که نمیشود گفت و تهنشین میشوند تهِ وجود آدم. از آن جملههایی که سالها در گلو میمانند و هر بار فقط جایشان را عوض میکنند؛ یک بار میآیند پشت چشم، یک بار میروند توی گلو، یک بار هم مینشینند روی معده.
حس میکردم مثل یک پرندهام که دارد توی قفس دستوپا میزند. درِ قفس باز است، اما نه دلِ رفتن دارد، نه توانِ ماندن. آنقدر سخت و نفسگیر است که نه میشود ماند، نه میشود رفت.
دستم را محکم گرفته بودم جلوی دهانم که چیزی نگویم؛ نکند حرفی بزنم که بعداً پشیمان شوم. تمام وجودم پر از خشم بود. خشم را توی گلویم حس میکردم؛ انگار دنبال یک راه فرار میگشت تا خودش را خالی کند.
هر بار به صبر فکر میکردم، یک قصاب تپل با سیبیل پشت لبش میآمد توی ذهنم. نمیدانم چرا، ولی قیافهاش آنقدر بامزه بود که چند ثانیه خشمم را عقب میانداخت. بعد با خودم فکر میکردم قصابی هم شغل عجیبی است؛ هر روز با چاقو سروکار داری، اما هنر واقعی شاید این باشد که در اوج خشم، از آن چاقو به ضرر کسی استفاده نکنی.
بعضی آدمها هم همینطورند؛ چاقویشان زبانشان است. سختترین کار دنیا این است که وقتی حق داری زخمی کنی، تصمیم بگیری زخمی نکنی.
اما کسی که بیشعور است را چطور میشود باشعور کرد؟ با مثل خودش رفتار کردن؟ با سکوت؟ با خودخوری؟ یا اصلاً راه دیگری هم هست؟
توی شکمم یک اضطراب عجیب نشسته بود، یک پریشانی که نه اسم داشت، نه شکل. دوباره دچار همان بیاشتهایی عصبی شده بودم. گرسنه بودم، اما غذا را پس میزدم. واکنش بدن در این حالت عجیب است؛ انگار آب و روغن را قاطی کرده باشند. نه ذهن آرام میشود، نه بدن همکاری میکند.
فشار را حتی توی دندانهایم حس میکردم. فکم را آنقدر محکم روی هم فشار داده بودم که انگار تمام خشم دنیا آنجا جمع شده بود. دلم گریه میخواست، اما از سردرد بعدش و از پف کردن چشمها متنفر بودم. انگار حتی برای گریه کردن هم باید هزینه میدادم.
چند بار با خودم گفتم: نفس عمیق بکش. دم عمیق… بازدم عمیق. شاید این تنها راهی باشد که استرسها و دلنگرانیها، بدون اینکه کسی را زخمی کنند، از بدن بیرون بریزند.
گاهی آدم حرفی نمیزند، اما تمام بدنش دارد فریاد میزند. گلو، معده، فک، دندانها، اشتها، خواب؛ همه به جای زبان حرف میزنند.
بیاشتهاییام معمولاً تا دو روز ادامه پیدا میکند. بعد کمکم بدنم یادش میرود که جنگ تمام شده است. اما من هر بار از خودم میپرسم: واقعاً صبر یعنی همین؟ یعنی آنقدر خودت را نگه داری که بدنت به جای تو اعتراض کند؟
نمیدانم ساکت بودن خوب است یا فریاد زدن و بعد از بعضی حرفها پشیمان شدن. انگار زندگی گاهی آدم را بین دو پشیمانی قرار میدهد؛ پشیمانیِ نگفتن و پشیمانیِ بد گفتن.
شاید قدرت واقعی این نباشد که بتوانی با چاقوی زبانت کسی را زخمی کنی. شاید قدرت واقعی این باشد که در اوج خشم، از آن چاقو استفاده نکنی؛ اما بعد، آن را آرام روی میز بگذاری و از اتاقی که دارد آرامشت را میکشد، بیرون بیایی.
بعضی حرفها آدم را نمیکشند، اما سالها در گلویش زندگی میکنند.