اسم شهر من «بهار» است؛ شهری کوچک از همدان، شهری که اسمش را از یک فصل قرض گرفته است.
بهار بیشتر از آنکه بوی گل بدهد، بوی خاک میدهد؛ بوی زمینی که تازه آبیاری شده، بوی سیر تازه، بوی دستهایی که سالها با خاک آشنا بودهاند. مردمانش بیشتر از اینکه پشت میز نشسته باشند، روی زمین کار کردهاند و زمین هم هر سال، با سخاوت، مزد زحمتشان را داده است.
شاید روی نقشه فقط یک نقطهی کوچک باشد، اما برای من شهری است با شبهای خنک، صبحهای آرام و اقتصادی که با سیبزمینی و سیر بالا و پایین میرود. اینجا حال خیلی از خانهها به فصل برداشت گره خورده است.
وقتی باران میبارد و پدرم زیر لب میگوید: «خدا را شکر»، میفهمم باران فقط لغزش چند قطره آب روی زمین نیست. اینجا باران یعنی امید. یعنی شاید امسال زمین دست خالیمان نگذارد. آن وقت میفهمی قیمت سیبزمینی فقط یک عدد نیست؛ حالِ خیلی از خانههاست.
شاید سرِ کوچهی شما یک گلفروشی بزرگ باشد که هر بار از کنارش رد میشوید حالتان خوب شود، اما سرِ کوچهی ما یکی پس از دیگری مغازههای کودفروشی، سیرفروشی و فروش محصولات کشاورزی صف کشیدهاند. تا چشم کار میکند بوی خاک، سیر و کود است.
راستش را بخواهید، برای یک آدم درونگرا مثل من، رد شدن از کنار جمع مردهایی که روی پیادهرو نشستهاند و مشغول گپ زدن هستند، گاهی از امتحان دادن هم سختتر است. هر بار احساس میکنم باید با سرعت نور از پیادهرو عبور کنم و وانمود کنم اصلاً کسی آنجا ننشسته است.
شهر ما یک میدان کوچک دارد؛ بیشتر مغازههای مواد غذایی و لباسفروشی دور همان میدان جمع شدهاند. جالب اینجاست که من بیشتر فروشندهها را میشناسم و احتمالاً آنها هم بیشتر مشتریها را. اینجا از آن شهرهایی نیست که بتوانی ناشناس بمانی؛ اگر دو روز پیدایت نشود، ممکن است نفر سوم از تو بپرسد: «کجا بودی؟»
توی این شهر کوچک، همه از حال هم باخبرند. لازم نیست خبر خاصی را جایی اعلام کنی؛ خودش راهش را پیدا میکند. انگار هر محله یک شعبهی غیررسمی بیبیسی دارد. گاهی هم قبل از اینکه خودت از ماجرا باخبر شوی، بقیه تحلیلش کردهاند. البته اینجا باید حواست باشد؛ بعضی خبرها در مسیرشان از یک کلاغ، چهل کلاغ میشوند.
از سلیقه و کدبانویی زنهای شهرم هرچه بگویم کم گفتهام. انگار سلیقه برایشان یک زبان مادری است؛ از چیدن سفره گرفته تا درست کردن غذا و رسیدگی به خانه، همهچیز را با عشق انجام میدهند.
نمیدانم یک ماه بعد، وقتی به تهران بروم، دلم برای چه چیزی بیشتر تنگ میشود. شاید برای پیادهرویهای صبحگاهیاش، برای هوای خنکش، برای بوی سیر تازه، یا برای نوبرانههایی که همیشه زودتر از خیلی جاهای دیگر به دستمان میرسید.
گاهی در ذهنم یک خانهی ویلایی با یک باغچهی بزرگ میساختم؛ جایی که سبزی بکارم و هر روز رشد یک بذر را از نزدیک ببینم. شاید وقتی به تهران بروم، یک روز روی تراس خانه یا روی پشتبام، چند گلدان سبزی بکارم. شاید نتوانم زمینهای بهار را با خودم ببرم، اما شاید بتوانم عادتِ کاشتن، صبر کردن و تماشای رشد را با خودم به تهران ببرم.
بهار شاید برای خیلیها فقط یک شهر کوچک باشد، اما برای من جایی است که یادم داد بعضی چیزها را باید از نزدیک زندگی کرد؛ بوی خاک، انتظار باران، و امیدی که از دل زمین سبز میشود.