گلها پژمردهاند، سنگ شکسته است، علفهای هرز نای ادامه دادن ندارند، خاک جوانه نمیدهد، گنجشکها در آفتاب نشستهاند، کلاغ مات و مبهوت نشسته است، بلبلها دیگر آواز نمیخوانند، درختچه دیگر بزرگتری ندارد، جوانه دیگر معلمی ندارد.
چرا؟ شاید از دردِ فراق، از دردِ ندیدنِ درخت پیر. از وقتی خشک شد، باغ یک روز هم مثل قبل نداشت. در تمام روز، همه فقط فکر میکنند؛ به لبخندش، به دردِ داخلِ خندهاش، به قلب گرمش، به صورتک خستهاش، به صدای بمش.
اما چه فایده؟ او دیگر نیست. دیگر کسی به گل نمیگوید: «تو زیبایی.» دیگر کسی نیست که برخلاف دیگران، دلِ سنگ را مثل خودش سنگ نبیند. دیگر کسی نیست که به علفهای هرز بگوید: «شما اضافی نیستید.» دیگر کسی نیست که خاک به او غذا دهد. دیگر کسی سایهبانِ گنجشکها نیست. دیگر کسی سعی ندارد کمی دلِ کلاغِ بداخلاق را نرم کند. دیگر کسی نازِ بلبل را، وقتی آزرده است، نمیخرد. دیگر کسی درختچه را نصیحت نمیکند. دیگر کسی به جوانه پندِ زندگی نمیدهد. او رفته؛ برای همیشه. و فقط یک چیز باقی مانده است؛ خاطراتش. همه با خود فکر میکنند: «کاش اینقدر مهربان نبود، کاش میتوانستم فراموشش کنم.» اما افسوس، هیچکس به حالت قبل برنمیگردد.
کلاغِ بداخلاق شبها مست به باغ برمیگشت؛ اما این درد با شراب هم فراموش نمیشد؛ در واقع، اصلاً فراموش نمیشد. دوستانش به او میگفتند: «یک درخت پیر ارزش این همه پریشانی را دارد؟» اما نمیدانستند این درخت دلیلِ همه ادامه دادنش بود، دلیلِ همه خندههایش بود، دلیلِ دور ریختنِ کینههایش بود.
دوستانِ گنجشک مدام میگفتند: «چرا توی این گرما زیر آفتاب نشستهای؟ خب یک سایهبان دیگر پیدا کن.» اما نمیدانستند او فقط یک سایهبان نبود. نمیدانستند چنین سایهبانِ پُرمهری دیگر پیدا نمیشود.
گلها دیگر شکوفه نمیدادند. همه سعی میکردند با آنها صحبت کنند، از آنها تعریف کنند تا شاید دوباره شکوفه بدهند؛ اما نمیدانستند کسی که گلها به خاطر او شکوفه میدادند، دیگر نیست. دیگر کسی نیست که هر روز به گلها بگوید: «چقدر امروز زیبا شدهای.»
باغبان به بلبل میگوید: «یک آوازی بخوان!» اما نمیداند دیگر کسی نیست که صبحها از صدای بلبل تعریف کند، برایش اشعار حافظ و سعدی را بخواند و به او بگوید: «یک آوازِ زیبا برایم نمیخوانی؟ فقط آوازهای تو بر دلم مینشیند.»
خاک مثل قبل حوصله غذا رساندن به گیاهان را نداشت. آخر مگر چند نفر، مثل درخت، برای هر بار غذا رساندن از او تشکر میکردند و برای بودنش قدردانش بودند؟
علفها دیگر درمیآمدند؟ نه. چرا باید درمیآمدند؟ دیگر کسی نبود که بگوید: «شما اضافی نیستید، خودتان را سرزنش نکنید، شما هم مثل بقیهاید.» و به همه ساکنان باغ بگوید: «علفهای هرز از ما هستند، آنها را غریبه نشمارید؛ آنها محرمِ ما هستند!»
سنگ طاقت نیاورد و شکست. چرا نمیشکست؟ دیگر کسی به جای سفتیِ ظاهرش، نرمیِ دلش را نمیدید. زندگی بدونِ رفیقِ شفیقش برایش غیرممکن بود.
درختچه و جوانه دیگر راهنمایی نداشتند. دیگر کسی نبود که درسِ زندگی را جوری بیان کند که قلبشان بتپد، از تهِ دل عاشق زندگی شوند و دانه محبت را در قلبِ کوچکشان بکارد.
درختان و گیاهانِ باغهای بغل میگفتند: «این همه هیاهو را نمیفهمیم. او فقط یک درخت پیر بود.» اما نمیدانستند آن درخت پیر، همهچیز بود. بعد از رفتن او، بخشی از روحِ کل باغ هم رفت...
پایان