غریب زن

با شنیدن صدای زنگوله ی بزها و رژه سم گله، به خود آمدم. متوجه شدم برای بازگشتن به شهر کمی دیر شده . درس را تمام و با نوشتن تکالیف شب شاگردان مقدماتی و تکمیلی روی تخته ی سیاه، کلاس را تعطیل کردم.

آموزشیار سازمان نهضت سوادآموزی تازه پا گرفته بودم هر روز سر جاده، با دیدن روستا و پیاده شدن از مینی بوس یکی از اهالی که عمدتآ از شاگردانم بود، برای همراه شدن و رهانیدنم از حمله ی احتمالی سگ¬های ولگرد و گاومیش های تنومند و گاها وحشی منتظر من ایستاده بود.

گله جلوی در کلاس جمع شدند. بوی پشکل و پشم و موی آنها کلاس را پر کرد. چند بز چموش به داخل اطاق سرک کشیدند.

_ بچه ها یادتون نره فردا املا دارین.

قبل از داخل شدن بزها به کلاس با اشاره دستم به آنها برای رفتن اجازه دادم. همه رفتند به جز روح الله که نوبتش بود تا سر جاده من را همراهی کند. هر کدام با کشیدن صدای "هووووش" و در هوا چرخاندن سیخ و خط کش که آن روز برای درس حساب و رسم مثلث به همراه خود آورده بودند، به سمت طویله و خانه هایشان راهی شدند. بز شاخدار در جلو و گله به دنبال او.

دیدن تلاش بره¬ی حنایی رنگ، برای مکیدن شیر با وجود لگد شدن زیر سم مادر که برای رسیدن به آخور می دوید، من را به یاد دخترک شیرخوارم انداخت. صبح که او را ترک می کردم کمی تب داشت. صدای روح الله مرا به خود آورد:

_ خانم اجازه! زودتر بریم تا گاومیش "غریب بزن" از رودخونه برنگشته!

بنر نهضت سوادآموزی را از دیوار کندم به داخل اطاق انداختم. قفل را دور چفت در انداختم و آن را بستم. به طرف جاده راه افتادیم.

_ روح الله میدونی چرا "غریب زن" به غریبه ها حمله میکنه؟ مگه اون همه ¬ی آدمای آبادی رو می شناسه؟

_ آره خانوم. آدم تازه وارد رو از همون ته دنیا که ببینه بهش حمله می کنه. برای نشان دادن "ته دنیا" دستش را هر قدر که می توانست رو به جلو و در امتداد آسمان کشید. روبروی او ایستادم:

_ ولی من که دیگه تازه وارد نیستم. دوساله که می¬آم اینجا و می¬رم.

به طرفم برگشت، تابیدن نور بی رمق خورشید به چشمانش، رنگی آغشته به عسل، مو و چهره اش را پوشانید. انگشتانش را سایه بان چشمان نیمه بازش کرد. لب هایش که باز شد زل زدم به دندان های سفید و تازه رسته اش. انگار ابا داشت از زدن حرفی که بالاخره آن را زد:

_ خانم "غریب بزن" از چادر سیاهی که سرت می کنی می¬ترسه. خانم معلم قبلی رو کاری نداشت حتی باهاش دوست هم بود.

درست می گفت. مقنعه، مانتو، شلوار و کفش هایم همه مشکی بودند. حتی کیفم. و ان چادر غریب زن لعنتی...

مثل هر روز از خانه های گلی آبادی که گذشتیم، نزدیک جاده به کپر سیاه و رنگ و رو رفته سمت راست مسیرمان رسیدیم. از دور با دیدن پیرزن فرتوت و خمیده کنار کپر روح الله راهش را کج و در حالی که کپر را زیر چشمی می پایید، سرعتش را زیاد کرد. این کار همیشگی همراهانم بود. اهالی روستا هم سعی می کردند که من از ارتباط پچ پچ و حرف های درگوشی خودشان که بی شک به این زن مربوط می شد سر در نیاورم. چادر را از زیر پایم جمع و بالا کشیدم. با برداشتن چند گام خودم را به او رساندم:

_ روح الله اون پیرزن تنها زندگی می کنه؟

دستپاچه شد:

_ نمی دونم خانوم!

سرعتش را بیشتر کرد. سر جاده رسید. سر جایم ایستادم و با اشاره به پیرزن کنار کپر گفتم:

_ انگار تنهاست. گناه داره بیچاره!

_ بیچاره چرا؟ حقشه! دخترشو کشته! جادوگر پیر!

برای طفره رفتن از جواب سوالم که چرا کشته است، ادامه داد:

_ خانوم ماشین داره میاد. خودتون رو زود برسونین جا نمونین.

سوار مینی بوس شدم. کمی که رفتیم متوجه شدم که مسیر ماشین جای دیگری بود. راننده وقتی فهمید ایستاد، ماشین را سمت خاکی جاده انداخت و با دنده عقب برگشت. پیاده شدم. روح الله رفته بود. به طرف روستا به راه افتادم تا بلکه به وسیله ای برای برگشت، از خود اهالی دسترسی پیدا کنم. باید راه را تنها می پیمودم. وحشت از تاریک شدن هوا، قدم هایم را بلند و ضربان قلبم را تند کرده بود. صدای سابیده شدن کیف به مانتویم و خس خس نفس هایم تنها صدایی بود که در گوشم می پیچید. نزدیک کپر زیر چشمی پیرزن را نگاه کردم با اشاره دست مرا به سمت خودش خواند. سرم را به نشانه ندیدن او پایین انداختم. در رفتن شتاب کردم وقتی که پیرزن با ترکه ای به دست به سمتم آمد. صدایی از پشت سرم شنیدم. برگشتم. غریب زن با سر خمیده و شاخ های بلند خیز برداشته و از عقبم می آمد. در لحظه موقعیتم را سنجیدم. فاصله آبادی مقابلم بیشتر از آن بود که بتوانم قبل از رسیدن گاومیش، خودم را به آنجا برسانم. من و جادوگر و غریب زن در سه رأس مثلث متساوی الاضلاعی قرار گرفته بودیم. بعد از لحظه ای درنگ با نزدیک شدن حیوان، با همه ی توانم راه منتهی شدن به پیرزن را در پیش گرفتم. حیوان فورا راهش را به سمتم کج کرد. پایم به بته ای خورد و روی زمین ولو شدم. کفش از پایم در آمد. سر تا پا خاکی بلند شدم و دویدم. پیرزن ترکه اش را در هوا می چرخاند و با کشیدن صداهایی حیوان را که به چند قدمی من رسیده بود به عقب می راند. رو به من با کلمات نامفهوم فریاد می زد:

_ دتر چارته بکن. های دتر ایگم چارته بکن!

سریع چادر را از خود رها کردم. با همه وزنم افتادم. لباس هایم از خاک سفید شد. چادر که زیر دست و پای غریب زن پهن شد، انگار ترمزی بود برای سم های حیوان. نفس زنان سر جایش میخکوب شد. هر سه در نقطه مرکزی مثلث به هم رسیدیم. من افتاده، حیوان خمیده با سم های تنیده در چادر و پیرزن مابین ما ایستاده. با صدای " هششش" پیرزن، غریب زن نگاهی به من کرد، آرام راه آبادی را درپیش گرفت. پیرزن دستم را گرفت بلند شدم و خودم را تکاندم. پیرزن گفت: ___ او ایخو؟

بلا تکلیف گفتم:

_ ممنون. باید زود برگردم تا دیرتر نشده.

_ دترم بیو مین کپر کمی آسوده بو بعد برو تا بل ای حیوون زون بسته هم رفته باشه. اصلا ای کاش خوم ترسم پت بیام ای سیم قدغن نبید!

منتظر جوابم نماند. به سمت کپر رفت. درست می گفت باید کمی می ماندم.

_ ننه برا چی نمی تونی باهام بیای تا آبادی؟

برگشت. آهی کشید:

_ ننه بیو تو کپر کمی پیشم بمون دارم دق ایکنم.

دیگر نتوانستم که همراهش نروم. با ترس رفتم توی کپر. دختری جوان وسط فضای کوچک کپر روی نمد کهنه و نخ نما خوابیده بود و از حجم برآمده لحاف نمدار رویش و صورت نحیفش پی به لاغری او بردم. با هر بار نالیدن، سینه هایش، از زیر روانداز بالا و پایین می شد. آرام سلام کردم و پایین تر از بستر دختر نشستم. پیرزن از حُب1 کنج کپر که روی سه پای چوبی قرار داشت پیاله ای آب پر کرد و به دستم داد. سمت دختر رفت و دستش را زیر سر و شانه او گذاشت و در حال بالا کشیدن و نشاندن او گفت:

_ دا روله. وری بنشین مهمون اوویده.

دختر که معلوم بود از سر و صدای بیرون بیدار شده از زیر چشمان نیمه بازش نگاهی به من کرد. وقتی نشست مادر بالش گرد بزرگی را پشت کمرش گذاشت. تکیه گاهش که محکم شد سلام بی جانی گفت:

_ دترومه. کنیزته.

_ اذیتش نکن مادر بذار بخوابه.

_ نه دا، دیه بسشه خو، وا جوشیده ایخوره.

ظرف جوشانده را نزدیک دهانش برد. چند جرعه با سختی خورد سرفه اش گرفت. با اشاره خواست که مادر ظرف را از دهانش کنار ببرد. مادر فوری دستمال بزرگی را از زیر نمد بیرون کشید و جلوی دهان دختر گرفت. چند قطره خلط همراه با خون از دهان دخترک روی دستمال ریخت. پیرزن، ترشحات را با مچاله کردن اسیر و دربند دستمال کرد. گفتم:

_ ننه سل داره؟ چرا بستری نیست؟ دکتر بردی اونو؟ دوا می خوره؟

سر دختر را روی بالش گذاشت:

_ نه روله. حکیم و دوا کویا بید؟

اشکش سرازیر شد. با گوشه چارقدش دماغش را پاک کرد. با گریه چیزهایی گفت که آنها را نمی فهمیدم. هر قدر بیشتر کنجکاو بودم برای دانستن سرگذشت دختر، کمتر آن را می فهمیدم. دختر که از نگاهم این را حس کرده بود با سختی شروع به صحبت کرد:

_ مردم آبادی وقتی دیدن سل گرفتم، ما رو به امان خدا...

سرفه امانش نداد. بعد از مکثی حرفش را ادامه داد:

_... ول کردن.

مادر که یک چشمش به دهان دختر و چشم دیگرش به من بود، او را خواباند و پتوی نمدار را رویش کشید. و در پاسخ من که چرا شما را تنها گذاشته اند حرف¬هایی زد که با توضیح دخترش آن¬ها را متوجه شدم. اهالی برای اینکه بیماری دختر لو نرود و محصولات لبنی روستا که به اطراف صادر می شد خریده شود آنها را طرد و سال¬ها به حال خودشان رها کرده بودند. باید برای آنها کاری می کردم. از کجا و چگونه اش را نمی دانستم. از کپر بیرون زدم. بی حواس از کنار چادر مچاله شده ام که گذشتم، انگار تب داشتم. کلماتی مبهم درون ذهنم رژه می رفتند. گزارش؟مرکز بهداشت؟انتقال؟ بیمارستان؟مداوا؟ سمپاشی؟ مصونیت؟تب؟دخترک شیرخوارم؟واکسینه؟ غریب زن؟استعفاء