
افسردگی در واقع میتواند یک واکنش طبیعی از طرف فرد در مواجهه با اتفاقات ناگوار و تلخ در زندگی مثل از دست دادن عزیزان،شکست بزرگ در طول یک فعالیت(مثل شکست در روابط عاطفی، شغل و…)، افسردگی پس از زایمان، دیس تایمی و … باشد. معمولا افراد در طول زندگی خود حداقل یک بار دچار افسردگی میشوند اما باید بدانید که افسردگی با غم متفاوت است؛ غم احساسی گذراست اما افسردگی حالتی روحی است که فرد در پی تشدید آن دچار مشکلات روحی و حتی جسمی میشود.
مسلما این بیماری در افراد مختلف با شرایط و دوز متفاوت بروز پیدا میکند و همچنین عوارض متفاوتی دارد اما آنچه مسلم است، این است که هرچه فرد زودتر برای درمان خود اقدام کند، راحتتر آن را مداوا خواهد کرد و بدن و ذهن فرد کمتر در معرض عوارض این بیماری قرار میگیرد. خبر بد در مورد این بیماری این است که در اثر کاهش اشتیاق و سطح انرژی فرد، میل به اقدام برای درمان و کمک گرفتن از دیگران در فرد کاهش یافته و این امر پروسه درمان را سختتر میکند.
فرد افسرده معمولا انگیزه و اشتیاق خود را نسبت به انجام فعالیتهای روزمره و حتی فعالیتهایی که زمانی به آنها علاقه داشته از دست میدهد و حتی انجام سادهترین فعالیتها هم برای فرد خستهکننده و دشوار میشود.
همانطور که گفته شد عوارض و نشانههای این بیماری در دوزهای متفاوت و افراد مختلف متفاوت است. عوارضی از جمله بیخوابی، خواب زیاد، از دست دادن اشتیاق برای انجام فعالیتهای مختلف، نشخوار فکری(overthinking)، از دست دادن تمرکز و حتی در افرادی با اختلال شدید میتوان میل به خودکشی را نیز دید.
یکی از سوالاتی که برای بسیاری ایجاد میشود این است که آیا راهی برای درمان افسردگی وجود دارد یا خیر؟
جواب این است: بله. راههای بسیاری برای درمان این بیماری وجود دارد، فقط کافیست فرد جایگاه واقعی خود را ببیند و بپذیرد که نیاز به گرفتن کمک و راهنمایی از یک متخصص دارد.
تا به حال راههای زیادی برای درمان ارائه شده اما مهمترین آنها که درواقع پیش زمینهای برای درمان بهتر است، شناسایی خطاهای رفتاری میباشد که در همه بیماران به شکلهای مختلف دیده میشود.
در طول زندگی، فرد با محرکها و پیش آیندهای مختلفی مواجه میشود. این محرکها شامل هر اتفاقی که در طول زندگی برای فرد رخ میدهد میشود. چیزی که مشخص است این است که هر فرد در مقابل پیشآمدها رفتاری را از خود بروز میدهد. این رفتار شامل هیجانات و نوع افکار فرد میباشد. فرد افسرده معمولا در مواجهه با یک اتفاق، رفتارهایی نظیر فاجعه سازی، بدبینی، شخصی سازی و یا برچسب زدن را از خود بروز میدهد.
در فاجعه سازی معمولا فرد به اصطلاح از کاه کوه میسازد و شرایط را بیش از اندازه بد یا دشوار جلوه میدهد. شخصی سازی یعنی فرد تمام صحبتها و اتفاقات بد را به خود نسبت میدهد مثل اینکه وقتی در جمعی در مورد یک ویژگی فردی منفی صحبت میشود، فرد آن ویژگی را به خود نسبت میدهد در صورتی که شاید آن صحبت کاملا بیمنظور بوده باشد.
و اما رفتاری که در اکثر افراد افسرده قابل مشاهده است، برچسب زدن میباشد. فرد افسرده اغلب به خود برچسبهایی نظیر خنگ، زشت و… میزند. این موضوع باعث کاهش اعتماد بنفس در فرد نیز میشود و در نهایت این اتفاق مثل یک چرخه رخ خواهد داد و باعث تشدید افسردگی میشود.
برای اینکه فرد در تله فکری خود به دام نیوفتد باید بداند که گاهی افکار ما میتوانند دچار خطا شوند و با توجه به شناختی که از خود دارد باید به دنبال پاسخی برای هر یک از این تلهها باشد.
فرد افسرده برای راحتتر کنار آمدن با شرایط و اتفاقات معمولا دو رفتار را از خود نشان میدهد که عبارتند از تسلیم و اجتناب. به عنوان مثال وقتی فرد در مواجهه با یک اتفاق یا حتی برای انجام یک فعالیت، زمانی که احساس ناتوانی در برابر آن کند، به جای گشتن به دنبال یک راه حل، در مقابل آن تسلیم میشود یا از انجام آن فعالیت اجتناب میکند فقط به این علت که انرژی کافی برای انجام آن ندارد یا از شکست میترسد.
برای مقابله با این موضوع، فرد باید به خود یادآوری کند که شکست خوردن در یک فعالیت امری طبیعی است و اینکه نیازی نیست از خودمان توقع زیادی داشته باشیم و کافیست کارهای کوچک را به مرور انجام دهیم.
اولین قدم برای درمان افسردگی، مراجعه به روانشناس است تا شدت بیماری فرد تشخیص داده شود و راه کارهای لازم برای درمان به او معرفی شود.
مطالعات روی افراد مختلف نشان داده فعالیتهایی نظیر رقص و مخصوصا ورزش به درمان و حتی پیشگیری از افسردگی کمک شایانی میکند. با ورزش کردن در مغز افراد هورمونی به نام سرتونین ترشح میشود که به عنوان هورمون شادیآور شناخته میشود.
در مواردی ممکن است روانشناس پس از مشاوره و صحبت با بیمار، تشخیص دهد فرد نیاز به ملاقات با روانپزشک دارد. در صورتی که روانپزشک تشخیص دهد فرد نیاز به مصرف دارو دارد، در دوز مشخصی برای بیمار دارو تجویز میکند(نوع و دوز دارو حتما باید توسط پزشک مشخص، و زیر نظر وی باید مصرف شود تا از بروز هرگونه عوارض جلوگیری شود.). توجه کنید مصرف دارو همراه با روند درمان رفتاری توسط روانشناس، مکمل هم هستند و کوتاهی در انجام هر کدام از این دو، باعث به طول انجامیدن روند درمان میشود.
روان درمانی انواع مختلفی از جمله درمان شناختی رفتاری(CBT)، گروه درمانی و روانکاوی دارد. درمان شناختی رفتاری به شما کمک میکند که روش فکر کردن و انجام کارهایتان(نوع رفتارتان) را تغییر دهید و در جایی که نیاز است با افسردگی مقابله کنید.
گاهی افسردگی حاصل خشمی سرکوب شده است و این خشم باعث آسیب رساندن فرد به خودش میشود. در روان درمانی، پزشک به فرد بیمار کمک میکند تا این خشم را از ناخودآگاه به خودآگاه خود منتقل کند و او را متوجه این موضوع کند که در واقع این خشم باعث ایجاد افسردگی شده است.
یکی از مهمترین و شایعترین علل افسردگی، سبک زندگی اشتباه افراد است. عواملی مثل تغذیه سالم، عادت به داشتن خواب کافی و منظم، انجام ورزش، مدیتیشن و یوگا میتوانند سبک زندگی شما را بهبود ببخشند.
افسردگی باعث میشود فرد تمایل به انجام کارهای مختلف را از دست دهد، حتی کارهایی که زمانی آنها را با علاقه انجام میداده. یکی از گام های موثر در بهبودی، برداشتن قدمهایی برخلاف افسردگیست. پس قلم و کاغذی بردارید و لیستی از کارهایی که ساده هستند و حتی کمی به آنها علاقه دارید بنویسید و تلاش کنید آنها را انجام دهید. در نظر داشته باشید فعالیتهایی که انتخاب میکنید آنقدر دشوار یا طولانی نباشد که باعث شود از انجام آن صرف نظر کنید.
همه اهداف و موفقیتهای شما هرچند کوچک باشند، شایسته تقدیر هستند. سعی کنید حتی موفقیتهای کوچک خود را بشناسید و به خاطر آنها از خودتان تجلیل کنید. این کار باعث مقابله در برابر بار منفی افسردگی میشود.
ایجاد یک برنامه منظم در روزمرگی باعث سرعت بخشیدن به روند کارها میشود. توجه کنید که نیاز نیست این روتین مربوط به تمام روزتان باشد؛ این برنامه میتواند به گونهای تنظیم شود که در زمانهای خاص مثل قبل از خواب، پس از بیدار شدن یا حتی مربوط به کاری خاص مثل داشتن روتین برای پوستتان باشد. فقط کافیست به روتینی که برای خودتان مشخص کردهاید عمل کنید تا به احساس کرختی و بی حوصلگی ناشی از افسردگی غلبه کنید.
در واقع هدف از داشتن برنامه و روتین، ایجاد حس فعال بودن است. شما با انجام فعالیتهایی هر چند کوچک، قدمهایی برخلاف روند افسردگی برمیدارید و زمانی که دستاوردهای خود را میبینید، احساس سرزندگی و اعتماد بنفس کم کم به سراغ شما خواهد آمد.
اما بزرگترین نکتهای که در این قسمت وجود دارد این است که مراقب باشید در تلهی فکری ناشی از افسردگی نیوفتید. باید بدانید اغلب افرادی که دارای روحیه کمالگرا هستند دچار افسردگی میشوند. واضحترین دلیل برای این اتفاق، داشتن سطح توقعات بالا و نتیجهگرایی این افراد است. ارتباط کمالگرایی و افسردگی در واقع از آنجایی شروع میشود که فرد کمالگرا برنامههای خود را به صورت ایدهآل مشخص میکند در صورتی که برای موفقیت و البته داشتن ذهن آرام نیاز است که فعالیتها و اهداف به صورت واقع بینانه و منطقی چیده شوند؛ به جای نتیجهگرا بودن، سعی کنید از مسیر لذت ببرید و با توجه به توانایی و موقعیت خود برنامه ریزی کنید.
به عقب برگردید. کارهایی که قبلا از انجامشان لذت میبردید را انجام دهید. این کارها میتوانند نقاشی، نواختن موسیقی، پیادهروی و هر کار دیگری باشند. اگر کمک به دیگران یا گشتوگذار در طبیعت به شما آرامش میدهد، پس این کارها را انجام دهید. ایجاد حس لذت و آرامش باعث کاهش بار منفی ناشی از افسردگی میشود.
فرد افسرده معمولا دچار روزمرگی میشود.یکی از کارهایی که به شما در روند بهبودتان کمک میکند، انجام کارهای جدید است. انجام فعالیت جدید باعث میشود شما از بخشهای جدیدی در مغزتان استفاده و همچنین احساسات متفاوتی را تجربه کنید.
آنچه که میخورید بر احساساتتان اثرگذار خواهد بود. رژیم غذایی خاصی وجود ندارد که بتوان گفت با عمل به آن میتوان بر افسردگی غلبه کرد اما با رعایت برخی نکات میتوانید سلامت خود را ارتقا دهید. سعی کنید در رژیم غذایی خود، مصرف گوشت بدون چربی، سبزیجات و غلات را جای دهید در مقابل، مصرف کافئین، الکل و قند مصنوعی را محدود کنید.
در نهایت فرد افسرده باید بداند احساسات منفی و حالاتی که تجربه میکند در واقع به علت بیماری اوست و ارتباطی با شخصیت و خلق عادی فرد ندارد و او میتواند به مرور آن را درمان کرده و به روند عادی زندگی خود برگردد.