سفر مومنی به قطر، در چنین شرایطی، صرفاً یک دیدار دوجانبه در حوزه مسائل داخلی نیست. قطر در شرایط فعلی یکی از مهمترین میانجیهای منطقهای است و با توجه به پیچیدهتر شدن اوضاع، هر سفر و هر دیداری در این سطح میتواند حامل پیامی فراتر از مناسبات معمول دیپلماتیک باشد.
از سوی دیگر، عراقچی، وزیر امور خارجه، تحت فشار شدیدی در داخل قرار دارد؛ فشاری که حتی بحث استیضاح او را، هرچند بعید، به میان آورده است. در چنین شرایطی این احتمال وجود دارد که از مومنی خواسته شده باشد پیامی را منتقل کند، پیامی را دریافت کند یا زمینهای را برای ادامه یک مسیر دیپلماتیک فراهم کند.
اما مسئله مهمتر، همان مشکلی است که این روزها بارها به آن اشاره کردهام: نبود شفافیت و اطلاعرسانی از سوی طرف ایرانی.
چرا باید رویترز گزارش دهد که قطر بهطور فعال در حال میانجیگری است، اما افکار عمومی ایران حتی نداند مومنی دقیقاً برای چه به قطر رفته است؟ چرا باید درباره یکی از مهمترین سفرهای دیپلماتیک این روزها، همهچیز از کانالهای غیرایرانی به گوش مردم برسد؟
مسئله فقط این نیست که مومنی چرا به قطر رفته؛ مسئله این است که چرا خودِ طرف ایرانی حاضر نیست توضیح روشنی درباره آنچه در جریان است ارائه دهد.
تا زمانی که این ابهام و سکوت ادامه داشته باشد، رسیدن به یک توافق هم بعید به نظر میرسد. نه لزوماً به این دلیل که امکان توافق وجود ندارد، بلکه به این دلیل که فضای سیاسی داخلی به نقطهای رسیده که حتی مسئولان، از ترس یک اقلیت تندرو، نمیتوانند با صراحت بگویند در حال مذاکرهاند؛ چه رسد به اینکه درباره جزئیات یا چشمانداز یک توافق احتمالی صحبت کنند.
گروهی کوچک، اما پرنفوذ، چنان هزینهای برای هرگونه مذاکره ایجاد کردهاند که مذاکرهکنندگان پیش از آنکه نگران طرف مقابل باشند، ناچارند نگران واکنش داخل باشند.
و شاید این، یکی از بزرگترین موانع دیپلماسی امروز ایران باشد: نه فقط اختلاف با طرف مقابل، بلکه ترس از گفتن اینکه اصلاً در حال مذاکرهایم.