در طی این چند هفته، بارها درباره عدم شفافیت و اطلاع‌رسانی مبهم تیم مذاکراتی ایران و وزارت امور خارجه نوشته‌ام. من دیگر خسته شده‌ام و دیگر نمی‌دانم آن‌ها هم از این وضعیت خسته شده‌اند یا نه. صحبت‌های بقایی در یک هفته گذشته بارها از بررسی پاسخ آمریکا خبر داده است؛ اما این توضیحات تکراری همچنان پرسش‌های زیادی را بی‌پاسخ گذاشته‌اند. در این میان، چند نکته وجود دارد که باید به آن‌ها توجه کرد.
اگر واقعاً دارید حقیقت را می‌گویید، متأسفم برایتان! در چنین شرایط بحرانی و حساسی، دلیل این همه تعلل و وقت‌کشی چیست؟ به قول آقای زیدآبادی، با خط میخی هم می‌خواستید پاسخ بدهید، تا الان داده بودید! چه کار دارید می‌کنید و چرا این کار این‌قدر طول کشیده است؟ باید این مسائل را شفاف اعلام کنید؛ این وظیفه شماست. شما سخنگوی وزارت امور خارجه هستید و انتظار می‌رود به جای تکرار عبارت «در حال بررسی هستیم»، توضیح روشنی درباره وضعیت موجود ارائه دهید.
اما به نظرم، سناریوی دیگری هم وجود دارد: شاید به پاسخی رسیده‌اید، یا پاسخ آمریکا برایتان مطلوب نبوده و نمی‌خواهید حقیقت را بگویید. مگر می‌شود دو هفته برای بررسی یک پاسخ معطل ماند؟ البته من نمی‌دانم دقیقاً در چه وضعیتی هستید و نمی‌توانم درباره آنچه پشت درهای بسته می‌گذرد قضاوت قطعی کنم؛ اما در هر صورت، وظیفه دارید شفاف، دقیق و صادقانه اعلام کنید که مذاکرات در چه مرحله‌ای قرار دارد.
برای مثال، می‌توانستید در ابتدا اعلام کنید که پیام را دریافت کرده‌اید و در حال بررسی آن هستید و چند روز بعد، نتیجه بررسی‌ها و موانع موجود را توضیح دهید. حتی ممکن است مسئله این باشد که تحلیل و بررسی، جمع‌بندی و تصمیم‌گیری نهایی زمان‌بر شده است. خب، دقیقاً همین را اعلام کنید! صریح بگویید که به دلیل پیچیدگی‌ها و حساسیت‌های موضوع، هنوز به جمع‌بندی نهایی نرسیده‌اید. اگر پاسخ آمریکا مطلوب نبوده یا هنوز درباره نحوه واکنش به آن اختلاف‌نظر وجود دارد، دست‌کم وضعیت را پشت عبارت «در حال بررسی هستیم» پنهان نکنید. مردم انتظار ندارند لزوماً تمام جزئیات محرمانه مذاکرات را بدانند؛ انتظار دارند بدانند کشور در چه وضعیتی قرار دارد و چرا تصمیم‌گیری تا این اندازه طول کشیده است.
با این حال، به نظر می‌رسد مسئله فقط به نحوه اطلاع‌رسانی وزارت خارجه محدود نمی‌شود و ریشه عمیق‌تری دارد: چندصدایی در ساختار تصمیم‌گیری کشور. رئیس‌جمهور، به‌عنوان رئیس شورای عالی امنیت ملی، از آمادگی برای مذاکره می‌گوید، اما محسن رضایی، دبیر این شورا، می‌گوید دیگر مذاکره‌ای در کار نیست. بالاخره موضع رسمی کشور چیست؟ آیا قرار است مذاکرات ادامه پیدا کند یا تصمیم دیگری گرفته شده است؟ این چندصدایی را تمام کنید! یک تصمیم نهایی و عقلانی بگیرید و بر اساس آن اقدام کنید. نمی‌شود از یک طرف از آمادگی برای مذاکره سخن گفت و از طرف دیگر، اظهاراتی مطرح کرد که اساس ادامه مذاکرات را زیر سؤال ببرد، بی‌آنکه توضیح روشنی درباره این تناقض‌ها ارائه شود.
البته باید پذیرفت که ترس دولت از اقدام، ترسی واقعی است؛ ترس از تندروها و نیروهای مختلف در بدنه حاکمیت که ممکن است هزینه هر تصمیمی را برای دولت بالا ببرند. تصمیم‌گیری در چنین شرایطی ساده نیست و مخالفت‌های داخلی می‌توانند قدرت مانور دولت را محدود کنند. اما این ترس، اگر به ناتوانی در تصمیم‌گیری یا تصمیم‌گیری به نفع همان گروه‌ها منجر شود، نه‌تنها مشکلی را حل نمی‌کند، بلکه اوضاع ایران را بدتر خواهد کرد. نمی‌توان به بهانه دشواری تصمیم‌گیری، کشور را برای مدتی نامعلوم در وضعیت بلاتکلیفی نگه داشت. در نهایت، مسئولیت تصمیم‌گیری با مسئولان است و آن‌ها باید هزینه انتخاب‌های خود را بپذیرند.
آنچه امروز بیش از هر چیز نگران‌کننده است، صرفاً نتیجه مذاکرات نیست؛ بلکه ادامه وضعیتی است که در آن نه موضع روشنی از سوی مسئولان اعلام می‌شود، نه زمان مشخصی برای تعیین تکلیف مذاکرات وجود دارد و نه معلوم است اختلاف‌نظرهای داخلی چه زمانی به یک تصمیم نهایی منجر خواهند شد. اگر هنوز به جمع‌بندی نرسیده‌اید، صریحاً بگویید؛ اگر پاسخ آمریکا را نپذیرفته‌اید، توضیح دهید و اگر موانع داخلی مانع تصمیم‌گیری شده‌اند، دست‌کم وضعیت را با عبارت‌های تکراری و مبهم نپوشانید. ایران در شرایطی نیست که بتواند هزینه این همه تعلل و بلاتکلیفی را بدون پیامد بپردازد.
