خبر دیدار عباس عراقچی با استیو ویتکاف و جرد کوشنر، آن هم بعد از هفتهها فاصله و در شرایطی که بحث مذاکره و پایان جنگ دوباره مطرح شده، یک سوال واضح را به همراه دارد: بالاخره جمهوری اسلامی چه میخواهد؟
به نظرم مسئله فقط این نیست که مذاکره انجام میشود یا نه. مسئله این است که از یک طرف حرف از صلح و توافق و مذاکره زده میشود و از طرف دیگر، تصویر و ادبیاتی کاملا متفاوت دیده میشود. روزی که عراقچی در نیویورک مشغول مذاکره است، خبر صدای انفجار در حوالی قشم و تنگه هرمز منتشر میشود و همزمان در رسانههای رسمی جمهوری اسلامی همچنان ادبیات مقابله و نابودی آمریکا و اسرائیل شنیده میشود.
خب بالاخره قرار است چه کار کنیم؟
اگر میخواهید بجنگید، چرا از صلح و توافق و مذاکره حرف میزنید؟ چرا وزیر خارجه را برای مذاکره میفرستید و از طرف دیگر همان ادبیات جنگی را ادامه میدهید؟
و اگر میخواهید صلح کنید، چرا باید درست در همان زمانی که نمایندهتان پشت میز مذاکره نشسته، خبر انفجار از تنگه هرمز برسد و فضای داخل کشور همچنان با ادبیات جنگ و نابودی طرف مقابل پیش برود؟
ممکن است مذاکره و جنگ همزمان بخشی از یک استراتژی باشند. ممکن است هر طرف بخواهد با فشار نظامی دست بالاتری پشت میز مذاکره داشته باشد. اما حتی در این حالت هم یک سوال ساده باقی میماند: هدف نهایی چیست؟
چون مذاکره بدون تصمیم، فقط رفت و آمد دیپلماتیک است. وقتی یک طرف هنوز نمیداند قرار است تا کجا بجنگد و از کجا به بعد پای توافق بایستد، حتی یک مذاکره جدی هم نمیتواند تکلیف آینده را روشن کند.
شاید قبل از مذاکره با نمایندگان آمریکا، یک مذاکره مهمتر لازم باشد؛ مذاکره با خودتان.
بنشینید و بالاخره تصمیم بگیرید که قرار است این کشور را به سمت جنگ ببرید یا به سمت توافق. قرار است این بحران ادامه پیدا کند یا تمام شود. قرار است هنوز از نابودی طرف مقابل حرف بزنید یا واقعا راهی برای رسیدن به یک توافق پیدا کنید.
چون در نهایت، هم طرف مقابل و هم مردم ایران ، حداقل باید بدانند با چه تصمیمی روبهرو هستند، تا برای آن برنامهریزی کنند.قبل از مذاکره با آمریکا، شاید وقت آن رسیده باشد که جمهوری اسلامی با خودش به یک توافق برسد.