در فضایی که بخش قابل‌توجهی از تحلیل‌های سیاسی، وقوع دور تازه‌ای از جنگ را تقریباً قطعی می‌دانند و اختلاف اصلی را نه بر سر اصل وقوع جنگ، بلکه بر سر زمان آن می‌بینند، می‌خواهم از زاویه دیگری به مسئله نگاه کنم. به نظر من، احتمال رسیدن به توافق را نمی‌توان دست‌کم گرفت و هنوز نمی‌توان مسیر دیپلماسی را به بن‌بست رسیده دانست. شاید فضای عمومی بیش از اندازه تحت تأثیر سناریوی جنگ قرار گرفته و امکان‌های موجود برای جلوگیری از آن کمتر از حد واقعی ارزیابی می‌شوند.
نخست باید به هزینه‌های جنگ برای ایالات متحده توجه کرد. ادامه درگیری صرفاً به معنای تداوم عملیات نظامی نیست؛ هزینه‌های اقتصادی، پیامدهای امنیتی منطقه‌ای و دشواری دستیابی به نتیجه‌ای روشن نیز بر محاسبات واشنگتن اثر می‌گذارند. هرچه جنگ طولانی‌تر شود و دستیابی به اهداف اعلام‌شده پیچیده‌تر به نظر برسد، ضرورت یافتن راهی سیاسی برای خروج از بحران نیز بیشتر می‌شود. این مسئله به معنای آن نیست که آمریکا الزاماً از ادامه جنگ صرف‌نظر خواهد کرد، بلکه نشان می‌دهد گزینه نظامی تنها گزینه موجود نیست و هزینه‌های آن می‌تواند تصمیم‌گیران آمریکایی را به سمت توافق سوق دهد.
عامل دیگری که باید در محاسبات مربوط به احتمال وقوع جنگ در نظر گرفت، انتخابات اسرائیل و احتمال شکست بنیامین نتانیاهو در آن است. اگر نتانیاهو در انتخابات پیش رو موقعیت سیاسی خود را از دست بدهد، ممکن است یکی از بازیگرانی که بر ادامه تقابل تأکید دارد، جایگاه خود را در ساختار سیاسی اسرائیل از دست بدهد. بنابراین، تحولات سیاسی داخلی اسرائیل نیز می‌تواند بر مسیر بحران اثر بگذارد و دلیلی دیگر برای قطعی ندانستن وقوع جنگ باشد.
از سوی دیگر، باید به ماهیت اختلافات دیپلماتیک توجه کرد. دست‌کم بر اساس چارچوبی که از مواضع دو طرف ترسیم می‌شود، اختلاف‌ها فقط بر سر اصل توافق نیست، بلکه به ترتیب اجرای تعهدات و زمان‌بندی اقدامات نیز مربوط می‌شود. ایران می‌خواهد پیش از ورود به مذاکرات هسته‌ای، درباره توقف جنگ و مسائل دیگر به تفاهم برسد؛ در مقابل، آمریکا بر آغاز زودتر مذاکرات هسته‌ای تأکید دارد. این تفاوت مهم است، اما لزوماً به معنای وجود شکافی پرنشدنی نیست. اختلاف بر سر ترتیب اقدامات را می‌توان با ابتکارهای دیپلماتیک، توافق‌های مرحله‌ای و تضمین‌های متقابل مدیریت کرد.
در چنین شرایطی، ظرفیت میانجی‌هایی مانند روسیه و دیگر بازیگران منطقه‌ای نیز اهمیت پیدا می‌کند. گاهی راه‌حل نه در تغییر کامل مواضع طرفین، بلکه در پیدا کردن ترتیبی است که هر دو بتوانند بدون احساس عقب‌نشینی یک‌جانبه آن را بپذیرند. دیپلماسی دقیقاً برای همین موقعیت‌هاست: زمانی که اختلاف‌ها واقعی‌اند، اعتماد وجود ندارد و با این حال، هزینه ادامه تقابل می‌تواند طرفین را به جست‌وجوی راهی دیگر وادار کند.
البته احتمال جنگ را نمی‌توان نادیده گرفت. شکست مذاکرات، محاسبات اشتباه یا تحولات پیش‌بینی‌نشده می‌توانند شرایط را به‌سرعت تغییر دهند. اما میان پذیرفتن احتمال جنگ و قطعی دانستن آن فاصله زیادی وجود دارد. وقتی همه تحلیل‌ها بر وقوع درگیری بعدی متمرکز شوند، خطر آن هست که ظرفیت‌های دیپلماتیک و انگیزه‌های طرفین برای جلوگیری از جنگ از نظر دور بماند.
به باور من، هنوز دلایل کافی برای جدی گرفتن سناریوی توافق وجود دارد. هزینه‌های ادامه جنگ برای آمریکا، احتمال تغییر در معادلات سیاسی اسرائیل و امکان حل اختلافات از طریق توافق‌های مرحله‌ای، همگی عواملی هستند که باید در ارزیابی آینده بحران در نظر گرفته شوند. جلوگیری از جنگ به ابتکار، انعطاف و استفاده از تمام ظرفیت‌های دیپلماتیک نیاز دارد؛ اما ناممکن نیست. شاید به‌جای آنکه فقط بپرسیم جنگ چه زمانی آغاز خواهد شد، بهتر باشد بپرسیم چه فرصت‌هایی برای جلوگیری از آن باقی مانده و چگونه می‌توان از آنها استفاده کرد.
