
#تفسیر_#القرآن #سیدمحمود موسوی فرد#مقاله
سوره بقره آیه 60
﴿وَإِذِ ٱسۡتَسۡقَىٰ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِۦ فَقُلۡنَا ٱضۡرِب بِّعَصَاكَ ٱلۡحَجَرَۖ فَٱنفَجَرَتۡ مِنۡهُ ٱثۡنَتَا عَشۡرَةَ عَيۡنٗاۖ قَدۡ عَلِمَ كُلُّ أُنَاسٖ مَّشۡرَبَهُمۡۖ كُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ مِن رِّزۡقِ ٱللَّهِ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ٦٠﴾
[البقرة: 60].
[البقرة: 60].
«و هنگامی که موسی برای قوم خود در طلب آب برآمد»
استسقاء: طلب باران درهنگامی است که آب نباشد و باران نیاید.
آری! درحالیکه آنان در دشت تیهبودند، موسی برایشان طلب آب کرد
«به او گفتیم: با عصایت بر آن سنگ بزن» «به او گفتیم: با عصایت بر آن سنگ بزن»
و موسی این کار را کرد
«آنگاه از آن، دوازده چشمه جاری شد» «آنگاه از آن، دوازده چشمه جاری شد»
بهعنوان نشانه ومعجزهای از سوی خداوند آری! در هنگامی که آنها آبی برای نوشیدننداشتند، خداوند متعال بهعنوان نعمتی بزرگ، آبی حیاتبخش را برای آنان ازسنگی جاری ساخت و این سنگ؛ سنگ مربعی بود که از هر طرف آن سه چشمهمیجوشید و هر وقت که به آب نیاز داشتند موسی با عصایش بر آن میزد وچشمهها از آن روان میشدند و چون از آب بینیاز میگشتند، چشمهها خشک میشد
«بهگونهای که هر قبیلهای مشرب خود را میدانست»
مشرب: آبشخور، یعنی جای نوشیدن آب است.
به قولی: هر سبطی از اسباط دوازدهگانه بنیاسرائیل، چشمهای معین از این چشمهها داشتند که متعلق به آنان بود و باید به غیرآن رجوع نمیکردند.
اسباط: نسلهای دوازدهگانه از فرزندان یعقوب اند.
حسن بصری رح میگوید: «آن سنگ؛ سنگ معینی نبود و هر سنگی را کهموسی علیه سلام با عصای خویش میزد، آب از آن میجوشید و بار دیگر که برآنمیزد، آن سنگ خشک میشد.
که این در ارائه حجت، نمایانتر و در نشان دادنقدرت خداوند متعال روشنگرتر است».
آری! فوران و جاری شدن آب با عصایموسی ، معجزه آشکاری برای وی بود.
صاحب تفسیر «المنیر» میگوید: «معجزات همه از آفرینش خداوند بزرگ وسنت جدیدی هستند که با عادات روزمره ما مغایرت دارند و میان معجزه واختراعات علمی هیچگونه سنخیت و شباهتی وجود ندارد زیرا مبنای اختراعاتعلمی، قوانین و فن آوریهای علمی از طریق به کارگیری نیروهای هستی - چونامواج فضا، هوا، انرژی، برق و غیره است، در حالیکه مبنای معجزه، صنع الهیاست که سنتها و قوانین ساری و جاری بر طبیعت را درهم میشکند».
صاحب «المنیر» میافزاید: «گفتنی است که میان زدن عصا به سنگ و انفجار آب از آن، هیچ رابطه علی و ایجادی وجود ندارد زیرا خداوند بزرگ به انفجار آب از سنگ یا هر جای دیگری، چه با عصا، چه بی واسطه عصا نیز قادر است ولی پای عصای موسی را به میان میکشد تا از یکسو به بندگانش اصل ارتباط میان اسباب با مسببات را تعلیم دهد و از سوی دیگر، آنان را متوجه اسباب بسازد تا به قدر توان در بدست آوردن آن بکوشند».
«از روزی خداوند بخورید و بیاشامید»
یعنی: به آنانگفتیم؛ از من و سلویبخورید و از آب برجوشیده از سنگ خارا بیاشامید «و در زمین فتنه و فساد برپانکنید»
در فساد افروزی پیشوای دیگران قرار نگیرید و نعمتها را با گردنکشی پاسخندهید، که در آن صورت نعمتها از شما بازپس گرفته میشود. «عثو»: سختتریننوع فساد است.
علما گفته اند: در شریعت ما نیز سنت استسقاء (طلب باران) با اظهار عبودیت و ذلت همراه با توبه نصوح، وجود دارد. جمهور علما برآنند که: بیرون رفتن بهسوی مصلی و خطبه و نماز جزء سنت استسقاء است، اما حنفیها آن را از سنتاستسقاء نمیدانند زیرا استسقاء از نظر آنان، تنها دعاء است نه چیزی دیگر.
ادامه دارد ان شاءالله تعالی....