درنگی بر «خیره در آینه»؛ وقتی پیانو به جای واژهها سخن میگوید
یادداشتی از هومن اولیایی
برخی قطعات موسیقی تنها برای شنیده شدن ساخته نمیشوند؛ آنها برای زیستناند. «خیره در آینه» از آثار ماندگار فریبرز لاچینی، از همان دست آثاری است که بیش از آنکه در گوش طنین بیندازد، در ذهن و جان مخاطب رسوب میکند.
لاچینی در این قطعه، با زبانی ساده اما سرشار از احساس، شنونده را به مواجههای صادقانه با خویشتن دعوت میکند. گویی هر نت، انعکاس خاطرهای دور، حسرتی فراموششده یا امیدی خاموش است که در سکوت پیانو جان میگیرد. این موسیقی نیازی به کلام ندارد؛ زیرا خود روایتگر احساساتی است که واژهها گاه از بیان آن ناتواناند.
آنچه «خیره در آینه» را ماندگار کرده، صداقت آن است. لاچینی نمیکوشد شنونده را با پیچیدگیهای تکنیکی شگفتزده کند، بلکه با ملودیهایی روان و فضایی آرام، فرصتی برای تأمل فراهم میآورد؛ فرصتی برای آنکه هر شنونده، تصویر خویش را در آینه موسیقی جستوجو کند.
برای من، «خیره در آینه» تنها یک قطعه پیانو نیست؛ یادآور لحظههایی است که انسان ناگزیر میشود با خود خلوت کند، گذشته را ورق بزند و بیآنکه قضاوتی در میان باشد، تنها به صدای درونش گوش بسپارد. شاید راز ماندگاری این اثر نیز همین باشد؛ اینکه با هر بار شنیدنش، معنایی تازه متولد میشود و احساسی متفاوت در جان مخاطب زنده میشود.
موسیقی فریبرز لاچینی، بهویژه در این قطعه، ثابت میکند که گاهی عمیقترین گفتوگوها نه با واژهها، بلکه با سکوتی شکل میگیرند که میان نتهای پیانو جاری است؛ سکوتی که هر شنونده، داستان زندگی خود را در آن مییابد.