«حدود هشت صبح»؛ وقتی سوءتفاهم، از حقیقت جلو میزند
نقدی بر فیلم «حدود هشت صبح» ساخته منوچهر هادی
نویسنده هومن اولیایی
«حدود هشت صبح» را میتوان فیلمی دربارهی یک لحظه دانست؛ لحظهای که در آن، شک جای حقیقت را میگیرد و یک تصمیم عجولانه، مسیر زندگی چند انسان را تغییر میدهد.
منوچهر هادی در این فیلم سراغ موقعیتی رفته که شاید در ظاهر ساده باشد، اما ظرفیت تبدیل شدن به یک بحران جدی را دارد: یک پیام، یک سوءبرداشت و ذهنی که پیش از آنکه حقیقت را جستوجو کند، حکم صادر میکند.
مسئلهی اصلی فیلم اما پیام نیست؛ مسئله، فقدان اعتماد است.
در جهان «حدود هشت صبح»، آدمها بیش از آنکه با یکدیگر گفتوگو کنند، یکدیگر را قضاوت میکنند. فاصلهی میان واقعیت و برداشت ذهنی آنقدر زیاد میشود که دیگر حقیقت نمیتواند بهموقع خودش را به شخصیتها برساند.
این همان جایی است که فیلم از یک داستان خانوادگی فراتر میرود و به تصویری از بخشی از مناسبات اجتماعی امروز تبدیل میشود؛ جامعهای که در آن یک پیام کوتاه میتواند به اندازهی یک اعتراف سنگین اثرگذار باشد.
یکی از نقاط قابل توجه فیلم، انتخاب زمان و موقعیت برای آغاز بحران است. عنوان «حدود هشت صبح» خود به نوعی بر اهمیت یک لحظه تأکید دارد؛ انگار فیلم میخواهد بگوید گاهی سرنوشت آدمها نه در سالها و ماهها، بلکه در چند دقیقه ساخته یا نابود میشود.
منوچهر هادی تلاش کرده است فضای فیلم را از یک درام خانوادگی به سمت تریلری اجتماعی سوق دهد. این تغییر مسیر، اگرچه در بخشهایی موفق عمل میکند، اما در بعضی لحظات، فیلم را گرفتار تأکیدهای مستقیم و توضیحهای اضافی میکند. جایی که بهتر بود تصویر سخن بگوید، فیلمنامه گاهی اصرار دارد مفهوم را برای مخاطب توضیح دهد.
با این حال، فیلم در طرح یک پرسش اخلاقی موفق است:
آیا پیش از آنکه حقیقت را بدانیم، حق داریم دربارهی دیگری قضاوت کنیم؟
پاسخ «حدود هشت صبح» چندان امیدوارکننده نیست.
زیرا در جهان فیلم، قضاوت تنها یک اشتباه فکری نیست؛ میتواند به کنشی تبدیل شود که دیگر امکان بازگشت از آن وجود ندارد.
فیلم همچنین نشان میدهد که تکنولوژی، به خودی خود نه خوب است و نه بد. مشکل از جایی آغاز میشود که انسان، ابزار ارتباط را جایگزین ارتباط واقعی میکند. یک پیام میتواند آغاز گفتوگو باشد، اما وقتی اعتماد از میان رفته باشد، همان پیام میتواند تبدیل به جرقهای برای یک بحران شود.
«حدود هشت صبح» از این منظر فیلمی دربارهی شک است؛ شکی که اگر کنترل نشود، حتی نزدیکترین آدمها را در برابر یکدیگر قرار میدهد.
شاید مهمترین ضعف فیلم، فاصله گرفتن گاهبهگاه از ظرافت و روانشناسی شخصیتها باشد؛ اما در مقابل، انتخاب سوژهای روزآمد و ملموس باعث شده فیلم بتواند مخاطب را با یک سؤال جدی روبهرو کند.
در نهایت، «حدود هشت صبح» را نمیتوان صرفاً فیلمی دربارهی یک سوءتفاهم دانست.
این فیلم دربارهی لحظهای است که انسان، قبل از شنیدن حقیقت، تصمیم میگیرد آن را حدس بزند.
و گاهی همین حدس، میتواند از خود حقیقت خطرناکتر باشد.
«حدود هشت صبح»؛ روایتی از چند دقیقهای که میتواند برای همیشه دیر شود.
#سینمای_ایران