1. تهران، خیابان جمالزاده
هومن اولیایی
داستان اول: باران در جمالزاده
باران از عصر شروع شده بود.
نه آنقدر شدید که خیابان را خلوت کند، نه آنقدر آرام که کسی بتواند نادیدهاش بگیرد.
قطرهها روی شیشه مغازهها مینشستند و نور چراغ ماشینها را کش میدادند؛ قرمز، زرد، سفید.
تهران در باران همیشه شبیه شهری بود که میخواست چیزی را به یاد بیاورد.
مرد کنار خیابان ایستاده بود.
پالتوی خاکستری پوشیده بود و یک چتر سیاه بالای سرش گرفته بود؛ اما باد آنقدر میوزید که لبههای پالتو خیس شده بود.
به تابلوی خیابان نگاه کرد.
جمالزاده.
سالها بود این اسم را ندیده بود.
یا شاید سالها بود خودش را مجبور کرده بود که نبیند.
قدم برداشت.
پیادهرو باریک بود و آب باران کنار جدول جمع شده بود. صدای عبور ماشینها با صدای بوق اتوبوسها و فروشندهای که از داخل مغازه فریاد میزد، در هم میآمیخت.
تهران همان تهران بود.
فقط آدمهایش عوض شده بودند.
از کنار یک کتابفروشی قدیمی رد شد.
پشت ویترین، چند کتاب با جلدهای رنگورورفته روی هم چیده شده بود.
ایستاد.
چشمش به کتابی افتاد که سالها پیش خریده بود.
مطمئن نبود همان کتاب باشد.
اما عنوانش را میشناخت.
دستش را روی شیشه گذاشت.
تصویری کوتاه در ذهنش روشن شد.
یک دختر جوان.
موهای بلند.
کت آبی.
ایستاده روبهروی همین ویترین.
میخندید.
صدایش را نمیشنید، اما میدانست چه میگوید.
«تو همیشه دیر میرسی.»
مرد چشمهایش را بست.
تصویر ناپدید شد.
وقتی دوباره چشم باز کرد، فقط انعکاس صورت خودش را در شیشه دید.
پیرتر شده بود.
خیلی پیرتر از آن چیزی که صبح هنگام اصلاح تصور کرده بود.
و برای اولین بار فهمید آدم گاهی نه با گذشت سالها، بلکه با چیزهایی که از یاد برده، پیر میشود.
راهش را ادامه داد.
پلاک ۲۷.
همینجا بود.
خانهای قدیمی با دیوارهای آجری و پنجرههایی که رنگشان سالها بود پوستهپوسته شده بود.
درِ خانه نیمهباز بود.
مرد ایستاد.
نگاهش روی دستگیره ماند.
نباید وارد میشد.
این را میدانست.
اما بعضی درها را آدم باز نمیکند.
آنها خودشان، درست وقتی که انتظارش را نداری، باز میشوند.
آرام در را هل داد.
صدای لولا در راهرو پیچید.
بوی نم و چوب خیسخورده آمد.
راهرو تاریک بود.
مرد چراغ را روشن نکرد.
قدمهایش را میشمرد.
یک.
دو.
سه.
کنار دیوار، قاب عکسی هنوز آویزان بود.
عکس یک خانواده.
پدر.
مادر.
دختری جوان.
و پسری که پشت به دوربین ایستاده بود.
مرد به عکس نزدیک شد.
دستش لرزید.
پسر را میشناخت.
خودش بود.
اما دختر...
دختر همان زنی بود که پشت ویترین دیده بود.
صدایی از انتهای راهرو آمد.
«بالاخره برگشتی.»
مرد برگشت.
کسی نبود.
لبخند تلخی زد.
«من هیچوقت نرفتم.»
صدایش در خانه پیچید.
و بعد، از طبقه بالا صدای خنده یک دختر آمد.
همان خنده.
همان خندهای که بیست سال بود در خواب میشنید.
مرد چتر را روی زمین گذاشت.
پالتویش را درآورد.
و شروع کرد به بالا رفتن از پلهها.
پله سوم شکستگی داشت.
پله هفتم همیشه صدا میداد.
پله دهم...
مرد ایستاد.
چیزی یادش آمد.
شب بارانی.
همین خانه.
همین پلهها.
دختری که گریه میکرد.
و خودش که میگفت:
«قول میدم برگردم.»
چشمهایش را بست.
صدای دختر نزدیکتر شد.
«قول داده بودی.»
مرد آهسته گفت:
«میدونم.»
«پس چرا بیست سال طول کشید؟»
مرد جواب نداد.
به انتهای راهرو رسید.
در اتاق باز بود.
داخل اتاق فقط یک صندلی، یک میز و یک چراغ کوچک وجود داشت.
روی میز، پاکتی سفید قرار داشت.
اسم مرد روی آن نوشته شده بود.
با دستخطی که خوب میشناخت.
دستش را جلو برد.
اما پیش از آنکه پاکت را لمس کند، صدای دختر دوباره آمد:
«اگر نامه رو باز کنی، دیگه نمیتونی به گذشته برگردی.»
مرد آرام لبخند زد.
«من برای برگشتن نیومدم.»
پاکت را برداشت.
«برای چی اومدی؟»
چند ثانیه سکوت کرد.
بعد گفت:
«برای اینکه بفهمم چرا تو رو جا گذاشتم.»
چراغ اتاق خاموش شد.
در تاریکی، صدای ورق خوردن کاغذی آمد.
و بعد صدای دختر:
«تو منو جا نذاشتی...»
مرد نفسش را حبس کرد.
«من خودم خواستم که تو فراموشم کنی.»
بیرون، باران شدیدتر شد.
و تهران، مثل همیشه، چیزی را در خودش پنهان کرد.
چیزی که شاید بیست سال دیگر هم کسی پیدایش نمیکرد.
مگر اینکه دوباره باران میبارید.
و کسی دوباره به خیابان جمالزاده برمیگشت.
تهران، خیابان جمالزاده
داستان دوم: خانهای که چراغش روشن بود
ساعت از یازده شب گذشته بود.
تهران آرامآرام خلوت میشد، اما خیابان جمالزاده هنوز بیدار بود.
چراغ مغازهها یکییکی خاموش میشدند و نور چراغهای خیابان روی آسفالت خیس میافتاد.
مرد هر شب از این خیابان عبور میکرد.
نه برای رسیدن به جایی.
فقط برای اینکه مطمئن شود خانه هنوز آنجاست.
خانهای سهطبقه، با دیوارهای آجری و پنجرههای قدیمی.
خانهای که بیستوپنج سال پیش، مادرش در آن زندگی میکرد.
بعد از مرگ مادر، خانه فروخته شده بود.
یا دستکم این چیزی بود که به او گفته بودند.
اما امشب، برای اولین بار، چراغ طبقه دوم روشن بود.
مرد ایستاد.
به پنجره نگاه کرد.
پردهای سفید آرام تکان خورد.
کسی پشت پنجره ایستاده بود.
مرد نفسش را حبس کرد.
زنی بود.
زنی با موهای بلند.
زن دستش را بالا آورد.
انگار کسی را صدا میزد.
مرد یک قدم جلو رفت.
بعد یک قدم دیگر.
چراغ خاموش شد.
زن ناپدید شد.
مرد به طرف در خانه رفت.
دستگیره را گرفت.
در باز شد.
خانه تاریک بود.
بوی همان خانه قدیمی را میداد؛ بوی چوب، خاک، رطوبت و چیزی شبیه عطر مادرش.
مرد وارد شد.
صدای قدمهایش در راهرو پیچید.
روی دیوار، جای قاب عکسها هنوز باقی مانده بود.
به طبقه دوم رفت.
پلهها را یکییکی بالا رفت.
وقتی به پاگرد رسید، صدای موسیقی شنید.
آهنگی قدیمی.
آهنگی که مادرش همیشه عصرهای جمعه گوش میداد.
مرد جلوی در اتاق ایستاد.
در نیمهباز بود.
آن را آرام هل داد.
اتاق خالی بود.
اما روی میز، یک ضبط صوت قدیمی روشن بود.
موسیقی از آن پخش میشد.
کنارش یک فنجان چای قرار داشت.
هنوز گرم بود.
مرد نزدیک شد.
روی میز کاغذی دید.
برداشت.
فقط یک جمله روی آن نوشته شده بود:
«تو گفتی هیچوقت برنمیگردی.»
مرد نشست.
دستش لرزید.
سالها بود این جمله را به یاد نیاورده بود.
اما حالا همهچیز برگشته بود.
یک شب تابستانی.
بیستوپنج سال پیش.
پدرش عصبانی بود.
مادر گریه میکرد.
و او، جوان و بیقرار، چمدانش را بسته بود.
مادر پشت سرش دویده بود.
«نرو.»
او برگشته بود.
فقط یک بار.
و گفته بود:
«دیگه برنمیگردم.»
بعد در را بسته بود.
و رفته بود.
مرد کاغذ را پایین آورد.
صدایی از پشت سرش آمد.
«اما برگشتی.»
مرد خشکش زد.
آرام برگشت.
زنی کنار در ایستاده بود.
پیر شده بود.
خیلی پیر.
اما چشمها همان چشمها بودند.
مرد به سختی گفت:
«مامان؟»
زن لبخند زد.
«بالاخره فهمیدی چرا همیشه چراغ رو روشن میذاشتم؟»
مرد نتوانست جواب بدهد.
زن جلو آمد و کنار پنجره نشست.
«منتظر کسی بودم که فکر میکردم برنمیگرده.»
مرد گریه کرد.
نه بلند.
نه با صدای هقهق.
فقط اشکهایی که آرام روی صورتش پایین میآمدند.
گفت:
«من دیر کردم.»
زن نگاهش کرد.
«نه.»
مکث کرد.
«تو فقط خیلی طول کشید تا بفهمی بعضی رفتنها، رفتن نیستن.»
صدای موسیقی قطع شد.
اتاق در سکوت فرو رفت.
مرد چشمهایش را بست.
وقتی دوباره باز کرد، زن دیگر آنجا نبود.
فقط پنجره باز بود.
و پرده در باد تکان میخورد.
مرد از جا بلند شد.
به سمت پنجره رفت.
در خیابان، هیچکس نبود.
اما چراغ طبقه دوم هنوز روشن بود.
او لبخند زد.
برای اولین بار بعد از بیستوپنج سال، تصمیم گرفت از خانه بیرون نرود.
چراغ را خاموش نکرد.
چون بعضی خانهها را نمیشود فروخت.
بعضی آدمها را نمیشود فراموش کرد.
و بعضی چراغها...
فقط برای کسی روشن میمانند که بالاخره راه خانه را پیدا کند.
تهران، خیابان جمالزاده
داستان سوم: صندلی کنار پنجره
پیرمرد هر روز ساعت پنج عصر به کافه میآمد.
همیشه همان صندلی را انتخاب میکرد؛ صندلی کنار پنجره.
نه به خاطر منظره.
از آن پنجره چیز زیادی دیده نمیشد؛ دیوار یک ساختمان قدیمی، بخشی از خیابان جمالزاده و چند درخت که بیشترشان سالها بود خشک شده بودند.
پیرمرد فقط دوست داشت بیرون را تماشا کند.
قهوه سفارش میداد.
تلخ.
بدون شکر.
بعد روزنامهای را باز میکرد که هیچوقت نمیخواند.
صاحب کافه میدانست.
همه میدانستند.
پیرمرد منتظر کسی بود.
اما هیچکس نمیدانست چه کسی.
یک روز بارانی، دختر جوانی وارد کافه شد.
چترش را بست و کنار در ایستاد تا آب روی زمین نریزد.
چشمهایش در کافه چرخید.
پیرمرد سرش را بلند کرد.
برای چند ثانیه، هر دو به هم نگاه کردند.
دختر آرام به طرف میز او رفت.
گفت:
«ببخشید... این صندلی خالیه؟»
پیرمرد به صندلی روبهرو نگاه کرد.
«برای تو، همیشه.»
دختر نشست.
اخم کوچکی کرد.
«من شما رو میشناسم؟»
پیرمرد لبخند زد.
«نه.»
«پس چرا گفتید همیشه؟»
پیرمرد روزنامه را بست.
«چون مادرت بیست سال پیش همین سؤال رو از من پرسید.»
دختر ساکت شد.
صدای باران پشت شیشه بلندتر شد.
«مادرم؟»
پیرمرد نگاهش را به خیابان دوخت.
«اسم مادرت ناهید بود.»
رنگ صورت دختر تغییر کرد.
«شما از کجا اسم مادرم رو میدونید؟»
پیرمرد جواب نداد.
دستش را داخل جیب پالتو برد و پاکتی قدیمی بیرون آورد.
پاکت زرد شده بود.
روی آن فقط یک اسم نوشته شده بود:
ناهید
دختر دستش را جلو برد.
«این چیه؟»
«نامه.»
«از طرف کی؟»
پیرمرد گفت:
«از طرف مردی که هیچوقت جرئت نکرد آن را بفرستد.»
دختر پاکت را گرفت.
«پدرم؟»
پیرمرد برای اولین بار نگاهش را از پنجره گرفت.
«پدرت؟»
لبخند کوتاهی زد.
«نه.»
دختر چیزی نگفت.
پیرمرد آرام ادامه داد:
«پدرت خیلی سال بعد وارد زندگی مادرت شد.»
سکوتی سنگین بینشان نشست.
دختر پاکت را نگاه کرد.
«پس این مرد کی بوده؟»
پیرمرد به ساعت دیواری نگاه کرد.
پنج و بیست دقیقه.
همان ساعت.
همان روز.
بیست سال پیش.
گفت:
«کسی که قرار بود با مادرت فرار کنه.»
دختر سرش را بلند کرد.
«فرار؟»
پیرمرد جواب نداد.
از جایش بلند شد.
پول قهوه را روی میز گذاشت.
دختر گفت:
«کجا میرید؟»
پیرمرد ایستاد.
«وقتشه نامه به صاحبش برسه.»
«ولی مادرم دیگه نیست.»
پیرمرد به او نگاه کرد.
«میدونم.»
«پس چرا...؟»
پیرمرد لبخند زد.
«بعضی نامهها برای آدمها نوشته نمیشن.»
مکث کرد.
«برای کسانی نوشته میشن که بعد از آنها باقی میمونن.»
و از کافه بیرون رفت.
دختر چند دقیقه همانجا نشست.
بعد پاکت را باز کرد.
داخلش فقط یک صفحه کاغذ بود.
دستخطی لرزان.
خواند:
«ناهید،
اگر امشب نیامدم، به این معنی نیست که دوستت نداشتم.
آمدم.
اما دیر رسیدم.
تو رفته بودی.
از آن شب به بعد، هر روز ساعت پنج عصر به جمالزاده آمدم.
شاید یک روز برگردی.
اگر برنگشتی، امیدوارم دخترت این نامه را پیدا کند.
فقط میخواهم بداند مادرش یک بار در زندگی، کسی را آنقدر دوست داشت که حاضر شد تمام شهر را پشت سر بگذارد.
اما من ترسیدم.
و بعضی ترسها، از مرگ هم طولانیترند.»
دختر نامه را پایین آورد.
اشک روی گونهاش افتاده بود.
سرش را به طرف پنجره برگرداند.
پیرمرد دیگر در خیابان نبود.
فقط صندلی خالی کنار پنجره دیده میشد.
روی میز، فنجان قهوه هنوز گرم بود.
و در کنار آن، کلیدی کوچک قرار داشت.
دختر کلید را برداشت.
پشت آن، عددی حک شده بود:
۲۷
بیرون، باران همچنان میبارید.
دختر به خیابان نگاه کرد.
برای اولین بار فهمید بعضی آدمها واقعاً از زندگی ما نمیروند.
فقط شکل حضورشان عوض میشود.
و گاهی...
سالها بعد،
در یک عصر بارانی،
در خیابان جمالزاده،
یک کلید کوچک میتواند دری را باز کند
که تمام عمر فکر میکردی دیگر وجود ندارد.
تهران، خیابان جمالزاده
فصل چهارم: عکس روی دیوار
صبح جمعه بود.
تهران هنوز کامل بیدار نشده بود که مرد از خانه بیرون زد.
هوا سرد بود و خیابان جمالزاده خلوتتر از همیشه.
مرد دستهایش را در جیب پالتو فرو برد و آرام راه افتاد.
قرار نبود جایی برود.
فقط میخواست قدم بزند.
گاهی آدم برای پیدا کردن چیزی، نباید مقصدی داشته باشد.
باید راه برود.
همین.
نزدیک یک کوچه باریک، چشمش به دیوار آجری خانهای افتاد که سالها بود متروکه مانده بود.
روی دیوار، عکس بزرگی چسبانده بودند.
عکس یک مرد جوان.
مرد ایستاد.
چهره را میشناخت.
خودش بود.
اما نه آنطور که امروز بود.
جوانتر.
با موهای پرپشت و لبخندی که سالها بود فراموشش کرده بود.
زیر عکس نوشته شده بود:
«او در این خانه زندگی میکرد.»
مرد چند قدم عقب رفت.
قلبش تند میزد.
خانه را نمیشناخت.
یا شاید نمیخواست بشناسد.
روی در، یک پلاک کوچک بود:
۲۷
همان عدد.
دوباره همان عدد.
مرد دستش را روی پلاک گذاشت.
در باز شد.
داخل خانه تاریک بود.
راهروی باریکی به حیاط میرسید.
حیاط پر از برگهای خشک بود.
در گوشه حیاط، یک صندلی چوبی قرار داشت.
مرد روی آن نشست.
ناگهان صدای خندهای شنید.
صدای یک کودک.
برگشت.
کسی نبود.
دوباره صدا آمد.
این بار نزدیکتر.
«بابا...»
مرد از جا بلند شد.
نفسش بند آمد.
«کیه؟»
سکوت.
بعد صدای کودک:
«تو گفتی برمیگردی.»
مرد چشمهایش را بست.
دستش را روی صورتش کشید.
یک تصویر در ذهنش شکل گرفت.
پسربچهای حدود هفت ساله.
توپ قرمز در دستش.
ایستاده کنار همین صندلی.
و خودش، جوانتر، روبهرویش نشسته بود.
پسر گفته بود:
«امشب میای؟»
و او جواب داده بود:
«قول میدم.»
مرد چشمهایش را باز کرد.
حیاط خالی بود.
اما توپ قرمز کنار دیوار افتاده بود.
آرام جلو رفت.
توپ را برداشت.
روی آن با خودکار نوشته شده بود:
برای بابا
مرد نشست.
اشکهایش بیاختیار سرازیر شدند.
تمام این سالها فکر میکرد فراموش کرده.
اما حالا فهمیده بود فراموشی همیشه پاک کردن نیست.
گاهی فقط گذاشتن چیزی در تاریکترین قسمت ذهن است؛ جایی که خودت هم جرئت رفتن به آن را نداری.
صدای در حیاط آمد.
زنی پیر پشت در ایستاده بود.
مرد او را شناخت.
همان دختر کافه نبود.
مادرش هم نبود.
اما چهرهاش آشنا بود.
زن گفت:
«بالاخره پیداش کردی.»
مرد توپ را بالا آورد.
«این اینجا چی کار میکنه؟»
زن گفت:
«پسرت جا گذاشت.»
مرد خشک شد.
«پسرم؟»
زن سرش را تکان داد.
«سالها پیش.»
مرد به دیوار نگاه کرد.
عکس جوانی خودش هنوز آنجا بود.
«پس چرا من هیچچیز یادم نیست؟»
زن نزدیک آمد.
«چون خودت خواستی یادت نباشه.»
مرد چیزی نگفت.
زن یک کلید کوچک از جیبش بیرون آورد.
همان کلید.
عدد ۲۷.
«این برای توئه.»
مرد کلید را گرفت.
«این درِ کجاست؟»
زن لبخند زد.
«هنوز پیداش نکردی؟»
مرد نگاهش کرد.
«کجا؟»
زن به خانه روبهرو اشاره کرد.
«جایی که آخرین بار پسرت رو دیدی.»
مرد به خانه نگاه کرد.
درِ خانه بسته بود.
اما پشت یکی از پنجرهها چراغی روشن شد.
زن آرام گفت:
«برو داخل.»
«چرا؟»
زن پاسخ داد:
«چون بعضی جوابها رو نمیشه از کسی پرسید.»
مرد به پنجره خیره ماند.
«باید خودت ببینی.»
زن رفت.
مرد تنها ماند.
کلید را در دستش فشرد.
بعد به طرف خانه قدم برداشت.
باران شروع شده بود.
آرام.
مثل همان شب.
مثل تمام شبهایی که چیزی را از یاد برده بود.
و برای اولین بار، مرد فهمید شاید این خیابان او را دنبال نکرده باشد.
شاید این خودش بوده که تمام این سالها،
در خیابان جمالزاده،
دنبال خودش میگشته.
تهران، خیابان جمالزاده
فصل پنجم: اتاق آخر
کلید را سه بار در قفل چرخاند.
بار اول، قفل تکان نخورد.
بار دوم، صدای خشکی از داخل در آمد.
بار سوم، در باز شد.
مرد چند ثانیه همانجا ایستاد.
اتاق تاریک بود.
بوی نم، چوب قدیمی و کاغذهای مانده در هوا پیچیده بود.
چراغ را روشن کرد.
اتاق کوچکی بود با یک میز، یک صندلی و کمدی چوبی که رنگش تقریباً از بین رفته بود.
روی دیوار، ساعت قدیمی هنوز کار میکرد.
عقربهها روی پنج و بیست دقیقه مانده بودند.
مرد به ساعت نگاه کرد.
پنج و بیست دقیقه.
همان ساعت.
همان زمانی که پیرمرد کافه هر روز مینشست.
آرام جلو رفت.
روی میز، چند پاکت قرار داشت.
پنج پاکت.
هر کدام با یک اسم.
اولی:
ناهید
دومی:
مادر
سومی:
پدر
چهارمی:
من
و پنجمی...
مرد دستش را روی پاکت گذاشت.
اسم روی آن فقط یک کلمه بود:
تو
نفسش بند آمد.
پاکت را باز کرد.
داخلش یک عکس بود.
عکس پسربچهای کنار یک مرد جوان.
پسر هفتساله بود.
مرد جوان خودش بود.
پشت عکس نوشته شده بود:
«اگر روزی فراموش کردی، این عکس را نگاه کن.»
مرد عکس را برگرداند.
دستخط را شناخت.
دستخط خودش بود.
اما چیزی درونش مقاومت میکرد.
او هیچوقت این جمله را ننوشته بود.
یا شاید نوشته بود و فراموش کرده بود.
پاکت دیگری برداشت.
نامهای برای خودش.
«امروز فهمیدم که آدم میتواند از چیزی بترسد که هنوز اتفاق نیفتاده.
من از آینده میترسم.
از روزی که پسرم بزرگ شود و از من بپرسد چرا رفتی.
نمیدانم چه جوابی خواهم داد.
شاید بگویم ترسیده بودم.
شاید بگویم جوان بودم.
شاید هم هیچچیز نگویم.
اما اگر یک روز این نامه را میخوانی، بدان که یک اشتباه کردی.
اشتباهت این بود که فکر کردی فراموش کردن، درد را از بین میبرد.»
مرد نامه را پایین آورد.
چشمهایش پر از اشک شده بود.
در کمد را باز کرد.
داخل آن لباسهای قدیمی، چند کتاب و یک جعبه فلزی بود.
جعبه را بیرون آورد.
قفل نداشت.
درش را بلند کرد.
داخل جعبه، یک نوار کاست قرار داشت.
روی نوار نوشته شده بود:
شب آخر
مرد ضبط صوت قدیمی را روی میز پیدا کرد.
نوار را داخل آن گذاشت.
دکمه پخش را فشار داد.
چند ثانیه فقط صدای خش شنیده شد.
بعد صدای زنی آمد.
«اگر داری این نوار رو میشنوی، یعنی برگشتی.»
مرد بیحرکت ماند.
صدای زن ادامه داد:
«من نمیدونم چند سال گذشته. نمیدونم کجایی. نمیدونم اصلاً هنوز منو به یاد میاری یا نه.»
مرد چشمهایش را بست.
صدای زن لرزان بود.
«ولی یک چیز رو میدونم.»
مکث.
«تو اون شب پسرت رو ترک نکردی.»
مرد ناگهان چشم باز کرد.
به دستگاه خیره شد.
صدا ادامه داد:
«تو برگشتی که نجاتش بدی.»
نفس مرد سنگین شد.
«اما قبل از اینکه به خونه برسی، تصادف کردی.»
سکوت.
بعد صدای گریه زن.
«دکترها گفتن ممکنه بعضی چیزها رو یادت نمونه.»
مرد دستش را روی پیشانی گذاشت.
تصاویر کوتاه و بریده از ذهنش عبور کردند.
چراغهای خیابان.
باران.
صدای ترمز.
یک کودک.
دست کوچکی که دستش را گرفته بود.
و بعد...
تاریکی.
نوار ادامه داشت.
«من ازت خواستم همهچیز رو فراموش کنی.»
مرد زیر لب گفت:
«چرا؟»
صدای زن پاسخ داد:
«چون اگر یادت میاومد، میفهمیدی چه کسی باعث تصادف شد.»
نوار تمام شد.
اتاق در سکوت فرو رفت.
مرد چند ثانیه به دستگاه خیره ماند.
بعد صدای باز شدن در آمد.
مرد برگشت.
پیرمرد کافه در آستانه در ایستاده بود.
همان پیرمردی که سالها کنار پنجره مینشست.
مرد گفت:
«تو میدونستی.»
پیرمرد چیزی نگفت.
«همه این سالها میدونستی.»
پیرمرد آرام وارد اتاق شد.
«من فقط منتظر بودم خودت آماده بشی.»
«برای چی؟»
پیرمرد به نوار نگاه کرد.
«برای شنیدن ادامهاش.»
مرد خشکش زد.
«ادامه داره؟»
پیرمرد سر تکان داد.
«یک نوار دیگه هست.»
«کجاست؟»
پیرمرد به پنجره اشاره کرد.
«همون جایی که همهچیز شروع شد.»
مرد فهمید.
خانه پلاک ۲۷.
کافه.
خیابان.
باران.
همهچیز به یک نقطه برمیگشت.
پیرمرد قبل از رفتن گفت:
«اما این بار، تنها نرو.»
مرد پرسید:
«چرا؟»
پیرمرد مکث کرد.
«چون کسی که باعث اون تصادف شد، هنوز زندهست.»
در بسته شد.
مرد تنها ماند.
به عکس پسرش نگاه کرد.
بعد به پنجره.
باران دوباره شروع شده بود.
و در دوردست، صدای بوق ماشینی شنیده شد.
همان صدایی که بیست سال پیش،
آخرین چیزی بود که پیش از تاریکی به یاد آورده بود.
تهران، خیابان جمالزاده
فصل ششم
نوار دوم
صبح هنوز کامل نشده بود.
جمالزاده زیر آسمانی خاکستری خوابآلود بود و باران شب گذشته، خیابان را براق کرده بود. رگههای آب کنار جدولها حرکت میکردند و انعکاس چراغ مغازهها را با خودش میبرد.
مرد نوار را در دست گرفته بود.
روی برچسب سفید آن فقط یک جمله نوشته شده بود:
«آن شب، نفر دوم هم آنجا بود.»
چند ثانیه به جمله خیره ماند.
بعد سرش را بلند کرد.
کافه هنوز باز نشده بود.
اما پیرمرد پشت شیشه ایستاده بود.
انگار منتظر او بود.
───
داخل کافه بوی قهوه تازه و چوب نمخورده میآمد.
پیرمرد بدون اینکه چیزی بپرسد، یک دستگاه پخش قدیمی روی میز گذاشت.
ـ آمادهای؟
مرد نشست.
ـ برای چی؟
پیرمرد نگاهش کرد.
ـ برای شنیدن چیزی که سالهاست ازش فرار کردی.
نوار داخل دستگاه رفت.
صدای خشخش.
بعد صدای باران.
همان باران.
مرد چشمهایش را بست.
صدایی از دور شنیده شد.
صدای خودش.
جوانتر.
عصبانی.
ـ تو نباید اینجا باشی.
صدای دیگری جواب داد:
ـ من فقط اومدم بچه رو ببرم.
مرد ناگهان چشمهایش را باز کرد.
قلبش تند شده بود.
پیرمرد چیزی نگفت.
نوار ادامه پیدا کرد.
صدای در.
صدای قدمهایی روی راهرو.
بعد صدای پسربچه:
ـ بابا؟
مرد دستش را روی میز گذاشت.
انگشتهایش میلرزید.
ـ نه...
صدای خودش دوباره آمد:
ـ برو توی اتاق. همین الان.
کودک پرسید:
ـ چرا؟
ـ فقط برو.
چند ثانیه سکوت.
بعد صدای محکم بسته شدن در.
و سپس صدایی که مرد نمیشناخت.
آرام، اما سرد:
ـ تو نباید چیزی رو به یاد بیاری.
نوار برای لحظهای خشخش کرد.
مرد به پیرمرد نگاه کرد.
ـ این کیه؟
پیرمرد جواب نداد.
نوار دوباره روشن شد.
صدای ترمز.
صدای بوق.
صدای فریاد.
و بعد...
سکوت.
───
مرد از جا بلند شد.
ـ اون آدم کی بود؟
پیرمرد نگاهش را به پنجره دوخت.
ـ کسی که میدونست اگر تو زنده بمونی، حقیقت بالاخره برمیگرده.
ـ اسمش؟
پیرمرد آهسته گفت:
ـ هنوز زوده.
ـ برای چی زوده؟
ـ چون تو هنوز فقط صدای اون شب رو یادت اومده. تصویرش رو نه.
مرد دوباره نشست.
در ذهنش چیزی مثل برق عبور کرد.
یک ماشین مشکی.
چراغهای روشن.
دستی روی فرمان.
و صورت مردی که برای یک لحظه از میان شیشه بارانخورده دیده شده بود.
مرد دستش را روی پیشانی گذاشت.
ـ من این صورت رو میشناسم...
پیرمرد آرام گفت:
ـ میدونم.
ـ از کجا؟
پیرمرد جواب نداد.
مرد به نوار نگاه کرد.
روی برچسب، زیر جمله اول، با خطی لرزان نوشته شده بود:
«دومین نفر، نزدیکتر از چیزی بود که فکر میکنی.»
صدای باران دوباره شدت گرفت.
مرد به خیابان نگاه کرد.
در آن سوی جمالزاده، مردی کنار یک ماشین مشکی ایستاده بود.
چهرهاش پیدا نبود.
فقط چند ثانیه به کافه نگاه کرد.
بعد سوار ماشین شد و رفت.
مرد از پشت شیشه دنبالش کرد.
پیرمرد گفت:
ـ دیدیش؟
مرد آرام جواب داد:
ـ آره.
ـ شناختیش؟
مرد سکوت کرد.
چند لحظه بعد گفت:
ـ نه...
و سپس، خیلی آرام اضافه کرد:
ـ ولی اون منو شناخت.
پیرمرد سرش را پایین انداخت.
انگار از شنیدن همین جمله میترسید.
روی میز، کنار دستگاه پخش، یک کلید کوچک افتاده بود.
کلیدی که مرد تا آن لحظه ندیده بود.
روی آن فقط یک عدد حک شده بود:
۲۷
و برای اولین بار، مرد فهمید خانه شماره بیستوهفت فقط جایی نبود که خاطراتش در آن دفن شده بودند.
شاید کسی هنوز از همان خانه مراقبت میکرد.
شاید کسی هنوز منتظر بود او همهچیز را به یاد بیاورد.