به مناسبت سالروز تولد داریوش مهرجویی
یادداشت هومن اولیایی
بعضی چهرهها با گذر زمان از پردهٔ سینما کنار نمیروند؛ در حافظهٔ جمعی تماشاگران میمانند و هر بار که نامشان به میان میآید، بخشی از تاریخ سینما دوباره جان میگیرد.
بیتا فرهی یکی از همان چهرههاست؛ بازیگری که با حضور در فیلم «هامون» ساختهٔ داریوش مهرجویی، در نقش مهشید، به یکی از چهرههای بهیادماندنی سینمای ایران تبدیل شد. مهشید، زنی پیچیده، عصیانگر و گریزان از قالبهای آشنای زندگی، با بازی فرهی به شخصیتی بدل شد که نمیشد بهسادگی دربارهاش قضاوت کرد؛ زنی که در فاصلهٔ میان عشق و گریز، میان خواستن و نخواستن، حضوری پررنگ و تأملبرانگیز داشت.
همکاری بیتا فرهی و داریوش مهرجویی در «هامون» تنها پیوند یک بازیگر با یک کارگردان نبود؛ تلاقی دو جهان بود: جهان اندیشه و تردید مهرجویی و جهان پررمزوراز شخصیتی که فرهی به آن جان بخشید. در این فیلم، بازی او نه صرفاً در خدمت روایت، بلکه بخشی از فضای ذهنی و پرسشهای فلسفی اثر بود؛ حضوری که حتی در سکوتها و فاصلهها نیز معنا پیدا میکرد.
امروز، در سالروز تولد داریوش مهرجویی، یادآوری نام او بیتوجه به بازیگرانی که به جهان سینماییاش جان بخشیدند، کامل نیست. بیتا فرهی نیز از جمله همان هنرمندانی است که نامشان با بخشی از میراث سینمای او گره خورده است؛ هنرمندی که با رفتنش، حضورش بر پردهٔ سینما خاموش نشد.
سینما گاهی بیش از آنکه هنر ثبت تصویرها باشد، هنر نگهداشتن آدمها در حافظه است. مهرجویی با فیلمهایش و فرهی با بازیاش، هر یک به شیوهٔ خود، در این حافظه ماندگار شدند.
یاد بیتا فرهی گرامی و نام داریوش مهرجویی در تاریخ سینمای ایران ماندگار.