بررسی اخلاق حرفه ای در رشته علم اطلاعات و دانش شناسی
نگارقیسوندی
دانشجوی دکتری رشته علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، همدان، ایران.
چکیده
هدف این تحقیق بررسی اخلاق حرفه ای در رشته علم اطلاعات و دانش شناسی می باشد و روش تحقیق ما از نوع مروری (کتابخانه ای) است. اخلاق حرفه ای در رشته علم اطلاعات و دانش شناسی بسیار اهمیت دارد. زیرا در این رشته، افراد به مدیریت، حفاظت و انتقال اطلاعات می پردازند که ممکن است شامل اطلاعات حساس و مهم باشد. بنابراین، برقراری اخلاق حرفه ای در این رشته برای حفاظت از حریم خصوصی و امانت اطلاعات بسیار ضروری است. حفظ حریم خصوصی افراد و محرمانگی اطلاعات آن ها از جمله وظایف اصلی یک حرفه گر در این رشته است. فارغ از اینکه آیا اطلاعات مورد نظر در محیط های دیجیتال یا فیزیکی قرار دارند، احترام به حریم خصوصی باید همیشه رعایت شود. وظیفه حرفه گران در این رشته اجازه نمی دهد تا اطلاعات دروغین یا نادرست را منتشر کنند. آنها باید همواره در رفتار و ارائه اطلاعات صادق و امانتدار باشند.برای اخلاق حرفه ای، بازاریابی و ارتباطات خوب تشکیل داده می شود. اعتماد مشتریان و ارتباط قوی با همکاران و شرکای تجاری اهمیت زیادی دارد. در کل، اخلاق حرفه ای در رشته علم اطلاعات و دانش شناسی برای حفظ حریم خصوصی، امانتداری و اعتماد سازی از اهمیت بالایی برخوردار است. این اصول و ارزشها به کمک حرفه گران این رشته در عملکرد موثر و اخلاقی بر روی اطلاعات، افراد و سازمانها کمک می کند.
واژگان كليدي:اخلاق حرفه ای، علم اطلاعات، دانش شناسی
مقدمه
در رشته علم اطلاعات و دانش شناسی، اخلاق حرفهای بسیار مهم است. چرا که در این حوزه با اطلاعات حساس و محرمانه کار میکنید و ممکن است به اطلاعات شخصی یا محرمانه دسترسی داشته باشید. باید احترام و حفظ حریم شخصی افراد را در همه فعالیتهای خود رعایت کنید. از دسترسی به اطلاعات شخصی بدون مجوز و استفاده ناجوانمردانه از آنها خودداری کنید. در تمامی فعالیتهای علمی و پژوهشی خود باید شفافیت را رعایت کنید. نتایج پژوهشها و مطالعاتتان را با دقت و صراحت گزارش دهید و از تحریف یا پنهان کردن اطلاعات خودداری کنید. به عنوان یک عضو حرفهای در این رشته، مسئولیت امانتداری و حفظ اطلاعات محرمانه را دارید. باید با دقت و اهتمام لازم با اطلاعات محرمانه برخورد کنید و از دسترسی غیرمجاز به آنها جلوگیری کنید. باید از رعایت حقوق مالکیت فکری و کپیرایت پژوهشها، مقالات و نوشتههای دیگران اطمینان حاصل کنید. هرگونه استفاده از این منابع باید با اجازه صاحب اثر یا با رعایت قوانین مربوطه صورت پذیرد. اگر در زمینه آموزش و مشاوره فعالیت میکنید، باید حریم و حریم خصوصی دانشآموزان و مشتریان را حفظ کنید و از سو استفادههای ناروا و ناخواسته پرهیز کنید. این تنها برخی از اصول اخلاق حرفهای در رشته علم اطلاعات و دانش شناسی هستند. همچنین، از شما خواستار بهروز بودن درباره قوانین و مقررات مربوطه و پذیرش نقدها و بازخوردهای سازنده از سوی همکاران و جامعه علمی هستیم(آورند، هاتفی کیا و قنواتی، 1400).
اخلاق حرفهای در رشته علم اطلاعات و دانششناسی، مانند سایر رشتههای علمی و فنی، به مجموعه اصول و قیمتی منطبق با حرفه تخصصی در این حوزه اطلاق میشود. این اصول و قیمت، به عنوان راهنمایی برای رفتار و اخلاق حرفهای در حین انجام فعالیتهای مختلف در رشته مذکور عمل میکنند و موجب ارتقاء کیفیت خدمات و کاهش ریسکهای احتمالی میشوند. بهعنوان یک کارشناس اطلاعات، باید به حقوق و نیازهای کاربران خود احترام بگذارید و از افشای اطلاعات شخصی و حساس آنها خودداری کنید. در جمعآوری، سازماندهی و انتشار اطلاعات، باید همواره به استانداردهای علمی رایج پایبند باشید و اطلاعات درست و کامل را به کاربران ارائه دهید. در این راستا، نیز باید قدرت تحلیل و ارزیابی در مورد منابع اطلاعاتی خود را ارتقا دهید. در رشته علم اطلاعات، حفاظت اطلاعات و دادهها از لحاظ امنیتی و حریم خصوصی از بسیاری از مهمترین ضروریات است. بنابراین باید با رویکردها و فنون مربوط به امنیت و حفاظت اطلاعات آشنا باشید. در مواجهه با منابع اطلاعاتی و محتواهایی که تحت حقوق مالکیت فکری دیگران قرار دارند، باید احترام به حقوق مالکیت فکری آنها را نگاه داشته و از هرگونه سو استفادهای خودداری کنید. به عنوان یک کارشناس اطلاعات، باید مسئولیتپذیری در انجام وظایف خود داشته باشید و به انگیزه و شغف اولیهتان برای ورود به این رشته ایمان داشته باشید. برای تحقق اخلاق حرفهای، باید با استانداردهای و تحقیقات آخرین دانش در حوزه علم اطلاعات و دانششناسی آشنا باشید و همواره خود را به روز نگه دارید. تاکید میشود که این لیست ترکیبی از قیمتهایی است که در عموم حوزه علم اطلاعات و دانششناسی رعایت میشوند و ممکن است در هر موقعیت یا زمانهای تغییر کنند.
اخلاق حرفه ای در رشته علم اطلاعات و دانش شناسی بسیار مهم است. در این رشته، افراد با اطلاعات حساس و مهم سر و کار دارند. احترام به حریم خصوصی افراد و اطلاعات آنها امری بسیار مهم است. همیشه باید از دسترسی غیرمجاز به اطلاعات خصوصی اجتناب کنید. باید از شفافیت در ارتباطات و اطلاعاتی که ارائه میدهید، پیروی کنید. اطلاعات نادرست یا مضلّه تبدیل به مشکلات جدی میشوند. همواره باید قوانین و مقررات مرتبط با مدیریت اطلاعات و دانش را رعایت کنید و از تخلف از آنها اجتناب کنید. در برخورد با موقعیتهای پیچیده، باید تصمیمهای اخلاقی درستی بگیرید و از تضارب اختلافنظرهای اخلاقی پرهیز کنید. بهروز ماندن و آموزش در زمینه اخلاق حرفهای و توسعه مهارتهای اخلاقی بسیار مهم است. به انتقادات اخلاقی دیگران به خصوص از همکاران و افراد ذیصلاح پاسخ مثبت دهید و اصلاحی پذیر باشید. اطلاع رسانی صحیح و مسئولانه از اطلاعات مهم و اخبار در حوزه علم اطلاعات و دانش شناسی بسیار حیاتی است. با رعایت این اصول، میتوانید در رشته علم اطلاعات و دانش شناسی به عنوان یک حرفهای با اخلاق حرفهای عمل کنید.