فک می کنم قسمتی از فیلم پیکی بلایندرز بود که تام شلبی (شخصیت اول فیلم) چیزی به من یاد داد اون معتقد بود اگر بین دو تا تصمیم شک داشتید حتما از سکه کمک بگیرید و شیر یا خط بیندازید جواب آخر مهم نیست چون قبل از پرتاب سکه یا هنگام پایین آمدن ان خواهیم فهمید که خواسته یمان بیشتر دیدن کدام روی سکه است!
بیشتر اوقات اگر تحت شرایط و حتی بعد از شمردن خوبیها و بدیهای نتوانم تصمیم بگیرم تو ذهنم سکه می اندازم به این فکر می کنم که دلم با کدام طرف از روی سکه است ،شیر یا خط؟ در ایران و در شرایط کنونی ایران که دیشب برای چندمین بار خبر شروع مجدد جنگ آمد و صبح زود را با زلزله ای سه و هشت ریشتری آغاز کردیم و البته به غیر از نوسانات اقتصادی که آنقدر سریع افزایش پیدا می کنند که مطمئنا تا اتمام این نوشته انتشار ان هم ثابت نمی ماند،با توجه به این موارد تصمیم گیری در اینجا سختترین نوع ان است علاوه به بر شرایط شخصی و تحلیل ان برای زندگی فردی باید به قسمت جامعه و اجتماع و شرایط ان هم واقف باشی!و همه اینها براساس تجربه بدست می آید و البته نه هر تجربه ای ،بیشتر کسانی که در ایران قدیم زندگی کردند همچنین تجربه ای ندارند و آنها نیز در چنین شرایطی نوپا هستند وکاملا واماندند و حتی تجربه ای ندارند که به فرزندان خود بیاموزند .
ما بعنوان فرزندان آنها اکنون خودمان باید تجربه بدست بیاوریم و ان را صرف گرفتن تصمیمهایی اعم از ؛چه زمانی می توانم ازدواج کنم؟چگونه مدیریت مالی داشته باشم؟چه بیزینس شخصی را انتخاب کنم که قادر به فعالیت باشم؟چگونه می توانم چند پتانسیلی عمل کنم؟روی چه چیزی سرمایه گذاری کنم؟کی و چگونه خرید های بزرگ مثل خانه و ماشین انجام بدهم ؟در چه بانکی فعالیت کنم که بیشتر وام با کمترین بهره را داشته باشد؟کی برای خودم وقت کتاب خواندن و توسعه مهارت ایجاد کنم؟چگونه خودم را با جهان اول در ارتباط نگه دارم و سعی کنم به روز باشم؟چگونه از گجت ها و تکنولوژی های جدید استفاده کنم؟چگونه برای داشتن یک بیزینس پلن از فضای اینترنت داخلی استفاده کنم؟چه فیلترشکنی استفاده کنم ؟ در کدام سوشال مدیا فعالیت کاریم را آغاز کنم که کمتر مورد تهاجم و تهدید باشد؟و...
اینقدر تعداد سوالات زیاد است که نام بردن انها تا صفحه ها طول می کشد و من فقط به قسمت کلی ان اشاره داشتم و متاسفانه چگونگی پاسخ دادن به آنها را در هیچ آکادمی یا آموزشگاه خصوصی یا دولتی آموزش نمی دهند.مردمان قدیمی ایران شاید فقط با یک درصد از این سوالات دست و پنجه نرم می کردند آنها نهایتا با شغل پدری خود ادامه می دادند یا درس می خواندند و فعالیت نوین آغاز می کردند و برای ازدواج خیلی زود و تحت شرایط ثابت اقدام می کردند و در دهه سوم زندگی دارای خانواده و فرزند و دستاورد های فراوان بودند که در حال حاضر داشتن یکی از آنها آرزوی یک فرد سی ساله هست! در چنین موقعیتی ایجاد کردن یک فرصت یا استفاده ی درست از یک فرصت یک مهارت بسیار بسیار ضروری است که باید بدست بیاورید و به خوبی از ان استفاده کنید . قطعا فرصتهایی ایجاد می شود که گاها ممکن است ایجاد دوباره ان اندازه ی یک عمر طول بکشد پس غنیمت شمردن فرصت اینجا معنای عمیق تری دارد خیلی عمیقتر.
در نهایت یکی از عقاید من در این رابطه این است که در صورتیکه نمی دانیم یک فرصت را چقدر می خواهیم و چقدر زندگیمان ماثر از ان خواهد شد؟کافی است به نبودن یا از دست دادن ان فکر کنیم در ان صورت به قطعیت یا عدم قطعیت کسب ان فرصت خواهیم رسید! به خاطر دارم روزی را که برای خریدن انلاین کفش آدیداس دلخواهم با یک تخفیف عالی فقط یک روز فرصت داشتم و موجودی ان کفش تا ان لحظه یک عدد بود یعنی اگر من زود اقدام نمی کردم خیلی زود ان را از دست می دادم ،سعی کردم از لحاظ مالی موقعیت خودم را برای این خرید بررسی کنم. فکر کردم که بعد از خرید ان تا حقوق بعدی می توانم از پس هزینه های زندگیم بربیایم یا نه؟! تصمیم گیری برایم سخت شده بود چونکه از لحاظ مالی در مضیقه بودم . در زندگی مستقلم اغلب سعی می کردم در بهمن ماه در تخفیفات فروشگاه ها خریدهای نوروز و سال جدیدم را انجام بدم و این می توانست کفش سال جدیدم باشد و خوب البته تنها کفش موجود در سایت یک سایز بزرگتر از پای من بود و تمام این موارد من را مردد کرده بود.نهایتا در ذهنم به تصمیم نهایی خریدن ان رسیدم .وقتی وارد سایت شدم موجودی ان صفر شده بود و دیگر نمی توانستم ان را داشته باشم . خودم را برای دست دست کردن سرزنش کردم و خیلی از هدر دادن فرصت خرید کفش آدیداس دلخواهم ان هم به قیمت مطلوب ناراحت شدم.دقیقا زمانی عمیقا فهمیدم چقدر آن فرصت را می خواهم که ان را کاملا از دست داده بودم و با خودم فکر می کردم چه خوب می شد اگر مردد نمی شدم زودتر اقدام می کردم .چند ساعت بعد ، خیلی ناباورانه تصمیم گرفتم دوباره به سایت مراجعه کنم بلکه موجودی ان را افزایش داده باشند یا تخفیف دیگری فعال کرده باشند در ان حین مجددا کفش دلخواهم را با موجودی یک عدد در سایت دیدم و بدون تعلل ان را خریدم.معلوم شد اختلالات سایت در ان زمان سبب دیده نشدن موجودی واقعی در ان لحظه شده بود و باعث شد من طمع از دست دادن ان فرصت مطلوب را بچشم .درسته ان کفش بخاطر سایز بزرگش اصلا مناسب من نبود ولی من استایل ان سال نو را با بدست آوردن ان فرصت کامل کرده بودم و کاملا راضی بودم!
در اقتصاد خرد سال دوم یا سوم مهندسی صنایع آموختم که کلا انتخابها و تصمیم گیری ها دارای هزینه فرصت هستند یعنی در صورت انتخاب هر مورد هزینه ای (چه مالی ،چه زمانی و چه معنوی ) صرف انتخاب نکردن موارد دیگر می شود.من اغلب در توضیح دادن مسایل علمی خوب نیستم ولی بگذارید برایتان مثال بزنم : اگر من امروز انتخاب کنم که خریدهایم را بصورت آنلاین انجام بدهم می توانم همزمان به کارهای خانه رسیدگی کنم و از گرمای تابستان و پیاده روی طولانی و بلند کردن کیسه های سنگین دوری کنم ولی هزینه ی فرصت من در اینجا چه خواهد بود؟من با افراد دیگر(مثل فروشنده یا همسایه یا راننده) تعامل نخواهم داشت،لیست انتخابهایم محدود خواهد بود یعنی فقط شامل مواردی است که آپلود شده و نه بیشتر،نمی توانم از اسکناس برای پرداخت استفاده کنم و حتما باید حساب بانکی و رمز پویا داشته باشم،هزینه بسته بندی و حمل و نقل را باید پرداخت بکنم،شاید یک فروشگاه همه ی نیاز های من را نداشته باشد و مجبور بشم چندین سفارش از چندین فروشگاه ثبت کنم که گیج کننده و سخت است و... که الان خاطرم نیست.
دوست دارم مفهوم را خوب بیان کرده باشم و تفهیم شده باشد چونکه امکان ندارد در ایجاد فرصتی بدون بررسی کردن هزینه های ان بتوانیم ان را کسب یا رد بکنیم و این جزو الزامات است .و البته تمامی فرصت ها و مواردی که در زندگی واقعی ما اتفاق می افتند به سادگی مثالهای بنده نیستند.مادری که به کودکش قبل از وعده ی غذایی تنقلات نمی دهد خوب می داند هرچند ان تنقلات سالم و بی ضرر باشد ولی هزینه فرصت خوردن ان از دست دادن و میل نداشتن به وعده ی اصلی غذا توسط کودک خواهد بود.حال اینکه در تک تک و ریزترین انتخاب های زندگیمان هزینه هایی خواهیم داد که خودمان بصورت خوداگاه یا ناخوداگاه انتخابشان کردیم.به همین سادگی من اغلب این تحلیلها و قوائد را در زندگیم بکار می گیرم و از نتیجه ی انتخاب هایم هم راضی هستم و پشیمانی کمتری را تجربه می کنم! و امید دارم این قانون های کلی برای تصمیم گیری و از دست ندادن فرصتها بکارتان بیاید.
هفته دوم شهریور
