
فن بیان در حقیقت همان توان سخن گفتن است. زمانی که صحبت از فن بیان به میان میآید، جدا از این که شما چه کسی هستید؟ چه کاری دارید؟ با چه کسی صحبت میکنید، توانایی برقراری ارتباطتان اهمیت پیدا میکند.
فقط کافیست که از زبان خود استفاده کنید، شما نیاز به بهبود فن بیان خود دارید. اگر میخواهید با دوستان خود ارتباط خوبی برقرار کنید، روابط عمومی خوبی داشته باشید، منظور خود را به خوبی به مخاطبانتان منتقل کنید و همچنین کاری کنید که بقیه از همنشینی و صحبت با شما لذت ببرند باید «فن بیان» خوبی داشتهباشید.
از طرف دیگر، ما انسانها مدام با یکدیگر در ارتباطیم. ارتباطاتی که از طریق کلام و گفتوگو شکل میگیرند و ادامه پیدا میکنند. همه ارتباطات ما از قبیل کاری و شخصی مبتنی بر کلام و بیان هستند. پس به راحتی میتوان فهمید که فن بیان نقش مهمی را در زندگی ما بازی میکند، تا جایی که میتوان آن را به عنوان یک فن و یا مهارت معرفی کرد. مهارتی که همه ما به آن نیازمندیم.
فن بیان یکی از قدرتهای افراد موفق محسوب میشود چرا که آنها میتوانند با صحبتهایشان شما را تحت تاثیر قرار داده و حتی متقاعدتان کنند.
اما این قدرت از کجا آمده است؟
تا به حال به صحبت کردن خودتان دقت کردهاید؟ چقدر از کلمات ربط یا میانجی مثل: خب، شاید، در واقع، آهان مثلا یا میدونی استفاده میکنید؟ این کلمات به ظاهر بیاهمیت این قدرت را دارند که منظور اصلی شما از صحبت را تحت تاثیر قرار دهند و شنونده را نسبت به ادامه گفتوگو با شما دلسرد کنند. استفاده زیاد از این کلمات این حس را به طرف مقابل میدهد که شما فردی بیتجربه هستید.
حتما شنیدهاید که میگویند اولین دیدار، مهمترین دیدار است. در واقع چیزی آن را مهم میکند نحوه صحبت و استفاده از کلمات شماست. جملات شما میتوانند در اولین برخورد نشان دهنده شخصیت شما و حتی میزان اعتمادی که میتوان به شما داشت باشند. گاهی با فردی مواجه میشوید که برخلاف ظاهر جاافتادهاش، وقتی با او صحبت میکنید متوجه میشوید که او توانایی خاصی ندارد، چرا؟ کلمات او این تاثیر را بر شما میگذارند.
یکی از تواناییهای مهمی که برای افزایش قدرت فن بیان نیاز دارید، این است که ذهنتان توانایی جستوجو و انتخاب سریع بین کلمات مختلف را داشته باشید. کلماتی که استفاده میکنید نشان دهنده بخشی از شخصیت شماست. استفاده از کلمات میانجی و ربط، صحبتهای شما را حجیم و طولانی و حوصله سربر میکند و در نتیجه افراد آنچه که منظور شما از بیان کلمات بوده را نمیفهمند و نمیتوانند با شما ارتباط برقرار کنند.
فکر کردن، در واقع همان صحبت کردن بدون زمینهی قبلی است و نشان دهنده میزان کلمات در ناخودآگاه شما و کلمات میانجی است که به کار میبردید. برای اینکه قدرت فن بیان تان افزایش یابد از یکی از دوستانتان بخواهید که کنار شما بشیند و شروع به صحبت با او کنید، او میزان کلمات اضافهای که به کار میبرید را به شما خواهد گفت و شما با تمرین میتوانید آنها را حذف کنید. البته از ضبط صدا هم میتوانید استفاده کنید اما نکته ایجاست که وقتی حرفهای خودتان را دوباره گوش میدهید، چون ذهنتان خودش آنها را ساخته نمیتواند ایرادات و مشکلاتش را تشخیص دهد.
بین روراست بودن و بیادبی مرز باریکی است که با دقت زیادی باید به آن توجه کنید. همه افراد همانقدر که از صداقت و روراست بودن خوششان میآید، از بیادبی بیزارند. افراد بسیاری هستند که بدون اینکه منظوری داشته باشند، بیادب تلقی میشوند، در واقع آنها آگاهانه کلماتشان را انتخاب نمیکنند بلکه هرچه به ذهنشان میآید را میگویند. برخی هم برای اینکه مودب به نظر برسند آنقدر از کلمات مختلف و به خصوص کلمات میانجی استفاده میکنند که شنونده اصلا تشخیص نمیدهد موضوع صحبت چیست.
دقت کنید که صحبتهایتان را با کلمات ربط و میانجی مخدوش نکنید، کاملا روراست، واضح و دقیق صحبت کنید و به مخاطب اجازه دهید تا آنچه که میگویید را کاملا درک کند.
برای چه کسانی قرار است صحبت کنید؟ این اولین سوالی است که باید از خودتان بپرسید، اگر شما قرار است برای چند مدیر دولتی از برنامهنویسی صحبت کنید، نباید دانش آنها را با خودتان برابر بدانید. اگر در بین صحبتهایتان دائم از کلمات میانجی مثل “همانطور که میدانید” استفاده کنید، کمکم آنها به شما گوش نخواهند داد. چون آنها واقعا نمیدانند و شما دائم این موضوع را به آنها یادآوری میکنید.
همیشه موقع صحبت کردن به شنوندگانتان نگاه کنید، آیا آنها به شما توجه میکنند؟ یا فقط منتظر پایان صحبتهایتان هستند؟ آیا شما با کلمات میانجی آنها را کلافهکردهاید؟
مارتین لترکینگ، یکی از سخنرانهای معروف در سخنرانیهایش کلماتی مثل: من همیشه آرزو داشتم، من همیشه دلم میخواست یا من همیشه از خدا میخواستم را دائم تکرار میکند، او آگاهانه این کار را میکند چون این مهمترین قسمت صحبتهایش است دائم آنها را تکرار میکند تا همه شنوندگان متوجه آن شوند، اما او هرگز از کلمات میانجی دیگری استفاده نمیکند چون میداند کاملا نتیجه عکس خواهد داشت.
باید این واقعیت را قبول کنیم که به ندرت افراد تمام صحبتهای شما را با دقت گوش میدهند، معمولا فکر آنها درگیر موضوع دیگری میشود. وقتی شما قسمتهای مهم صحبتتان را چندین بار تکرار کنید شنونده ناخودآگاه آن را به ذهنش میسپارد و متوجه آن میشود.
یادتان باشد که کلمات میتوانند مثل یک سکوی موفقیت برای شما باشند، و کلمات میانجی مثل فواصل خالی بین آنهاست، با حذف آنها هم شنونده از صحبتهای شما لذت خواهد برد و منظور اصلی شما را متوجه خواهد شد و هم شما از دیدن اشتیاق دیگران برای صحبت، لذت خواهید برد.
فن بیان آنقدر گسترده است که ما تنها در ادامه به برخی از کاربردهای آن اشاره میکنیم.
همانطور که در ابتدا گفتیم رابطههای ما مبتنی بر گفتوگو و کلام و بیان است. پس بسیار ضروری است که در نحوه بیان و گفتوگو ماهر باشیم. خیلی اوقات فن بیان در زندگی شخصی و در رابطه با فرزند و همسر و خانواده به ما کمک میکند چرا که ارتباط با هر کدام از این افراد نیازمند انتخاب کلمات و زمان و مکان و لحن درست است.
از طرف دیگر نیز ما خیلی اوقات در روابط شغلی و حرفه خود نیازمند مهارت در بیان هستیم. برای مثال فن بیان برای یک معلم یا یک مدرس مهارتی بسیار کاربردی است و هر مدرسی و معلمی برای آموزش بهتر به فن بیان نیاز دارید. البته که این مورد فقط محدود به معلمین و مدرسین نمیشود و شغلهای زیادی از جمله فروشندگی را نیز در بر میگیرد.
اگر شما هم پس از مطالعه این مقاله به فکر افزایش قدرت فن بیان خود هستید، پیشنهاد ما مطالعه کتاب “قدرت کلام” اثر برایان تریسی است. کتاب قدرت بیان اثر برایان تریسی فراتر از اصول صحبت کردن است و قویترین اسرار را برای شما فاش میکند تا به کمک آنها دیگران را با سخنرانیهایتان تحت تاثیر قرار بدهید و نه تنها با دیگران ارتباط موثر برقرار کنید، بلکه با مهارت، ذهن آنها را در رابطه با مسائلی که برای موفقیتتان ضروری هستند تغییر بدهید.