ماشین‌های کنترل عددی رایانه‌ای یا CNC (Computer Numerical Control) دستگاه‌هایی الکترومکانیکی هستند که در سال‌های اخیر محبوبیت زیادی در صنعت ابزارسازی کسب کرده‌اند. دستگاه‌های CNC از رایانه به جای انسان برای انجام وظایف مربوطه در این صنعت استفاده می‌کنند.
اگر چه این ماشین‌ها در صنایع مختلف محبوبند اما در صنایع خودروسازی و فناوری تا حد زیادی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این دستگاه‌ها به کمک کدهای واردشده‌ی رایانه‌ای، قطعات مختلف را بدون مداخله‌ی انسانی و با دقت برش می‌زنند. در ادامه به معرفی انواع دستگاه CNC می‌پردازیم.
انواع متنوعی از دستگاه CNC وجود دارد که در ادامه به برخی از معروف‌ترین‌هایشان می‌پردازیم.
1- دستگاه CNC روتر یا مسیریاب: این دستگاه از انواع معمول دستگاه‌های CNC است که می‌تواند چوب، فلز و پلاسیک را برش بزند و حکاکی کند. در این مدل کاربر روتر را دستکاری نمی‌کند و فقط اطلاعات را وارد رایانه می‌کند.
2- دستگاه CNC برش پلاسما: این دستگاه از دیگر انواع دستگاه CNC است که از آن برای برش چوب و فلز (به صورت دو بعدی) استفاده می‌کنند و به اندازه‌ی دستگاه‌های روتر به قدرت نیاز ندارد. این ماشین‌ها از یک مشعل پلاسما برای نفوذ به چوب یا ورق فلزی استفاده می‌کنند.
3- دستگاه CNC برش لیزر: دستگاه برش لیزر از انواع دستگاه CNC است که کاملا شبیه به دستگاه برش پلاسما عمل می‌کند با این تفاوت که دستگاه CNC برش لیزر علاوه بر چوب و فلز، پلاستیک را نیز برش می‌دهد.
4- دستگاه پرینتر سه بعدی CNC: دستگاه پرینتر سه بعدی از انواع دستگاه CNC است و با فناوری مشابه دستگاه‌های CNC برش لیزر کار می‌کند اما در آن یک اکسترودر به کار گرفته می‌شود که تا زمانی که محصول کامل شود به آرامی پلاستیک را در حرکتی مداوم ته نشین کند.
انواع متنوعی از دستگاه CNC وجود دارد که در ادامه به برخی از معروف‌ترین‌هایشان می‌پردازیم.
1- دستگاه CNC روتر یا مسیریاب: این دستگاه از انواع معمول دستگاه‌های CNC است که می‌تواند چوب، فلز و پلاسیک را برش بزند و حکاکی کند. در این مدل کاربر روتر را دستکاری نمی‌کند و فقط اطلاعات را وارد رایانه می‌کند.
2- دستگاه CNC برش پلاسما: این دستگاه از دیگر انواع دستگاه CNC است که از آن برای برش چوب و فلز (به صورت دو بعدی) استفاده می‌کنند و به اندازه‌ی دستگاه‌های روتر به قدرت نیاز ندارد. این ماشین‌ها از یک مشعل پلاسما برای نفوذ به چوب یا ورق فلزی استفاده می‌کنند.
3- دستگاه CNC برش لیزر: دستگاه برش لیزر از انواع دستگاه CNC است که کاملا شبیه به دستگاه برش پلاسما عمل می‌کند با این تفاوت که دستگاه CNC برش لیزر علاوه بر چوب و فلز، پلاستیک را نیز برش می‌دهد.
4- دستگاه پرینتر سه بعدی CNC: دستگاه پرینتر سه بعدی از انواع دستگاه CNC است و با فناوری مشابه دستگاه‌های CNC برش لیزر کار می‌کند اما در آن یک اکسترودر به کار گرفته می‌شود که تا زمانی که محصول کامل شود به آرامی پلاستیک را در حرکتی مداوم ته نشین کند.
انواع مختلفی از دستگاه‌های CNC در بازار وجود دارد که با توجه به نیاز خریداران و قیمتشان مورد استفاده قرار می‌گیرند. در این میان دستگاه‌های فرز و لیزر CNC از پراستفاده‌ترین و محبوب‌ترین انواع دستگاه‌های CNC هستند.
دستگاه‌های فرز، کوچک و رومیزی هستند. انواع دو محوره و سه محوره‌ی این دستگاه‌ها برای افراد با بودجه‌ی کم و یا تازه‌کار که توانایی کار با دستگاه‌های پیشرفته را ندارند کاربردی‌تر است.
معمولا افرادی که بودجه‌ی بیشتر، کارگاه‌های بزرگتر و سفارش‌های پیشرفته‌تری دارند به سراغ دستگاه‌های فرز پنج محور می‌روند. در شهرهای کوچک که تقاضا برای دستگاه‌های CNC بالا نیست و خرید دستگاه پیشرفته مقرون به صرفه به نظر نمی‌رسد انتخاب انواع دستگاه CNC رومیزی و کوچک خصوصا دستگاه CNC فلز برای تولید فلزات و جواهرات مورد توجه بیشتری قرار می‌گیرد.
به طور کلی دستگاه‌های برش فلزات در کارگاه‌های کوچک و بزرگ در شهرهای کوچک و بزرگ از محبوبیت بالایی برخوردار هستند و می‌توان توسط آن‌ها قطعات ساده و تا بسیار پیشرفته را برش زد.
