همیشه میگن خانواده مثل یه دست کارت بازیه که زندگی بهت میده. بعضی کارتها حکمن و بعضیها آخر سر دستت رو خالی میکنن. توی خانواده ما، یه کارت نسل به نسل چرخیده: وسواس.
وسواس رو میشه توی تکتک اعضای خانوادهمون ردیابی کرد. مثل یه نخ نامرئی که همهمون رو به هم وصل میکنه. مادربزرگم رو یادمه که هر روز صبح، درست ساعت هفت، جارو به دست میگرفت و تا ظهر خونه رو برق میانداخت. حتی وقتی مهمون داشتیم، نمیتونست یه گوشه بشینه. مدام چشمش دنبال گرد و غبار بود. همیشه میگفت: «خونه تمیز، ذهن تمیز میاره.»
بابام داستان خودش رو داشت. دفترهای حسابداریش باید دقیقاً هماندازه چیده میشدن. خودکارهاش به ترتیب رنگ مرتب میشدن و اگه کسی یکیشون رو جابجا میکرد، تا پیداش نمیکرد آروم نمیگرفت. هر شب قبل از خواب، سه بار در خونه رو چک میکرد که قفله یا نه. نه دو بار، نه چهار بار. دقیقاً سه بار.
مامانم هم همینطور. آشپزخونهاش انگار موزه بود. هر چیزی سر جای خودش. یه بار یادمه من و خواهرم بدون اجازه رفتیم سراغ ظرفهای چینی مهمونی و یکیش رو شکستیم. مامان تا سه روز غذا نخورد. نه از دست ما عصبانی بود، بلکه چون نظم آشپزخونهاش به هم خورده بود.
و من؟ منم نتونستم از این میراث خانوادگی فرار کنم. از بچگی، مداد رنگیهام باید دقیقاً به ترتیب رنگینکمان چیده میشدن. کتابهام بر اساس اندازه و رنگ مرتب میشدن. تکالیفم رو ده بار چک میکردم تا مطمئن بشم اشتباهی توش نیست.
بزرگتر که شدم، وسواس باهام بزرگ شد. سر کار، همکارهام من رو "دابل چک" صدا میزدن. میخندیدن وقتی میدیدن دارم برای چندمین بار یه ایمیل رو چک میکنم. هر پروژهای که بهم میدادن، میدونستن با وسواس عجیبی انجامش میدم، ولی دو برابر زمان لازم طول میکشه.
زندگی با وسواس مثل اینه که همیشه یه صدای کوچیک توی سرت داره میگه: "دوباره چک کن... مطمئن نیستی... شاید اشتباه کرده باشی... بهتره یه بار دیگه نگاه کنی..."
کاش میشد که شب خوابم و صبح که بیدار میشم یه آدم دیگه باشم. مثلاً دست و روم رو بشورم و بدون هیچ دغدغه خونه رو ترک کنم و برم سر کار. توی اداره، وقتی ایمیل مهمی میفرستم، فقط یک بار چکش کنم. نه پنج بار. نه ده بار. فقط یک بار.
با دوستام برم کافه. به هیچی که قبلاً فکر میکردم: آیا ظرفها تمیزن؟ آیا آشپزخونه بهداشتیه؟ آیا غذا سالمه؟ فکر نکنم و فقط لذت ببرم. غذام رو بخورم و بخندیم، و حتی یه کیک شکلاتی سفارش بدم که توی حالت عادی هرگز نمیخورم.
اما واقعیت اینه که فعلاً نمیتونم بیدار شم و یه آدم دیگه باشم. فعلاً این صدا توی سرم هست. فعلاً هنوز مداد رنگیها رو مرتب میچینم. هنوز ایمیلهام رو سه بار میخونم.
ولی یه چیزی عوض شده. دیگه از خودم بدم نمیاد. دیگه با خودم نمیجنگم.
این وسواس، شاید لعنت بوده، اما حالا برام یه جور هشدارم هست؛ یه صدای درونی که میگه: «مراقب باش، دقت کن، ولی زندگی رو هم زندگی کن.» حالا یاد گرفتم گاهی صدا رو بشنوم ولی دنبالش نرم. گاهی بهش لبخند بزنم و بگم: «باشه، شنیدمت، ولی فعلاً میخوام کیکم رو بخورم.»
و شاید همین، اولین قدمه برای اینکه یه روز واقعاً، صبح که بیدار میشم، یه آدم دیگه باشم... یا شاید فقط یه نسخهی آرومتر از خودم.
