سیاهی در مورد مسیری که هنوز نپیمودهایم
داخل دفتر نشسته بودم، روی صندلی کنار پنجره، اینجا طبقه نهم ساختمان است لذا خط افق پیشروی من منظره پایین دست از برج بانک صادرات است تا ملت و غیره. مثل همه اوقات این روزها داشتم به نحوهی برونرفت از این وضعیت فکر میکردم.دوباره به سوالات خودم فکر میکردم و مدام همان جمله اشمیت در سرم میچرخید«اگر ملتهایی به زوال سیاست دچار شدند بنا نیست سپهر سیاسی از بین برود بلکه مردمانی قویتر جایگزین قبلیها خواهند شد» جملهای در همین حدود و با همین مضامین. با خود اینگونه فکر میکردم که ما از میان برداشته خواهیمشد چراکه دیگر هیچ نقطهای از طرح انسان وجود ندارد.سخت آزرده و پریشان به مانند تمام روزهای گذشته که به فکر فرو میرفتم.کف اتاق دراز کشیدم و مشغول به دیدن مستندی بهنام فارنهایت شدم، مستندی که روایت ریاستجمهوری ترامپ بود. طولی نکشید که در اتاق تقتق به صدا درآمد.یکی در را باز کرد. نیم آستین سیاه،یک مُهر در دست،شکم جلو آمده که روی نحوه راه رفتناش تاثیر میگذارد و گاهی شکل راه رفتناش تداعی کننده حاجیبازاریهای قدیم است با این تفاوت که دستان او در هنگام راه رفتن خیلی بیشتر جلو و عقب میرود،صورت سبزهای دارد با ریشی که معمولا تراشیده شده است و یک خط بروی پیشانی که به جای زخمی مانند است، کسی چه میداند شاید جای ضربهای از سمت روزگار است که خواسته او را سر عقل بیاورد. بله او علیرضای سمیعی که اغلب روی گشاده دارد بود. بد نیست که به چند ایستگاه مهم از آشنایی با او اشاره کنم. اولین بار زمانی بود که محسن با من تماس گرفت و گفت بیا برویم خانهی یکی از دوستان روضه.من بودم،محسن،کربلایی،ایمان و خودش و دو فرزندش.ماه رمضان بود و افطاری را در آنجا خوردیم. نقطه دوم که بهنظرم مهم جلوه کرد روزی بود که به بحث در مورد هنر و بازار پرداختیم و پس از آن روزها از پی هم آمدند.آمد و نشست روی صندلی. شروع به صحبت کردیم، من هم از وضعیتی که میدیدم حرف زدم،مسئلههای بسیاری به میان آمد. در یک نقطه از بحث خاطره پاسداری را تعریف کرد که وظیفه بردن و آوردن جانبازان شیمیایی به آلمان برای درمان را برعهده داشت. در یک دوره زمانی او به اختلاس و دیگر جرائم متهم میگردد،او در قبال آنکه جانبازان را برای انجام آزمایشات خطرناک در اختیار همان شرکتها قرار میداد و در ازای این کار پول دریافت میکرد.بالاخره او را بازنشست کرد تا آبروریزی بیش از این به بار نیاید.سمیعی از قول پدرش تعریف مینمود که در یکی از روزهای هشت سال دفاع مقدس، فرمانده گردان،دسته یا نمیدانم چی در بین جمع رزمندگان عده داوطلب خواسته بود برای رفتن به عملیاتی که بازگشتی در کار نبود. از قضا همین پاسدار حالا بازنشست شده در میان آن جمع حاضر بود و داوطلب رفتن به عملیات بود.به کیفیت داستان و خاطره کاری ندارم، بلکه اینجا حرف از یک مسئله اساسی به میان آمد.انگار که ما در سخن گفتن از یک طرح بودیم.آری طرحی برای سرنوشت انسان، در این بزنگاههای حساس است که اراده و همت انسانها در یک طرح به خط میشوند.آغاز انقلاب و هشت سال دفاع مقدس این چنین بودند.در فرصتی دیگر حتما به اهمیت دوره محمود خواهم پرداخت اما عجالتا همان ایدههای محمود که برآمده از دل مبارزه با دیگریهای خود به مانند سازندگی و توسعه سیاسی بود هم طرحی از سرنوشت بود.عدالت اجتماعی،انرژی هستهای حق مسلم،شکستن لایه سنتی قدرت. میدانی همه این موارد چه چیزی را به ما القا میکرد؟ انگار آنها به سخن با مینشستند و طوری خود را عرضه میکرد که در صورت عدم تحقق ما منحط خواهیمشد، میمیریم. پس بیایید تا آنچه را که باید محقق سازیم.آنها مدام به ما یادآوری میکردند که اینها هستند آن چیزی که روزگای ما برایاش انقلاب کردهایم.
حالا دیگر چنین طرحهایی نیستند که با ما سخن بگویند. میدانی آنهایی که ما به عنوان لایه سنتی قدرت در ایران میشناسیم در یک تصمیم آگاهانه خواستند که دیگر طرحی از سرنوشت در ایران نقش بازی نکند، شاید دیدند روزگار بهاریون را و گفتند کافیاست، بساط را جمع کنید. از این به بعد باید واقعبین بود. با همین لفظ واقع بینی همه آنچه زمانی پویایی ما بود به عدم راهنمایی شد. عبارات اشمیت دوباره در ذهنم چرخید.آیا نسل ما میتواند آن مردمان جدید باشد؟نمیدانم،شاید اگر این تلاش هم به ثمر ننشیند ما به کل از میان برداشته خواهیمشد.
پس از آن گفتوگو و شبی مدام به همین مسئله فکر کردم، متوجه آن شدم که باید تمام اراده،سکنات و هرآنچه که هست را در این چارچوب قرار دهم. یک مسئله دیگر نیز آویزه گوش من گشت، هیچگاه منتظر کسی نباش، خودت به پیش ببر این وظیفه توست.
تصمیم گرفتم متنی موجز در مورد تصمیمی که بسیار برایام مخدوش و ابری است بنویسم. در این لحظه فقط میدانم که باید در این مسیر گام بردارم. رفتن من به سمت شرق شناسی، والرشتاین،فوکو،اشمیت و آرنتاز سر همین موضوع خواهدبود.چیزی که برای من کاملا واضح است تنها همین نکته است که باید بر این زوال طرح سرنوشت پایان داد. عهدهدار تنها من نیستم، بلکه این مسئله بر شانهی تمام ما سوار است.باید افق دید انقلاب اسلامی را بار دیگر وسیع نمود. سخن ما فراتاریخی و فراجغرافیایی است، پس باید دوباره آن را احیا نمود. گویی که جبهه مقاومت نشانههایی از آنچه باید بشود را در دل خود جای دادهاست.آیندهای اگر بتوان متصور شد تنها از در همین انتخاب است، مسیر بسیار نیست بلکه تنها یک مسیر وجود دارد.
این مسئله بیش از این به ویرگول من سر خواهد زد و سوالاتی در میان خواهد گذاشت. تصمیم بر آن است که مختصات صحنه را بهتر شناسایی کنم.