گریه و بیقراری کودک هنگام جدا شدن از والدین (مثلاً زمان رفتن به مهدکودک، مدرسه یا حتی تنها ماندن در اتاق) یکی از دغدغههای رایج خانوادههاست. این رفتار که در اصطلاح روانشناسی به آن اضطراب جدایی گفته میشود، تا سنین خاصی بخشی طبیعی از روند رشد است، اما اگر کنترل نشود میتواند به مشکلی مزمن تبدیل شود.
در این مقاله، دلایل بروز این اضطراب و ۵ راهکار عملی برای مواجهه با آن را بررسی میکنیم.
چرا کودکان دچار اضطراب جدایی میشوند؟
اضطراب جدایی پاسخی هیجانی به ترس از نادیده گرفته شدن، گم شدن یا آسیب دیدن والدین است. مهمترین دلایل شدت گرفتن این اضطراب عبارتند از:
- تغییرات ناگهانی در محیط: جابهجایی خانه، ورود به مهدکودک جدید یا تولد فرزند جدید.
- استرس و اضطراب والدین: کودکان مثل آینه رفتاری والدین هستند؛ اضطراب شما هنگام خداحافظی به کودک منتقل میشود.
- تجربه تلخ قبلی: گم شدن کوتاهمدت یا جدا شدن ناگهانی بدون اطلاع قبلی.
۵ راهکار کاربردی برای کاهش اضطراب جدایی
۱. خداحافظی را کوتاه و قاطع کنید:
هنگام جدا شدن از کودک، فرآیند خداحافظی را طولانی نکنید. او را در آغوش بگیرید، بگویید چه زمانی برمیگردید و با لبخند و لحنی مطمئن خداحافظی کنید.
۲. هرگز بدون اطلاع قبلی کودک را تنها نگذارید:
پنهانی بیرون رفتن یا دزدکی جیم زدن، اعتماد کودک را سلب کرده و اضطراب جدایی را در دفعه بعد چند برابر میکند. همیشه به او بگویید که دارید میروید.
۳. مفهوم زمان را به زبان ساده توضیح دهید:
به جای گفتن «ساعت ۵ میام»، بگویید «بعد از اینکه عصرانهتو خوردی و کارتون دیدی برمیگردم». این کار احساس قابلیت پیشبینی به کودک میدهد.
۴. جداییهای کوتاه را تمرین کنید:
از زمانهای بسیار کوتاه (مثلاً چند دقیقه ماندن کودک در اتاق دیگر یا خانه پدربزرگ) شروع کنید و به مرور زمان آن را افزایش دهید.
۵. هنگام بازگشت، بازخورد مثبت بدهید:
وقتی برگشتید، کودک را تشویق کنید و یادآوری کنید که همانطور که قول داده بودید، برگشتید. این کار احساس امنیت را در او تقویت میکند.
چه زمانی مشاوره تخصصی لازم است؟
اگر اضطراب جدایی بعد از ۶ سالگی ادامه داشته باشد، باعث امتناع شدید از رفتن به مدرسه شود یا با علائم جسمی مثل دلدرد و تهوع همراه باشد، ارزیابی روانشناس کودک و نوجوان ضروری است.
دریافت مشاوره تخصصی کودک و نوجوان
برای رزرو وقت مشاوره با مبینا باقری و دریافت راهکارهای تخصصی، روی لینک زیر کلیک کنید:
https://tahavol.org/counselors/a465fd67-94b4-4922-993f-3c44c900748a