حماسه سردار میر مصطفی بامری؛ نبرد بزمان
میر مصطفی؛ فرزند یک سردار، نوه سلطان میرک
در میان روایتهای کهن خاندان بامری، نام مردانی باقی مانده است که زندگی آنان با اسب، تفنگ، شمشیر و دفاع از سرزمین و ایل گره خورده است.
یکی از این نامها سردار میر مصطفی بامری است؛ فرزند سردار میر محمدخان بامری و نوهٔ سلطان میرک بزرگ.
در روایتهای خاندان بامری، میر مصطفی از بزرگان و سرداران بانفوذ منطقه بود و با عنوان والی و دهنهدار بزمان و دلگان تا بمپورزمین از او یاد شده است.
روزی که گلههای میر مصطفی به تاراج رفت
روایت این نبرد به روزگار مظفرالدینشاه قاجار نسبت داده میشود؛ روزگاری که نفوذ روسیه و بریتانیا در ایران گسترده بود.
در آن روزها، گلههای میر مصطفی در دشتهای اطراف بزمان و مکسان در حال چرا بود و چوپانش، حبش مکسانی، از آنها نگهداری میکرد.
ناگهان گروهی از نیروهای روس و مأموران حکومتی به گله رسیدند و گوسفندان میر مصطفی را با خود بردند.
حبش مکسانی که توان مقابله با آن گروه را نداشت، با شتاب خود را به میر مصطفی رساند و خبر را به او داد.
خشم سردار و حرکت به سوی بزمان
میر مصطفی وقتی خبر را شنید، آرام ننشست.
برای او، بردن مال و گله تنها از دست رفتن چند رأس گوسفند نبود؛ مسئله، حرمت و اقتدار خاندان و حق مالکیت او بود.
او اسب خود را زین کرد، تفنگ و شمشیر برداشت و بهتنهایی به دنبال نیروهایی حرکت کرد که گله را با خود برده بودند.
رد آنان را گرفت تا اینکه در حوالی بزمان به نیروها رسید.
آنجا بود که نبرد آغاز شد.
نبرد یک سردار با گروهی مسلح
بر اساس روایت خاندان بامری، میر مصطفی در برابر گروه مقابل ایستاد و نبردی سخت درگرفت.
در این درگیری، بنا بر همین روایت، میر مصطفی شماری از نیروهای روس، نیروهای وابسته به بریتانیا و مأموران حکومتی را کشت.
میدان نبرد برای او میدان عقبنشینی نبود؛ میدان بازپسگرفتن مال و دفاع از حرمت خود بود.
در میان نیروهای مقابل، تنها یکی از مأموران ترک توانست از مهلکه بگریزد.
مأمور فراری و گزارش او در کرمان
مأمور فراری با شتاب خود را به حکومت فرمانفرمایی کرمان رساند.
آنچه دیده بود را برای مقامات بازگو کرد؛ از درگیری بزمان و از مردی که در برابر گروهی ایستاده بود.
در روایت کتاب احیالملوک، آن مأمور از شجاعت و جنگاوری میر مصطفی سخن گفته و گزارش کرده بود که با مردی روبهرو شدهاند که یکتنه در برابر نیروهای مقابل ایستاده و چنان جنگیده است که مقابله با او بسیار دشوار بوده است.
این سخن، در حافظه شفاهی خاندان بامری، بهعنوان روایت یکی از افراد طرف مقابل از دلاوری میر مصطفی باقی مانده است.
بازگشت با مال بازپسگرفتهشده
نبرد که پایان یافت، بر اساس روایت، میر مصطفی گوسفندان و اموال خود را بازپس گرفت.
او گله را دوباره جمع کرد و نزد چوپانش، حبش مکسانی، بازگرداند.
بدینگونه، آنچه با زور برده شده بود، دوباره به صاحبش بازگشت.
نامی که در روایتها باقی ماند
داستان نبرد بزمان، در روایت خاندان بامری، یکی از داستانهای برجسته دربارهٔ سردار میر مصطفی بامری است؛ مردی که نامش در کنار نام پدرش میر محمدخان بامری و پدربزرگش سلطان میرک بزرگ قرار گرفته است.
روایتی از سرداری که در سرزمین بزمان، دلگان و بمپورزمین زیست و در حافظه خاندانش با اسب، تفنگ، شمشیر، شجاعت و ایستادگی شناخته میشود.
میر مصطفی بامری؛ والی و دهنهدار بزمان و دلگان تا بمپورزمین؛ سرداری که در روایت خاندان بامری، نامش با نبرد بزمان و بازپسگیری مال و گلهاش جاودانه شده است.
کلیدواژهها
میر مصطفی بامری، سردار میر مصطفی بامری، میر محمدخان بامری، سلطان میرک، تاریخ بامری، تاریخ بلوچستان، بزمان، دلگان، مکسان، بمپورزمین، طایفه بامری، سرداران بامری.