ویرگول
ورودثبت نام
کیوان مساجدی
کیوان مساجدیپزشک، دولوپر، علاقه‌مند به الکترونیک، IoT و AI
کیوان مساجدی
کیوان مساجدی
خواندن ۴ دقیقه·۵ سال پیش

سی شارپ و دات نت مدرن: بخش دوم - آشنایی با دات نت

فهرست مطالب

در بخش اول سری «سی شارپ و دات نت مدرن» با ویژگی های کلیدی زبان سی شارپ و مزایا و معایب اون آشنا شدیم. در این بخش قصد آشنایی با دات نت رو داریم. همونطور که در بخش های قبل اشاره شد؛ دات نت به دلیل به روز رسانی های فراوان و در بین راه، یک سری تغییر نام های جزئی، اغلب مبتدیان رو با اصطلاحاتی مواجه می کنه که کمی گیج کننده هستند. بنابر این رفع ابهام درباره این اصطلاحات هم هدف دیگر این مطلب هست.

«دات نت فریم ورک» یا «دات نت»؟

اگر بخواهیم خیلی ساده تکلیف رو مشخص کنیم؛ «دات‌نت فریم‌ورک» یک چیز(۱) منسوخ شده و متعلق به گذشته است که دیگه آپدیت نمیشه و مگر این که برنامه نویسی هستید که در گذشته اپلیکیشنی رو با این فریم ورک نوشتید و نیاز به پشتیبانی ازش دارید؛ بهتره که به سراغش نرید. در دنیای مدرن با با «دات‌نت» سر و کار داریم و نه «دات‌نت فریم‌ورک». حالا جریان چیه؟

دات نت فریم ورک پلتفرمی بود که سال ۲۰۰۱ عرضه شد و هرچند طوری طراحی شده بود که توانایی اجرای اپلیکیشن های کراس‌پلتفرم رو داشته باشه؛ اما مایکروسافت عملا طوری اون رو پیاده سازی کرد که به جز ویندوز؛ در سیستم عامل های دیگه کاربرد خاصی نداشت. این فریم ورک دو قسمت اصلی داشت به نام Common Language Runtime یا CLR که در بخش اول با اون آشنا شدیم و دوم Base Class Library یا BCL که یک کتابخانه غنی از کلاس های مختلف بود که کار برنامه نویس ها رو در نوشتن اپلیکیشن برای ویندوز بسیار ساده تر می کرد.

در دنیای امروز، ویندوز به عنوان یک سیستم عامل اهمیت سابق رو برای مایکروسافت نداره. علت هم مک، آی‌او‌اس، اندروید و لینوکس هستند که غلبه ویندوز رو بربازار سیستم عامل ها به شدت کاهش دادند. در چنین دنیایی، تولید برنامه هایی که توانایی اجرا در سیستم عامل های مختلف رو داشته باشند (کراس‌پلتفرم باشند) برای توسعه دهنده ها بسیار حائز اهمیت هست. بنابر این مایکروسافت سعی کرد به نحوی دات‌نت فریم‌ورک رو که به عنوان یک بخش حیاتی از ویندوز در نظر گرفته می شد؛ از ویندوز جدا کنه و به عنوان یک ابزار کراس‌پلتفرم به دولوپر ها ارائه بده. در این روند مایکروسافت شروع به بازنویسی این پلتفرم کرد و بخش های بزرگی از اون رو که به شدت وابسته به ویندوز بودن و به نوعی بخش کلیدی یا Core محسوب نمی شدن رو حذف کرد. به این ترتیب محصول جدیدی به نام «دات‌نت کور» متولد شد.

دو بخش اصلی فریم‌ورک یعنی CLR و BCL، در دات‌نت کور باز نویسی شده و به صورت کراس‌پلتفرم دراومدند و به ترتیب CoreCLR و CoreFX نام گرفتند. دات‌نت کور در ابتدا به عنوان یک آپشن در کنار دات‌نت فریم‌ورک در دسترس برنامه نویس ها قرار گرفت. اما به تدریج مایکروسافت اضافه کردن ویژگی های جدید به دات‌نت فریم‌ورک رو متوقف کرد و از سال ۲۰۲۰ اعلام کرد که تصمیم داره پلتفرمش رو یک پارچه سازی کنه. این یکپارچه سازی به این صورت انجام شد که دات‌نت فریم‌ورک در نسخه 4 (و خورده ای!) برای همیشه بازنشسته شد و نسخه بعدی دات‌نت کور که «دات‌نت ۵» نام گرفت؛ جایگزین اون شد. به این ترتیب امروزه دیگه با دو تا پلتفرم موازی مواجه نیستیم و همانطور که پیش تر گفته شد تنها با «دات‌نت» سر و کار داریم.

مونو، زامارین و بلیزر

در سال ۲۰۰۴، یعنی چندین سال قبل از اون که مایکروسافت تصمیم بگیره یک نگاه کراس‌پلتفرم به دات‌نت داشته باشه؛ پروژه مونو از طرف شرکت زیمیان به عنوان یک نسخه متن‌باز و کراس‌پلتفرم از دات‌نت در دسترس برنامه نویسان قرار گرفت. این قابلیت مونو باعث شد که مورد استقبال پلتفرم هایی مثل Unity (توسعه بازی) و Xamarin (توسعه اپلیکیشن موبایل) قرار بگیره. در سال ۲۰۱۶ مایکروسافت زامارین رو خرید و اون رو به رایگان در دسترس کاربر های ویژوال استودیو قرار داد. درواقع نسخه مک ویژوال استدیو، نسخه بهبود داده شده Xamarin Studio هست که علاوه بر اپلیکیشن های موبایل، قابلیت ایجاد اپلیکیشن های بومی مک و وب اپلیکیشن ها رو هم داره.

نهایتا در حد یک اشاره: Blazor هم یک بخش دیگر از دات‌نت هست که قابلیت ساخت وب اپلیکیشن ها رو با C# و HTML به دولوپر ها میده. یک نسخه WebAssembly هم از بلیزر وجود داره که به دولوپر ها اجازه می ده اپلیکیشن های تحت وب‌اسمبلی بسازن که به طور کامل روی مرورگر کاربر پردازش میشه و میتونه از وب اپلیکیشن های ساده بسیار سریع تر باشه. (البته که وب‌دولوپر ها ممکنه از این پاراگراف ایراد های زیادی بگیرند اما در حد یک اشاره خیلی خیلی کلی بش نگاه کنید لطفا!)

پشتیبانی دات‌نت

دات‌نت به سرعت در حال پیش رفت هست و تقریبا در حدود هر ۱۰-۱۲ ماه یک نسخه ماژور جدید از دات نت ارائه میشه. بنابر این برای دولوپر ها مهم هست که بدونن نسخه ای که استفاده می کنند تا چه مدت از سوی مایکروسافت پشتیبانی میشه. به طور کلی نسخه های زوج دات‌نت LTS یا Long Term Support هستند و حدودا ۳ سال پشتیبانی دریافت می کنند. نسخه های فرد پشتیبانی ۱.۵ الی ۲ ساله دارند.

آخرین نسخه، دات‌نت ۶ هست که حدودا ۱ ماه پیش عرضه شد و تا اواخر سال ۲۰۲۴ تحت پشتیبانی خواهد بود. بنابر این توصیه میشه اگر قصد دارید پروژه جدیدی رو با دات نت شروع کنید، از نسخه ۶ استفاده کنید چرا که دات نت ۵.۰ فقط تا اواسط سال جاری میلادی (۲۰۲۲) پشتیبانی خواهد شد. برای اطلاعات بیشتر این لینک رو ببینید.

جمع بندی

به این ترتیب تا اینجا یک آشنایی کلی با سی‌شارپ و دات‌نت پیدا کردیم. در بخش بعدی درباره شروع کار با دات‌نت با استفاده از ویژوال استودیو کد صحبت خواهیم کرد. شاد باشید :)

برنامه نویسیسی شارپدات نتcویندوز
۱
۰
کیوان مساجدی
کیوان مساجدی
پزشک، دولوپر، علاقه‌مند به الکترونیک، IoT و AI
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید