---
لیلا خانم، همسایهٔ روبروییمان، زنی بود با سه پسر که پسر اولش شاید همسن من بود، شاید کمی بزرگتر.
در آن سالها، هنوز در بعضی خانوادهها، جایگاه زن را با تعداد پسرهایش میسنجیدند—و لیلا خانم، با سه پسر، در چشم پدرشوهر ثروتمند و روستاییاش،عروس محبوب بود.
خانهشان، یکی از سه طبقهٔ مجاور خانهٔ ما بود؛
لیلا خانم به خودش میرسید.
با بچهها با لحن کودکانه حرف میزد، و به قول امروزیها، انرژی زنانهاش بالا بود.
نه مثل مادر من که درگیر امتحانات، غذا، حمام، بیماری و هزار کوفت و زهرمار بچهها بود.
از صبح، پسرهایش را ول میداد توی کوچه، و خودش یا به قر و فرش میرسید، یا میرفت کلاس خیاطی و آرایشگری.
جاری حسودش، اعظم خانم، همیشه به او تهمت ناپاکی میزد.
اما پدر من، که هیچوقت قضاوت ناروایی نمیکرد، همیشه میگفت: «این زن پاکه، مشکل اخلاقی نداره.»
برای من، لیلا خانم همیشه قابل احترامتر و دوستداشتنیتر بود از اعظم خانم فضول، یا حتی فاطمه خانم، جاری تازهوارد از روستا.
گاهی که گوشهٔ چادر مامان را گرفته بودم، تعارفش میکردم بیاید خانهمان.
با چای و حلوا اردهٔ مغز پستهای از او پذیرایی میکردم
جالب این جاست که هرگز از دهان این زن توهینی نسبت به جاری اش اعظم خانم یا فاطمه خانم ندیدم بااینکه همه میدانستند شوهرش معتاد است و زن به تنهایی مخارج خانه را میدهد هیچوقت قاسم آقا از دهان لیلا نمی افتاد
چندماه پیش اورا با یکی از پسرانش دیدم انگار متارکه کرده بود.گرد زمان روی صورتش جا ننداخته بود.موهای بلوندش دو طرف آن صورت گرد را گرفته بود و زیبایی دو چشم ترکی اش را بیشتر نشان میداد و مچ تپل پاهاش از زیر لگ مشکی مشخص بود.هنوز هم مهربون و خونگرم و مودب بود و مثل سالها پیش کمی خجالتی و ماخوذ به حیا.او برای من نماد زنی است که از هیچ چیز پیش مردم شکایت نکرد و بعد سالها صبر عاقلانه مسیر زندگیش را در پنجاه سالگی از همسر معتادش جدا کرد