در جستجوی واژهها؛ مجموعهی اشعار و دلنوشتههای «رعنا»
سلام به همهی همراهان و دوستداران هنر و کلام…
کلمات، تنها راه من برای بیان آنچه در درونمان میگذرد هستند؛ سکوتهایی که باید به صدا تبدیل شوند تا معنا پیدا کنند. من رعنا رضایی هستم و امروز، با قلبی پر از هیجان، اولین اثر مکتوب خود را با شما به اشتراک میگذارم.
این کتاب، تنها مجموعهای از نوشتهها نیست؛ بلکه قطعههای کوچکی از روح من است. در صفحات این اثر، میان اشعار احساسی، دلنوشتههای ملی و آموزههای اخلاقی، گشتی میزنیم تا شاید در میان کلمات من، ردی از تجربههای خودمان را پیدا کنیم.
هر شعر و هر واژه، تلاش من برای ثبتِ لحظاتی است که گذشتنی بودند، اما با نوشتن، ماندگار است
( غزال رعنا )
نویسنده : رعنا رضایی
«من از میانِ خاکسترِ غم، شکوه ساختم. («شکوه از دل غم»):
این کلماتی که میخوانید، تنها نجوایِ سادهیِ یک نویسنده نیستند؛ اینها بقایایِ فریادهایی هستند که در میانهیِ طوفانهای زندگی، از میانِ رنجها برآمدهاند. من آموختم که چگونه از تاریکترین لحظات، نوری برای دیدنِ حقیقت بسازم و از بیعدالتیها، شعرهایی از جنسِ ایستادن خلق کنم.
و اکنون، از زبانِ خود به شما میگویم: هرگاه زندگی شما را به زمین زد، هرگاه سنگینیِ دنیا بر شانههایتان نشست و هرگاه راه برایتان تاریک شد، گریه کنید… تمامِ وجودتان را به گریه وادارید. اما به یاد داشته باشید: گریه کنید، اما پس از آن، برخیزید.
اشکها را پاک کنید و با همان چشمانی که از گریه نمناک شدهاند، دوباره به جهان خیره شوید؛ اما این بار، با نگاهی که از سختیها قدرت گرفته است. چون شکوهِ واقعی، در گریه کردن نیست، بلکه در برخاستنِ دوباره، پس از هر بار زمین خوردن است
"ما انسانها، عجیبترین گونههایِ تاریخ هستیم؛
برخلافِ گیاهان که با هر زمستان، ریشهای عمیقتر و شاخهای استوارتر مییابند،
ما با هر سال که میگذرد، کمی بیشتر میشکنیم…
در این کتاب، نبضِ انسانیت را در میانهیِ لرزشِ دستهایِ پدر، در نگاهِ پرمعنایِ مادر و در میانهیِ پیوندهایِ ناگسستنی و گاه گسستنیِ خانواده جستجو میکنیم.
آیا ما در حالِ رشدیم، یا تنها در حالِ فرسودن شدن؟
و در این تکاپویِ بیپایان، آیا هنوز تپشی هست که بگوییم: ‘من هنوز انسانی هستم’؟
به نام انکه مهر ایزد در جانم گرد افرید
به نام نامی یزدان
انکه چرخ فلک را افرید
مهر پدر را افرید
دل مادر را افرید
ودر پایان خورشید و مه را افرید
در این حیوان گر عقل باشد نامش حیوان نبود
در این انسان گر عقل باشد نامش نادان نبود
انسان را گر انسانیت نبود حیوان بود
ادمک از نادانی چه خبر ؟
از عمق بیشعوری چه خبر ؟
از دوران خردسالی چه خبر ؟
از موی سیه و سبکی چه خبر ؟
از فک گل الود و حدقه ی خواری چه خبر ؟
ادمک از حالک دل نادانی چه خبر ؟
چرخ فلک گردون است
ادمک انداختن افزون است
بر بلندی باختن افزون است
از دل درد گفتن پر خون است
از مرگ سخن کفتن نالون است
افزون و افزون و افزون است
چرخ فلک گردون است
از دل صبر میگویم : از حالش/ از دردش / از ناله هایش / از بیتابی اش
چه بگویم نگفته هم پیداست
حالی که میگویی در دلم پیداست
صبوری گاهی اوقات تلخ است
انسان صبور روزی حذف است
انسان صبور تنها دردش صبر است
صبورم چه کنم خوب شوی؟
از این مخمصه بیرون شوی
ادم با جون شوی
گر نامهربان بودیم و رفتیم
گر مروارید خزان بودیم رفتیم
در این دنیای کم عمرگر باد فغان بودیم و رفتیم
گر مهری در این جای نداشتیم
گر دفترمان تای بدی خورد
گر دنیای فانی غرق نیرنگ کرد و بنده را برد
گر مرز جهانی ارزویی بر باد برد
ببخش جانم دنیا مرا با خود برد
نبض ما با نبض این سرزمین میزند
ایران
ایران کوروش" ایران داریوش "
همان درفش کاویانی قدیم
اه ایران من
وطن جاویدان من
چرا طلاق زیاده !
چرا دوره دوره ی خودخواهیه !
چرا انسانیت جاهیه !
فقط برای یک کار نیمه کاره
دانشم نداره که اونم
تمنا میکنم بخوانید . بدانید . بفهمید . دانش را
گر دنیا را باد فغان برد اندیشه کن
در این دشت بلا گر جایی به جز اغوش امن خود نبود اندیشه کن
گر درخواست اسیب کرد زتو اندیشه کن
گر دنیای فانی روزگار دشوار کرد اندیشه کن
( گر اندیشه کنی ز غوره حلوا سازی )
( گویا اندیشه ی مفید )
پزشک شدن / ارامشی باور نکردنی / خوشحالی بی انتها
انگیزه ای باور نکردنی میخواهد
انسان سخت کوش عاقلی میخواهد
هوش مجزای برتری میخواهد
انسان عیوب روحی میخواهد
با قلب جامعی میخواهد
( در نهایت انسان کاملی میخواهد )
زندگی عمر گرانیست گران میگذرد
هرچه با هرکه کنی بر تو همان می گذرد
برای کوته فکری چو تو روزگار روان میگذرد
وای بر حال ان دانشمند که روزگارش شاق میگذرد
بیشعورم دوره ی طولانی تو ناچیز می گذرد
عضوی از این جهانم دل پر از فغانم
عمری در این دنیا کم و بیش میگذرانم
قلبم میگوید گاهی
ای جانم برقص با ساز دگرانم
میکشم درد را با جانم
حتی اگرنتوانم گویند بکش جانم
اخر تو چه میدانی از حالم
از دل پر فغانم
گویا امدی مایه مرگم شوی جانم
گر بودیم زاین دنیا
نبودیم
گر خوشی کردیم ز این دنیا
نکردیم
گر گویند شاد بودیم
نبودیم
ما در این هیچ پی هیچ دویدیم
جز هیچ در این هیچ ندیدیم
اهسته براندیم و دگر هیچ هیچ ندیدیم
هیچ دراین فلک ندیدیم و ندیدیم
دل خوشیم از آن حج
غافلیم از ان کج
حجی جز دلی پاک
با مکر و فریب بی انداز
حاجی میشی
نه با پاکی باطن
بااسکناس ظاهر
اری اهای حاجی
بازی رو باختی با باجی
وضوی بی صداقت
اب بازیست
چادر بار غیبت
بتخانه سازیست
نماز بی عدالت
خاله بازیست
گاهی انسان را حیوان باید شناخت
بدتر از حیوان باید شناخت
گر صبر کنی کارما اید
بر رخت ورق دیروز و فردا آید
تلافی کن به وقت کارما به وقت همان فردای اشنا
گر تلافی نکنی مثال ان شوی
مثال ان خر بی بار شوی
بساز با شیوه ی مهربان با دنیا
با همه با فردا
ارزشی نیست به این دو روز دنیا
دل به دریا بزن
مهربانی کن ارزوی خیر خواهی کن
باش ادمی دیگر
دور از ان روز کیفر
انگونه بهترین خود باشی بهتر از هم او هم ان باشی
ساز خود را بهتر از زندگی کوک کن
بهتر از ان بیشتر از او
مهربان تر از ان قوی تر از او
عاشق تر از ان باهوش تر از او
و در اتمام پرخروش
پر خروش تر از فلک
ان فلک گردون
انکه همه میترسند از او
زندگی بذر محبت کاشتن است
نه به ناداری و نه به داشتن است
حاصل عمر گرانمایه ما نامی نیک به جا گذاشتن است
دو روز دنیا که منم ندارد
خوردن حرص بیش و کم ندارد
انان که یاری دگران کردند
بهتر از ان نصیبشان کردند
گیاه را فرق است با انسان
انسان پیر شکسته تر میشود
گیاه پیر مقاوم تر میشود
بدتر از فرار مغز ها
به قدرت رسیدن بی مغز هاست
گویی خنده دار است
مغز هایی بی مغز
اما تلخ تر از ان نیست است
زنده نمی مانم بدون ان
وطنم / تنم / ایران
انکه دنیا را نمی خواهم بدون ان
پدرم / میهنم / ایران
هرگاه عاشق به عشق معشوقش شک کرد
انگاه باید به عشق من به ایران شک کرد
گویند که هر ان کس انسان دو مادر دارد
1- کشور 2- مادر
ان دو را فرق نیست
هر دو عشقن
انان که بدون انها
نفس ندارد هوا
عشق ندارد صفا
جهان ندارد خدا
طفل ندارد خیر خواه
میگن روی پیشونی فرشته ها نوشته
اونکه فقط با داد صدات میکنه
جاش تو بهشته یک عاشق بیبهونه
یک مادر نمونه یک فرشته ی بی بال
یک معلم بی حقوق تو خونه
اگه نداریش این روزا تنگه دلت واسه اون صدا
نگران نباش ولی هیچکی نمیتونه جاشو بگیره
حتی خدا
اگه داریشم مواظبش باش تو این روزا
هر زمین خوردن پشتگاه کوه میخواهد
پشتگاه من تویی قهرمانم پدرم
انکه میدهم نفسمو با جانم
دوریش میکنه بازی با روح و روانم
غمش میکنه دنیامو میکنه غمخانم
پدرم / جانم / جهانم
جانم فدای جانت
گر خواهی نشوی انسان مفت
گوش جان نسپر به سخن های مفت کلفت
نگاه دار ارزشت را هم چون ان مروارید درشت
که دگر هر انسان مفت
جسارت نکند برتو ای مروارید درشت
گر خواهی برقصانی جهانت را بهتر از دیروز
برقص جانم بهتر از دیروز
گر تلاش کردی بهتر از دیروز
انگاه سازت هم میشود بهتر از دیروز
( دو روز دنیا را حرص مخور )
( امروز و فردا را حرص مخور )
تا میتوانی ارزو کن
پولی نیست
اما خاطره است
چه خودش
چه یادش
چه عشقش
پیری دنیا ی خود را دارد
اندکی ترس دارد
هر کدام از ما به ان خواهیم رسید
به ان تجربه ی باور نشدگان خواهیم رسید
اما وای از ان روز که رسیم
جوانی دوران خوشیست میگذرد
زودتر از هر روز خوش امروز و فردا میگذرد
در جوانی بی عقل تر از هر دورانی
حیران تر از هر حیوانی
خوشحال تر از هر دورانی
و حتی بهتر از بهترانی
( البته در ان دوران )
از دور این دنیا زیباست
اری
مثل رخ گل بر روی دریاست
اری
زشت تر از جهنم این دنیاست
اری
زندگی اب روانیست که در دم دم رود
ایستاده و ما مانده ایم در مصب رود
مانده ایم از غصه ی تنهایی ها از اندوه
از بار سختی که دگر سهم ما نبود
مهربانی گاهی اوقات دردیست که زخمش می ماند
زخم با پشیمانی دردناکش می ماند
با دل پر اهش می ماند
با دردش می ماند
ارامشی که در ان دوران است
نوای خوشیست بهتر از پایان است
ان زندگی بی غیبت
ان حال خوش بی رغبت
کودکی همان دوران است
بازی بهترین عشق ان دوران است
گر خواهی بهتر از دیروز باشی
فاقد ان است ماهر تر از ان دیروز باشی
خیالی زیاد است که برای بهتر و ماهر تر بودن
سرسخت زحمت بکشی
فقط باید اندکی باهوش تر باشی
( هوش مجزای برتری حلال ماجراست )
بعضی چیز ها بها میخواهد
اندکی سر و صدا می خواهد
بهای شنا اندکی غرق شدن می خواهد
بهای عاقل شدنم کمی جفا می خواهد
ادمک اخر دنیاست بخند
ادمک خر نشوی گریه کنی
ادمک تلخ نکنی روزگار
بخندی با غم 70 سال
ادمک انکه تو را غمناک کرد
روزی به وقت کارما
در همان دام بلا گیر خواهد کرد
می چرخد ان گردونه ی شانس
گاهی شانس گاهی بد شانس
می چرخد نترس ان ورق یک رو نمی ماند ای بد شانس
خواهد رسید ان روز انتقام
روز سخت تو و کیف بد شانس
نترس / نترس / نترس ای بد شانس
همچون ان ماهی که در اقیانوس و تنگ چاره ای جز اب ندارد
بیچاره چاره ای جز خندیدن بر ان فلک غمناک ندارد
بیچاره راه فرار را یاد دارد
اما راهی برای فرار ندارد
بیچاره در بند اسیری
خواهد بود تا پیری
ما میرویم چون زمان چرخ بی رحمی ست
گر توانی پیشی گیر از آن مخوف زمان
که چون ان شیطان بر پیشانیست
نترسی " بردی از ان چرخ بی رحمی
وای از ان روز گیرنده ی پیشی از ان چرخ بی رحمی
همانطور که در لبه ی هر برگ سبزدنیایی هست
در لایه ی پوست سنگ نقشه ای است
در هر مورچه قلبی است
در نوک مداد هم زخمی درد و خطاست
انسانیت انچه در کتاب گفتند نیست
انچه بر زبان اوردند نیست
انچه تعریف کردند نیست
در ان قلب تپنده ی مادر پیدا کردم ان را
در ان عشق پدر ودختر دیدم ان را
انسانیت یعنی اشک ناشناس معنا داشته باشد
درد ناشناس بلوا داشته باشد
یعنی درک بهتری از دنیا داشته باشد
یعنی وقتی همه گرمند تو سرد باشی گرم
یعنی وقتی همه شادن تو شاد باشی و غم
انسانیت یعنی تفاوت تو با همه ی دنیا
هرگز مخند برغم هستی
هرگز مگو ناصح هستی
هرگز مشو ناصح هستی
هرگز مکن ناصح هستی
خنده مکن بر غم ان رفیق
سخت است روزگار ان رفیق
روزی همان شوی
خنده کند بر تو ان رفیق
سخت است روزگار تو رفیق
تا زمانی که متولد نشدم
دنیایم عطر دیگری داشت
خنده هایم طور دیگری بود
دلم جور دیگری بود
متولد شدن تغییرم داد
چونان عکس شد که
انگاری می فهمیدم
تازمانی که متولد نشدم
حیات برایم معنا نداشت
عشق برایم صفا نداشت حتی مهر برایم وفا نداشت
متولد شدن تغییرم داد
از صفر تا صد
شدم برعکس
چون جهان را عکس میکردم
جهان در مسیر قهقرا را عکس میکردم
نه ان دوست جای مادر را میگیرد
نه ان مادر جای دوست
تمام جهان را بگرد
در این جهان وسوسه انگیز
نه ان مادر پیدا می شود نه ان دوست
جای من و تو هرکس دیگر را هیچ کس
نمی تواند بگیرد
خنده بر لب
دل پر از بغض ناگفته ها شادی بر چهره
بدن پر از اسیب دنیا
بازی روزگار است
کاش در این روزگار
همه چی بازی بود
اما ..........
اندکی فهم بر ما نهان است
اندکی زندگی خوب بر ما فغان است
اندکی سالم بودن قسمت مان است
این حرف حق درد دلمان است
روزگار میرود
زودتر از هر روز خوش من و تو
خداحافظی کن از ان
روز یادگار
روز + یادگار = روزگار تو
اواز خواندن بر غم
رسم روزگار است
خندیدن بر درد
رسم زندگانی
تحمل هر چه هست
ایین ما زندگان است
دل به دریا زدن
بخشیدن
کارما انسان ها
خنده بر چه میکنی
ز روزگار تلخ یا بر زخم دوران ها
بر کار ما انسان ها
بر تیره بختی مادر ها
به کم فکری ادم ها
بر دوری پدر ها
بر عشق پدر و مادر ها
نکن شادی ز غم مردم
چه کند روزگار جز بد بختی مردم
گریه و زاری بر غم مردم شده کار هر روزمان
درد امروز شده فردای افسوسمان
دل ها و چشم ها از زور غم اب شدن
پس شد حال خوش امروزمان
پول خود را زدن بر خون ملت
کار توعه با شعور نیست
خندیدن بر غم ملت
کار تو عه با شعور نیست
مشکل از ملت که نیست این را بدان
خود را بساز بیشعور
غم هستی چنان در اغوشم گرفتم
ایرانم ز یاد برده ام
جهانم ز یاد برده ام
خود کفای مهربانم ز یاد برده ام
یاران خوب دورانم زیاد برده ام
حتی من خود خودم را ز یاد برده ام
ز مردن غم خوردی نمردن را زیاد بردی
مردم را اسیر خود کردی و بردی
دلشان را با تیغ زبانت خوردی
انها را بر خانه ها اسیر و بیچاره و ویرانه کردی ا سیر نون خانه کردی
نه به جان نه به مال نه به بچه هایشان رحم کردی
روزگار بند اسیری را حاضر کرده برایت
دگر به زور نمیتوانند بگیرند هوایت
نه به زور نه به پول عزایت
( خداحافظ مرد پولدار مغرور )
مکن قضاوت ان رخ بی گناه را
ظاهر شر و شور است تو از باطن چه می دانی
برای خدا فرقی نداره
جابه جایی تو و او
غرورت روزی شرمسارت خواهد کرد
نه ان است که ادم انسان بزاید
نه ان است که انسان سگ بزاید
مهم ان است که سگ انسان بزاید
اصیل بودن ملاک نیست
ریشه داشتن مهم نیست
تنها این اصل ماست
زین بی ریشه ریشه دار زاید
هر ان کس ریشه ی خود باشد
نشود مقیاس با ریشه خاندان
هیچکس شباهت با هیچ کس ندارد
چه کنیم از درد تنهایی ها
از همین بازی ها
از برنامه ی دنیا برای ما ها
از دل مردم ز غم دنیا
از سختی دنیا برای یک روز خوش دنیا
از چه میرنجی که خویش را مانند قبل نگاه داری
چیزی که نباید تغییر کرد
انکه باید تغییر کرد
انکه نباید تغییر کرد
تو خود را باش که ز تغییر تغییر نکنی
گر روزی دیار غربت کوچ کردی
حال دل به خیال خود عوض کردی
مکن ان را فراموش بردل و بر هوش
غربتی نیست دیار امروز
هیچ دیاری نیست ایران پیروز
گردل تنگ داشتی
بخوان ان را برگوش باد
عیب و نقص بر کشورم حاکم مباد
حسودی کن تا مرز خودخواهی
به جان به مال همه خودخواهی
نگاه مدار ان روی خوب بلکه خود خواهی
بزن تیغ زبانت بر دل مردم چون خودخواهی
بزن اجر بر خانه ی هر مرد ز خود خواهی
نکن یادی از ان نامرد ای خودخواهی
یاد زما کردی ای رفیق بی وفا
دور باد زتو هر دل بی وفا
قلب تنگ بود و جای تو خالی
در همهمه ی فلک روزگار بد بود یا بدون هیچ حالی
چه میکردم یادت زنده شود بر دل ما
جز یاد روزگار خوش ما
چه میکردم ان دل ناقلا شکسته نشود
چه میکردم ای یار وفا
جز وفاداری ندیدم زتو ای دوست
تاکه بود ساختن ان واژه را زتو ای دوست
وفاداری وفاداری میخواهد و من اندکم درقبال او
جز بیش بودن در عشق من ندیدم زتو ای دوست
جز گریه بر غم من ندیدم زتو ای دوست
جز خندیدن بر لبخندم ندیدم زتو ای دوست
جز اواز خواندن بر ای دل غمناک من ندیدم زتو ای دوست
جز وفاداری ندیدم و بس کاش میدیدم و شرمنده نمیشدم ز تو ای دوست
شرمنده یار وفادار خدا
روزگار رفت و نکردی تو یاد ما
حال چو تنهایی به یاد ما بودی
به هوای غم فردایت به یاد ما بودی
یا خیالت نیست رسوایی مارا
یا دچار غم عمیقی و بس
چاره نیست برایت و بس
روزگار زیباست به زیبایی طاووس است
روز خوشش هر روز است
غم ما حداقلش یک روز است
شب ما بهروز است
ولیکن فردای ما خنده برغم دیروز است
چه غمی ؟مگه هر روز است ؟
خداحافظ که مردن سهم ماست
ان رویای رو به واقعیت سهم ماست
ان بهشت ابدی قسمت ماست
ان دیار عاقبتی یار ماست
دلدار ماست
روز خوش ماست
چنان بازی می کند نقش روزگار
میبری ز یاد که دوست کدام است
و دشمن کدام
یار کدام است و یاور کدام
بد کدام است و بد نام کدام
یار وفادار خواستی یاد برادر کن
ارامش دوران خواستی یاد برادر کن
خسته شدی ز هر درد و بلا یاد برادر کن
درمانده شدی ز اوای خوش ما یاد برادر کن
از چه می رنجی که مردم را زخود راضی نگاه داری
تا زخود یاری نگاه داری ؟
یا حیات سختی داری ؟
یا بهترین ها را نداری ؟
این مردم ز خدا هم ناراضی ان
چه برسه به انها که گناه داری
خسته نشوی بنده خدا ز روزگار سخت
درمانده نشو ای دوست که تو تنها نیستی ز روزگار تلخ
وای مشو ز روزگار تلخ
تلخ مشو ز روزگار تلخ
گویند ز بسته شد ان در
دروازه باز خواهد شد
چه گویم در این دوران ناکس
در کجا و دروازه کجا ؟
میکنی چرب زبانی
تا بخندانی مردم را زمانی
میگذاری نامش زیبا گویی
توچه میدانی که خود دانی و ما گاویم الانی
که ما ختم روزگاریم همانی
تو فقط میدانی که جاپلوسی و ما فلانی
جنگ مکن با خود
که خود را ز خود راضی نگاه داری
من خودم هستم و تو خودت هستی
نقاب را چکار است
در جهانم خدا دوتاست
که دومی خداست
مادرم ان خدای اول است
ان یارو یاور است
زیر پای ان است بهشت
در گرانیست ندارد هر کس
ادب را گویم
جهانی به او وابسته است
ادب را گویم
گر در تو اندکی یافت شد جهان خواهد خواست تورا
اما وای به حالی که نباشد در تو چه میگردد
بی ادبان خوب شدند گر با ادب بینند
عارفان مطلوب شدند گر با ادب بینند
عاشقان معشوق شدند گر با ادب بینند
خداوندا کن نصیب ما غذای بهتری
زندگی سالم تری
ادم کامل و ناصح تری
جهل نادان را چه دانشمند چه فیلسوف
نتفان کرد خوب
جهل مادر زاد با علم افلاطون نشد خوب
نه به مال و نه به فقر
نتفان شد دانا اولاد تو
نتفان شد سالم زات او
نتفان شد تغییر خون تو
نتفان شد عوض مود تو