
صبح با صدا بیدار نشد.
با نبودنِ صدا.
شهر همیشه پیش از بیداری انسانها، خودش بیدار بود؛
بوقی، فریادی، سرفهای، صدای کشیدهشدن چیزی روی آسفالت.
اما آن صبح،
سکوت مثل جسمی سرد
روی سینهی شهر افتاده بود.
او پنجره را باز کرد.
نه برای هوا،
برای اطمینان.
خیابان پر بود.
اما نه از آنچه باید میبود.
مردی را دید که روی چهار دستوپا ایستاده بود،
پوست صورتش هنوز انسانی بود
اما چشمها…
چشمها به جایی نگاه میکردند
که هیچ انسانی نگاه نمیکند.
کمی آنطرفتر،
چند بدن ایستاده بودند؛
ستون فقرات خم،
دستها کوتاهتر از آنکه به چیزی برسند،
و سکوتی که از ناتوانی حرفزدن میآمد
نه از آرامش.
هیچکس فریاد نمیزد.
این، ترسناکترین بخش ماجرا بود.
تا ظهر،
کلمهها ساخته شدند.
«بیماری»
اولینشان بود.
همیشه اول از همه میآید.
چون بیماری یعنی
مسئولیت با طبیعت است،
نه با انسان.
اما چیزی که دیده میشد
به بیماری شبیه نبود.
بدنها تغییر کرده بودند
اما نه کامل.
نه رهاییبخش.
نه مثل افسانهها.
اینها انسانهای حیواننما بودند.
بدن در حال فروپاشی،
و ذهنی که
دیرتر از بدن میمیرد.
آنها میفهمیدند.
میفهمیدند که به آنها خیره میشوند.
میفهمیدند که فاصله گرفتهاند.
میفهمیدند که دیگر
کسی اسمشان را صدا نمیزند.
یکیشان،
با دهانی که دیگر شکل واژه نداشت،
سعی کرد چیزی بگوید.
صدا،
بین حنجره و هوا
خفه شد.
کسی گفت:
«دیدی؟ دیگه حرف هم نمیزنن.»
و این جمله،
راحتتر از هر چاقویی برید.
روزهای بعد،
الگوها پیدا شدند.
نه رسمی.
نه علمی.
اما واضح.
آنهایی که عمری فقط حساب کرده بودند،
عدد بودند،
و حالا
بدنشان هم عدد شده بود؛
سنگین، کند،
با حرکاتی که فقط برای حملکردن مناسب بود.
آنهایی که دیگران را خورده بودند
بیآنکه دندانشان خونی شود،
اکنون
دندان داشتند.
و آنهایی که خوب بودند—
نه مقدس،
نه قهرمان—
فقط خوب،
آرام،
بیصدا—
از همه بیشتر رنج میکشیدند.
چون هنوز
شرم را میفهمیدند.
گرسنگی،
دیر آمد.
اما وقتی آمد،
بهانه نخواست.
انبارها خالی نبودند،
اما ترس
همیشه زودتر از نان
به خانه میرسد.
اول گفتند:
نمیشود اینها را نگه داشت.
بعد گفتند:
اینها دیگر انسان نیستند.
و آخر گفتند:
اگر انسان نیستند،
پس خوردنشان
چه فرقی دارد؟
هیچکس نگفت:
اما اگر هنوز فهم دارند چه؟
چون بعضی سؤالها
اگر پرسیده شوند
جواب میخواهند.
وقتی اولین انسانِ حیواننما
کشته شد،
اسمش را کشتن نگذاشتند.
گفتند:
«خلاصش کردیم.»
گفتند:
«نگاهش کن، عذاب میکشید.»
و شاید راست میگفتند.
اما هیچکس نپرسید
آن عذاب
از بدن بود
یا از اینکه
آخرین چیزِ انسانیاش
تماشاگرِ نابودی خودش بود.
چشمهایش باز مانده بود.
نه برای اعتراض.
برای دیدن.
بحثها ادامه داشت.
بحثهایی تمیز،
با جملههای کامل.
آیا روح هنوز هست؟
اگر هست، در کدام قسمت بدن؟
آیا تغییر بدن
سقوط انسان است
یا فقط
افشای او؟
یکی گفت:
ما داریم امتحان میشویم.
دیگری گفت:
نه، ما نتیجهایم.
امتحان مدتها پیش تمام شده.
و سومی،
در سکوت،
گوشت را تقسیم کرد.
کمکم
دیگر کسی نگاه نمیکرد.
نگاهکردن،
آدم را مجبور به فکر میکند.
پس چشمها عادت کردند
از روی بدنها رد شوند
مثل لکهای روی دیوار.
انسانهای حیواننما
در صف میایستادند.
نه چون فرمانبردار بودند،
بلکه چون فهمیده بودند
مقاومت
فقط زمان را طولانیتر میکند.
بعضیشان
در آخرین لحظه
سعی میکردند
صاف بایستند.
نه برای نجات،
برای اینکه
در آخرین تصویر
کمتر حیوان باشند.
هیچ نشانهای نیامد.
نه آسمان شکافت،
نه زمین بلعید.
و این
وحشتناکترین اتفاق بود.
چون اگر داوری نباشد،
هر کاری
قابل انجام است.
آخرین انسانِ حیواننما
در سکوت مرد.
نه تشویقی،
نه اعتراض.
و شهر
نفس راحتی کشید.
اما چیزی تمام نشد.
چاقوها هنوز تیز بودند.
دستها هنوز بلد بودند.
و گرسنگی،
دیگر بهانه نبود—
عادت شده بود.
کسی آهسته گفت:
«فکر میکنی ما سالم موندیم؟»
کسی جواب نداد.
چون پاسخ
در آینه بود.
پایان
شاید بیماری
بدنها را تغییر داد.
اما آنچه انسان را
از انسان خالی کرد،
نه پنجه بود
نه دندان.
تصمیم بود.
و از آن روز،
دیگر لازم نبود
کسی حیوان شود.
انسان
یاد گرفته بود
چطور
با همان چهرهی قدیمی،
همان زبان،
و همان دستها
سلاخی کند.
بیهیچ مسخی.