باران روی شیشهٔ کافه چکه می‌کرد و مرد سیگاری همیشه روی همان صندلی می‌نشست؛
نه از روی عادت،
بلکه چون حس می‌کرد اگر جای دیگری بنشیند،
دنیا راهش را گم می‌کند.
ظاهرش آرام بود؛
وقتی لبخند می‌زد انگار مشکل خاصی ندارد،
اما در عمق نگاهش چیزی می‌لرزید،
چیزی شبیهِ پرسشی بی‌پاسخ.
سیگار را روشن کرد.
اولین پک مثل همیشه مزه نداد…
ولی وقتی دود را بیرون داد، اتفاقی افتاد که هیچ منطق زمینی توان توضیحش را نداشت.
دود بالا رفت و بی‌هوا، شکلِ چهرهٔ پیشخدمت را گرفت؛
اما نه چهرهٔ حالا—
چهرهٔ آینده:
خسته، پیر، فرسوده.
پیشخدمت همان لحظه برگشت و با لبخندی مصنوعی پرسید:
— چیزی لازم داری؟
مرد سیگاری خیره به او نگاه کرد و فهمید:
دود دارد حقیقت آدم‌ها را نشانش می‌دهد.
پک دوم را زد و دود تبدیل شد به یک در نیمه‌باز
و پشت آن در،
خودش ایستاده بود…
با نگاهی که انگار می‌دانست چه خواهد شد.
لحظه‌ای جهان لرزید.
نور کافه چشمک زد.
زمان انگار یک دم مکث کرد.
مرد سیگاری آرام گفت:
— خب… شروع شد.
او نمی‌دانست چیزی که شروع شده، دیدنِ حقیقت است…
یا فرو رفتن در آن.
---
پردهٔ دوم: وقتی حقیقت حرف می‌زند
بعد از آن روز، دود دیگر فقط دود نبود.
دود شده بود چشم.
هرکجا می‌رفت:
کافه، تاکسی، خیابانِ خیس، پارک خلوت…
وقتی پک می‌زد، دود می‌رقصید
و تصویرهایی را بالا می‌آورد که واقعیت به‌رویش بسته بود.
یک شب روی نیمکت پارک نشست.
سیگار روشن کرد.
دود به شکل کودکی درآمد که در تاریکی گم شده بود.
مرد سیگاری فهمید:
این تصویر از درونِ خودش آمده.
این بچه همان تصمیمی بود
که هیچ‌وقت شجاعتش را نداشت انجام بدهد.
شب بعد، دود تبدیل شد به چهرهٔ زنی
که سال‌ها پیش دوستش داشت
اما ترس، زبانش را قفل کرده بود.
زن در دود نگاهش کرد
و لب‌های دودینش پرسیدند:
«چرا نگفتی؟»
سیگار از دستش لرزید.
دود هر روز عمیق‌تر می‌شد.
حتی چهرهٔ امروز خودش را نشان می‌داد—
چهره‌ای که انگار از خودش خبر داشت
ولی خودش از خودش نه.
تا اینکه یک شب
در آپارتمان تاریکش
سیگار دیگر را روشن کرد
و این‌بار دود
دیگر از او تقلید نکرد.
دود تبدیل شد به نسخه‌ای از او
که مستقل‌تر بود، آرام‌تر،
و به طرز عجیبی… آگاه‌تر.
آن نسخهٔ دودین نشست،
یک سیگار خیالی روشن کرد
و شروع کرد به نوشتن چیزی
روی هوا.
مرد سیگاری وحشت‌زده پرسید:
— داری چیکار می‌کنی؟
نسخهٔ دودین سر بلند کرد،
لبخندی زد که هم مهربان بود هم ترسناک،
و گفت:
— دارم داستانی می‌نویسم…
داستان یک «مرد سیگاری».
مرد سیگاری حس کرد جهان دور سرش می‌چرخد.
انگار او داستانی بود که داستانِ دیگری داشت می‌نوشت.
انگار حقیقت، صاحب نهایی خودش بود…
نه او.
صبح روز بعد،
دنیا طبیعی بود:
کافه سرجایش، باران روی شیشه،
مردم مشغول زندگی.
اما مرد سیگاری دیگر همان آدم نبود.
چیزی در او باز شده بود،
چیزی که نمی‌شد بست.
در کافه نشست.
آخرین سیگارش را از جیب درآورد.
با احترام روشنش کرد،
مثل کسی که یک مراسم قدیمی را به جا می‌آورد.
پک زد.
دود بالا رفت.
این‌بار نه چهرهٔ پیشخدمت، نه زن، نه خودش…
دود تبدیل شد به یک اتاق.
اتاقی که در آن
کسی پشت یک میز نشسته بود.
نور ضعیف،
دودی که از انگشت‌هایش بلند می‌شد،
و صفحهٔ کاغذی که روی آن نوشته بود:
«مرد سیگاری…
داستانی در سه پرده.»
مرد سیگاری خندید.
نه از شوخی—
از فهمیدن.
فهمید حقیقت چیست:
حقیقت همیشه یک لایه جلوتر از انسان حرکت می‌کند.
تو فکر می‌کنی داری دنیا را تماشا می‌کنی
اما در واقع،
دنیاست که دارد تو را می‌نویسد.
آخرین دود آرام بالا رفت،
کم‌رنگ شد،
محو شد…
و مرد سیگاری
در سکوت
چشمانش را بست.
بعدها هرکس آن صندلی را می‌دید،
می‌گفت وقتی باران می‌بارد،
یک لحظه دود کوتاهی در هوا شکل می‌گیرد—
و انگار کسی
داستانی ناتمام
را ادامه می‌دهد.
