
او وقتی بیدار میشد، هنوز اسمش یادش بود.
این مهم بود.
چون در این شهر، اسمها زودتر از آدمها میمردند.
لباس کارش همیشه یک اندازه بود؛
نه بهخاطر بدنش،
بهخاطر اینکه بدنها اینجا تفاوت نداشتند.
همه در نهایت به یک وزن میرسیدند:
وزنِ قابلِ جابهجایی.
رفتگر کارش را «تمیزکاری» صدا نمیزد.
تمیزکاری یعنی کثیفی قبلاً طبیعی بوده.
او اصلاحِ واقعیت میکرد.
اولین قانون را از دهان کسی شنید که دیگر نبود:
«اگه چیزی زمین مونده، یعنی صاحبش اشتباه کرده.»
اشتباه یعنی ایستادن.
اشتباه یعنی نگاهکردن.
اشتباه یعنی اسمداشتن.
کفشها زودتر از بقیه حرف میزدند.
لباس دروغ میگفت،
صورت مقاومت میکرد،
اما کفشها…
کفشها همیشه راست میگفتند.
کفشهای کشیدهشده
پاشنهی لهشده داشتند.
کفشهای دویدهشده
بند پاره.
و کفشهایی که منتظر مانده بودند
تقریباً تمیز بودند.
این آخریها خطرناکتر بودند.
رفتگر یاد گرفته بود به کفشها نگاه نکند.
اما بعضی روزها،
زمین اصرار میکرد.
مثل آن صبحی که یک جفت کفش کتانی خاکستری
کنار جدول افتاده بود.
ساده.
معمولی.
همان مدلی که پسرش میخواست
وقتی هنوز جرأت خواستن داشت.
رفتگر خم شد.
دستش لرزید.
نه از ترس—
از تشخیص.
داخل کفش،
با خودکار آبی،
کسی نوشته بود:
«اگه دیر کردم، منتظرم نباش.»
رفتگر جارو را زمین گذاشت.
این خلاف دستور بود.
اما بعضی جملهها
اجازهی اطاعت نمیدهند.
شبها خواب نمیدید.
چون خواب یعنی امکانِ بیدارشدن به چیزی بهتر.
او فقط صحنهها را بازبینی میکرد.
موهایی که به جارو گیر کرده بود.
ناخنی که زیر کفش مانده بود.
و صدایی که همیشه میگفت:
«تو فقط جمع میکنی.»
نه میکشی.
نه دستور میدهی.
فقط جمع میکنی.
آن شب، تماس آمد.
نه با تلفن.
با تأخیرِ کامیون.
سولهی شمارهی ۳.
همیشه همانجا.
همیشه بدون سؤال.
در باز بود.
بازبودن یعنی یا اشتباه بزرگی رخ داده
یا دیگر لازم نیست پنهان کنند.
داخل که رفت،
اول سرما را حس کرد.
نه سرمای هوا—
سرمای چیزی که مدتها منتظر بوده.
نور افتاد
و اینبار مغزش اسم گذاشت.
بدنها.
نه آشفته.
نه پرتابشده.
چیدهشده.
مثل اسناد.
کفشها جدا بودند.
کنار هم.
مرتب.
قابل استفاده.
رفتگر جلو رفت.
لغزید.
دستش روی یکی از بدنها نشست.
گرم نبود.
سرد هم نبود.
بیوضعیت بود.
صورت را دید.
نه کامل.
اما کافی.
پسرش نبود.
بدتر از آن—
میتوانست باشد.
روی سینهی یکی از اجساد
برچسب زردی چسبیده بود.
همان برچسبهایی که خودش هر روز میزد.
تاریخ.
ساعت.
محل.
و توضیح:
«موردِ اضافی»
رفتگر نشست.
اینبار نشست.
نه برای گریه.
برای محاسبه.
فهمید این کوه،
حاصلِ یک شب نیست.
حاصلِ هزاران صبح است.
صبحهایی که او
خیابان را تمیز کرده
تا اینجا
قابل پر شدن بماند.
صدایی پشت سرش آمد.
آرام.
اداری.
«هنوز یه چیز مونده.»
رفتگر برگشت.
کامیون.
پر.
نگاهش کردند.
نه با تهدید.
با انتظار.
انتظارِ ادامهی کار.
رفتگر بلند شد.
دستکشهایش را کشید.
اینبار محکمتر.
جفت کفش خاکستری را برداشت.
همان که صبح دیده بود.
لحظهای مردد ماند.
اگر این را نگه میداشت،
یعنی اعتراف.
اگر جمع میکرد،
یعنی قبول.
او کفشها را انداخت
روی کوه.
صدا نداشت.
هیچکدامشان صدا نداشتند.
صبح روز بعد،
شهر برق میزد.
کسی گفت:
«عجب تمیز شده.»
رفتگر جارو زد.
دقیقتر از همیشه.
و برای اولین بار فهمید
که دیگر
اسمش را
به یاد نمیآورد.