
باد عصرگاهی از میان خرابههای شهر میگذشت و خاک نرم آوارها را در هوا پخش میکرد؛
انگار هر ذرهی خاک، خاطرهای از خانهای بود که دیگر وجود نداشت.
در دل همان ویرانهها، پسربچهای کوچک نشسته بود؛
پاهایش غبار گرفته، گونههایش خاکی،
اما چشمانش…
چشمانش هنوز مثل فانوس روشن بود، انگار نمیدانست دنیا چطور در یک شب خاموش شد.
پسرک از لابهلای سنگها تکهای فلز سرد بیرون کشید؛
کجوخمشده، تیره، زخمی
و با دیدنش لبخند زد.
کسی که نمیدانست خیال میکرد گنج پیدا کرده،
اما او فقط بخشی از یک مین قدیمی را یافته بود.
با وسواس کنار چند تکه فلز دیگر گذاشت:
بدنهی یک خمپاره خاموش، پرهی یک نارنجک زنگزده، پیچهای سوختهی یک گلولهی نصفه.
او از اینها اسباببازی میساخت.
ماشین، آدمک، هواپیما…
آدمهایی که میخندند، هواپیماهایی که پرواز میکنند…
همه از دل چیزهایی که روزی مردم را کشته بودند.
مادرش کمی دورتر ایستاده بود.
در سکوت نگاهش میکرد، با دستانی که از شدت اضطراب میلرزید،
و هر بار که پسرک چیزی تازه میساخت،
آه عمیقی در دلش میپیچید
که حتی آسمان هم توان فهمیدنش را نداشت.
پسرک آدمک کوچکی ساخت—
با پاهای نارنجکی، با تنهی خمپارهای، با سرِ گلوله.
آن را بغل کرد و گفت:
«مامان نگاه کن! این بهترینشه…
فکر کنم اسمش رو بذارم برادرم.
اونم مثل برادرم قدیم، خیلی شجاعه.»
صدای مادر شکست.
قلبش دوباره پاره شد.
پسرش چیزی نمیدانست…
او فقط این را میدانست که دیگر برادری وجود ندارد.
پسرک با شوق به سمت ویرانههای بیشتر دوید تا «بال» برای اسباببازی تازهاش پیدا کند.
مادر دنبالش رفت،
اما نه آنقدر نزدیک که به او برسد،
نه آنقدر دور که بتواند خودش را از درد نجات بدهد.
پسرک گفت:
«مامان، صدای چی بود که برادرمو برد؟
ترقه بود؟
خطخطیِ آتیشی بود؟
من یادم نمیاد…»
مادر دهانش را باز کرد،
اما هیچ صدایی بیرون نیامد.
فقط اشک… فقط لرزش…
فقط سالها سکوتِ نگفته.
پسرک خندید،
خم شد
و تکهای فلزی را از کنار جاده برداشت.
زیرش را فوت کرد،
غبارش را گرفت،
و با همان ذوق بیانتها گفت:
«مامان، این یکی بالِ چپشه!
میبینی؟ شبیه پرندهست.»
اما زیر پایش…
چیزی بود که خودش هم نمیدانست چیست؛
یک مین کوچکِ عملنکرده
مدفون میان خاک و علفهای سوخته.
مین سالها بیصدا مانده بود،
اما جنگ هیچوقت واقعاً تمام نمیشود…
فقط در خاک ادامه پیدا میکند.
مادر یک لحظه لرزید.
دلش فرو ریخت.
قدم برداشت سمت او…
اما دیر شده بود.
صدایی کوتاه،
خشک،
فلزی،
مثل آخرین سرفهی مرگ.
لحظهای بعد—
انفجار.
ذرات خاک به هوا پرتاب شد،
باد ناگهان برید،
و دنیا برای چند ثانیه کور شد.
مادر جیغ نزد.
نه اولش…
چند ثانیه فقط ایستاد،
مثل مجسمهای از درد،
با چشمانی که نمیتوانست آنچه را میبیند باور کند.
بعد به سمت خاکِ بلندشده دوید،
دستانش را روی زمین گذاشت،
دنبال تکهای،
نشانهای،
نَفَسی…
هیچ چیز نبود.
فقط کفش کوچکی
که بندش نیمهسوخته بود.
و همان اسباببازیهای فلزی،
پراکنده،
شکسته،
لرزیده از انفجار.
مادر زانو زد.
زمین را در آغوش کشید.
صورتش را روی خاک گذاشت.
و شیونی کشید
که شبیه صدای انسانی نبود.
شبیه چیزی بود که از دل خودِ زمین بیرون میآید:
شیونِ مادری که یکبار جنگ پسرش را از او گرفته بود،
و حالا
باقیماندههای جنگ، آخرین فرزندش را نیز بردند.
باد بلند شد.
تکهفلزهای اسباببازی به هم خوردند
و صدایی شبیه گریهی آرام دوباره از میانشان بلند شد…
دیگر معلوم نبود
اسباببازیها گریه میکردند
یا مادر.
اما شهر،
برای اولین بار بعد از سالها،
انگار صدای یک شیون واقعی را شنید—
شیونی که یادش میانداخت
جنگ حتی وقتی تمام میشود…
تمام نمیشود.