ویرگول
ورودثبت نام
هنگامه اهورا
هنگامه اهورامدیر سایت اندیشکده جهانی کلمه گرایان ایران...تألیف: فرارمان دو جلدی چشم های یلدا
هنگامه اهورا
هنگامه اهورا
خواندن ۳ دقیقه·۲ سال پیش

پارت ششم از مانیفست شعر فراگفتار در دهه‌ی هفتاد مندرج در کتاب «مبانی ادبی فراییسم» به اهتمام زرتشت محمدی

شعر فراگفتار یعنی هم‌افزایی شعر زبانی و شعر بیانی در یک اثر که برای نخستین بار در شعر دهه‌ی ۷۰ توسط عالیجناب آرش آذرپیک پایه‌گذاری شد.

شعر فراگفتار (هم‌گرایی شعر بیان و زبانی) در دهه‌ی ۷۰

دو جبهه و اردوگاه شعر بیانی و زبانی در برابر هم قد علم کرده بودند و رایت برافراشته بودند، اما کدام یکی سخن راستین شعر را بیان می­کند؟ حقیقت ادبیات و هنر شعر با کدام یکی از این دو اردوگاه است؟

از نیمه­ی دوم دهه­ی ۷۰، جریانی رخ نمود که در نهایت در ۳۰ امرداد ۱۳۸۰ مانیفست آن در یک نشریه­ی محلی منتشر شد، اگرچه اشعار و نمونه­های آن در بسیاری از مجلات معتبر کشور انتشار یافته بودند و مورد پذیرش قرار گرفته بودند.

جریان شعر فراگفتار (هم‌گرایی شعر بیان و زبانی)  حرکتی چند ساحتی بود:

  1. بنابر تئوری سیال به شعر جامع باور داشت؛ شعر جامع خود را شعر فراگفتار می­دانست و شعر فراگفتار در درونه­ی خود به شعر گشتالت باور داشت و شعر گشتالت در ساحت شعر روان هستی خود را جاری کرده بود، این جریان شاخه­های مختلف شعری را بعدها و حتی هم­زمان با نام شعر دال، شعر زبانه، واژانه، شعر پدیدار، مینی­مال تغزلی، شعر سبز و… سامان داده است.
  2. شعر جامع از آن نظر جامع است که مطلقیت شعر را نه در اردوگاه شعر بیان و نه در اردوگاه شعر زبان می­زید، بلکه اصالت را به مقام جامع شعر می­دهد، یعنی هم­افزایی و هم­گرایی تمام ساحات شعر زبانی و شعر بیانی، به اندازه­ی توانش و ظرفیت استعدادی قلمی شاعر.
  3. فراگفتار بود از آن جهت که در ساحتی زبان­ورزانه جهان خویش را بیان می­کرد و فقط گفتاری نبود برای بیان درنگ­ها و دغدغه­های خود، فراگفتار بود و فرازبانگی را در ساحتی که نگرگاهی بسیط به جهان بیانی داشت، تعیین می­بخشید.
  4. شعر گشتالت بود از آن حیث که تمام ارکان، آحاد و صفات شعری را اجزا و امکانات بی­انکار خویش می­دانست، آن هم در جامعه­ی مدنی شعری که در آن هیچ ساحت و عنصر زبانی-بیانی بر دیگری برتری و چیرگی توتالیتر نداشت.
  5. شعر روان بود، زیرا روان­بودگی را در چهار ساحت تعریف می­کرد:
  6. روان شاعر
  7. روان خواننده
  8. روان‌بودگی بیانی
  9. روان‌بودگی زبانی

الف) عدم هر گونه رابطه­ی سادو-مازوخیستی شاعر، شعر و خواننده؛ زیرا شاعر در شعر روان نمی­خواهد برای بیان دغدغه­ها و درنگ­ها و شگردها و کارکردهای زبان­ورزانه یعنی زبان­ورزی در عین و حین بیان­مندی و بیان­ورزی در عین و حین زبان­مندی، دست به تصنع و تکلفی بزند که هم روان خود را برای بنای ساختارهای لابیرنت­گونه­ی بی­سرانجام آن، برآشوبد و نه می­خواهد روان خواننده را بیازارد، روانی که به نیت التذاذ از شعر، لذت از ساحات زیبایی­شناسیک، رضایت شعوری و خشنودی عقلانی از درکی انتولوژیک از هستی و پدیدارها و رخ­دادها، افق­گشایی­های جهان شاعرانه، یکباره با شعری مواجهه می­شود که زبان­ورزی را به نهایتی رسانده است که از حیطه­ی جسارت زبانی به ورطه­ی خسارت زبانی رسیده و بیان­مندی را به جایی رسانده که در نهایت هیچ افق اندیشگانی-عاطفی در قلب و عقل او گشوده نمی­شود؛ یعنی شعرهایی که شاعرانش در ارائه­ی آن­ها باید سادیسم داشته باشند و خوانندگانش مازوخیست؛ اگرچه شاعران و خوانندگی که توأمان دچار سادو-مازوخیستی هستند در همین حیطه­ی شعری قرار می­گیرند و از جهان شعر روان بیرونند، چراکه شعر روان در برابر آن­ها قد افراشته و مشت پوچ آن­ها را باز می­کند.

آرش آذرپیکشعر کوتاه
۱
۰
هنگامه اهورا
هنگامه اهورا
مدیر سایت اندیشکده جهانی کلمه گرایان ایران...تألیف: فرارمان دو جلدی چشم های یلدا
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید