برای مطرح نمودن مبحث نقد روانکاوانه از سخنان دکتر بهادر باقری و کتاب نظریه ادبی دکتر حسین پاینده بهره جسته ام. نقد روانکاوانه شاخه ای از نقد روانشناسانه است. روانشناسی مبحث خیلی گسترده ای است که یکی از شاخه های آن نقد روانکاوانه می باشد. زیگموند فروید در سال 1896 میلادی این روش را برای روانکاوی در اصل برای درمان بیماری روان تنی ابداع کرد. روان تنی یعنی دست درد می کند، پا درد می کند؛ ولی ریشۀ آن روحی روانی است. در داستان مولانا هم آمده است که کنیزک بیمار بود و ابوعلی سینا طبیب این بیمار بود فهمید این بیماری جسمی نیست؛ بلکه روحی است و کنیزک عاشق زرگر در سمرقند شده بود و... . ممکن است از خود بپرسید چطور نقد روانکاوانه وارد ادبیات می شود، چون فروید تمام مطالعات خودش را در ادبیات انجام می داد؛ البته او بیماران بالینی داشت و ساعت ها پای صحبت های آن ها می نشست و نمونه ها را بررسی می کرد.
فروید آثار نویسندگان بزرگ را مثل داستایوفسکی نویسنده معروف روس را می خواند و می گفت روانشناسان واقعی داستایوفسکی و این ها هستند و این ها استادان ما هستند که توانستند این قدر عمیق شخصیت و کارها، اندیشه ها و عقده ها و گرفتاری های قهرمانان داستانشان را بررسی و بیان کنند. فروید می گوید روح ما سه بخش دارد: ا- بخش نهاد یا من: آن بخش فیزیکی، بخشی که فقط می خواهد بدون هیچ محدودیتی به خواسته هایش برسد. 2- بخش خود: تعادل ایجاد می کند بین نهاد و فراخود. 3- بخش فراخود: به نهاد یا من می گوید تو یک محدودیت هایی داری، هر چیزی که می خواهی را نمی توانی به آن دسترسی پیدا کنی، دین، اخلاق و انسانیت وجود دارد. بعدها همکارش گوستاو یونگ سوئیسی نظریه های او را ادامه داد و... .