بابا تعریف میکند که مینی بوس کا(۱)مظفر سفید و قرمز و همیشه خاکی و کثیف بوده. صندلیهایش از جنس چرمی به اسم چرم ترمز بودهاند و هر بار که مینشستی رویش، قیژ قیژ صدا میداده و میچسبیده به پوست تنت. صبح پنج شنبه با جان کندن از کمرکش جادهی روستا بالا میآمده. ماغوتیها که روستایشان ایستگاه دوم بوده، اگر شانس میآوردند بین مهرآبادیهای اول خطی جا پیدا میکردند و مینشستند. اگر نه، یا کف نصیبشان میشده و یا باید تا خود بیجار سرپا میایستادند. اما چون سقف فیات کامظفر کوتاه بوده، بلندها باید سرشان را هم دولا میکردند.
بابا تعریف میکند که نه تا بچه بودهاند و خیلی دیر به دیر بختش میگرفته که برای رفتن به شهر با باوکه(۲)اش سوار مینی بوس بشود. اما اگر قرعه به نامش میافتاده، دنیا را بهش میدادند. تا میتوانسته الکی به شاگرد شوفر میگفته که تشنه است تا او برایش با آن پارچ پلاستیکی قرمز نوچ توی لیوان رویی آب بریزد. کلی کیف میکرده که بهزاد پسر مش فاطمه هم اکثرا سوار مینی بوس بوده و برایشان ترانهی محلی میخوانده. صدایش خوش بوده و خصوصا زنها مدام سفارشش میکردند که بیشتر بخواند: "مالیت آبا بو!(۳) بخوان برامان!"
بابا تعریف میکند که جز صدای بهزاد صدای مرغ و خروسهایی هم که دایهها(۴) برای فروش میآوردند شهر، میآمده، صدای نعرههای موتور ماشین و ترق تروق چرخش روی جادهای که یا خاکی بوده یا آسفالتش خراب بوده، صدای گریهی بچههایی که انگار ماشینزده میشدند و تا میتوانستند ونگ میزدند و اعصاب جماعت را خرد میکردند و آخر هم خر و پف روستاییهای خسته که به شلوغی شهر عادت نداشتند و قسم میخوردند: "وقته که بمرم."(۵)
بابا تعریف میکند که وقت برگشت توی مینی بوس فقط هم ناله و خستگی نبوده. بلکه دست اکثر مسافرها یک جعبه حلوا سوهانی هم بوده، بیشتر برای آنها که ماندهاند خانه، سوار اتوبوس نشدهاند و نیامدهاند شهر. خریدهای دیگر هم بوده، مثلا چند متر پارچه، کله قند، یک دست نعلبکی، یک قوطی چای یا دو تا دمپایی پلاستیکی.
بابا تعریف میکند که زنها خیلی هوای کامظفر را داشتهاند، هرچند که کامظفر جوان اخمو و بداخلاقی بوده و همه میدانستند که او چقدر روی سیبیلش و مینی بوسش حساس است و چقدر از پسربچههایی که مدام سر و صدا میکنند و زور میزنند که پنجرهی ماشین را باز کنند، بدش میآید. زنها بقچههایشان را یا روی پای خودشان یا کف ماشین باز میکردند و لقمه میگرفتند و اول میرساندندش دست کامظفر. پس بوی تخم مرغ میپیچیده توی فضای تنگ مینی بوس و قاطی بوی پنیر و نان محلی و دود ماشین و نفس مسافرهای چپیده درهم میشده.
بابا تعریف میکند که شیشهی جلوی مینی بوس نیم پردهی سرخی داشته و وان یکاد و عکس سید نی نی بهش آویران بوده و وقت گذشتن از پیچها همه با هم یا پیغمبر میگفتند. توی زمستان هم تا وقتیکه برف راه جاده را نمیبسته، مینی بوس کامظفر صبح پنج شنبه مسافرهایش را میبرده شهر و غروب برمیگردانده. اما یک مدت طولانی پیدایش نمیشده تا آفتاب بهار و آب شدن برفها. بعد همانطور که آب جویبار از نوک کوه جاری میشود، مینی بوس از شیب جاده سرازیر میشده و دل مردم را شاد میکرده.
بابا تعریف میکند که تا سالها مینی بوس تنها ماشینی بوده که آنها چند وقت به چند وقت سوارش میشدهاند. به لطف همان مینی بوس هم اولین بار از دست یک خوراکی فروش توی ایست بازرسی نوشابه گرفته، مزهی تند و تیزش را شنیده و تا ته دهان و گلو و گوشهایش سوخته. حتما بابا با چشیدن طعم نوشابه به این فکر کرده که چه چیزهایی توی این دنیا هست که توی روستای آنها نیست! اگر مینی بوس نبود، چطور از این چیزها سردرمیآورد؟ چقدر امکان داشت برود یک جای بزرگتر، خیلی بزرگتر، برود شهر، بازار، بلوار، جگرکی، شیرینی فروشی؟ بدون مینی بوس چقدر ممکن بود که دختر آبا زینو را تازه معلمی توی شهر بپسندند و بیاید ببردش کرماشان؟ اصلا اگر مینی بوس نبود، چطور آجی بلور خودش را به هفتم دامادش میرساند و توی راه انقدر روضه میخواند که هیچ کس نتواند چشم روی هم بگذارد؟
بابا تعریف میکند که بعد از انقلاب مینی بوس و کامظفر هم رفتند جنگ. حالا دیگر ماشینهای جدید مردم را به شهر میرساندند، اما باز هم همه یاد مینی بوس میکردند. مثل اینکه بعد از جنگ هم چند نفری کامظفر را توی مریوان دیده بودند که همانطور اخمو بوده، سیبیل پرپشتش را هنوز داشته، اما مینی بوس را نه.
حالا خیلی از آن دایهها و باوکهها، پسربچههایی که هیچ وقت نتوانستند شیشهی مینی بوس را باز کنند و دخترهای طفلکی که آن موقع هرگز نوبت شهر رفتنشان نرسیده، مردهاند. خیلیها هم زندهاند و تعریف میکنند که مینی بوس کامظفر سفید و قرمز و همیشه کثیف و خاکی بوده و...
(۱) آقا
(۲) بابا
(۳) خانهات آباد باشد!
(۴) مادر
(۵) همین الان میمیرم