زمین سبز بود و آسمان آبی. تا چشم کار میکرد، صفا بود و آب. نور بود و نشاط. آفتاب روشنتر میتابید و مهتاب، دنیای خفتگان را زیباتر میکرد.
همیشه سفر را دوست داشتم. آدم یک جا نشستن و ماندن نبودیم. باید شتابان میرفتیم و میرسیدیم.
پدر همیشه میگفت عقب ماندهایم. میگفت باید از عمو و دایی جلو بیفتیم. و همیشه دلیل اصلی این عقب افتادنها، ما بچهها بودیم که هیچوقت از بچه همسایه یاد نگرفتیم.
ماشین پیر و خسته ما، هرگز دم بر نمیآورد و جادهها را یکی پس از دیگری پشت سر میگذاشت. انگار راهش را بلد بود و خودش بیوقفه پیش میرفت و از مبدأ دورتر و دورتر میشد.
تا خودمان را شناخته بودیم، داخل این ماشین نشسته و قد کشیده بودیم. مادر میگفت: کافی است فقط از بیراههها پرهیز کنید. اگر از راه خودتان خارج نشوید، هیچ خطری تهدیدتان نخواهد کرد.
در جمع پدر و مادر و خواهر و برادرم، من کوچکترینشان بودم. با بودن در کنارشان دلم گرم میشد. زیاد حرف نمیزدیم؛ گویی همه در اندیشه رسیدن بودیم. زود رسیدن و تمام کردن راه. ما میرفتیم برای رسیدن. هدف، مقصد بود و انگار زودتر رسیدن پاداشی گزاف داشت.
پیشتر که میرفتیم کوهها کوچکتر میشدند و ما بزرگتر. سیاهیها کمکم پیدایشان میشد و پرندگان دیگر جز به هشدار، آوایی سر نمیدادند.
یادم نیست کی و کجا بود که پدر پیاده شد. محزون شدیم ولی نماندیم. مسیر رسیدن طولانی بود و ما ناگزیر برای ادامه دادن. پدر که رفت، مادر سکان هدایت ما را به دوش گرفت.
در آسمان تیره و گرفته که ابرهایش نای باریدن نداشتند، پیش میرفتیم و حسرت میخوردیم که چرا وقتی پدر بود، هرگز نایستادیم و از مسیر لذت نبردیم. مادر هرچه پیش میرفت پیرتر میشد و هدایت ما برایش سختتر.
تا چشم باز کردیم، مادر نیز پیاده شده و تنهایمان گذاشته بود. یقین دارم تا آخرین لحظه نیز نگران بچههایش بود و فرصت نکرده بود دردهایش را کمی تسکین دهد.
ما سرنشینان ماشین کهنه خانوادگیمان باید تا انتهای مسیر میرفتیم. برادرم هدایتمان میکرد . دیگر اثری از خوشحالی و صفای ابتدای سفر در میان ما نبود.
پیش میرفتیم و بزرگتر میشدیم. حالا دیگر پیرتر از ماشینمان شده بودیم. نگاهها همه به پیش رو بود ولی رشته افکار به دنبال مسیر طولانی پشت سر گذاشته شده.
چنان گرم راه و مسیر بودم که تا چشم باز کردم خودم را پشت فرمان زندگی دیدم و این بار خواهر و برادرم نیز پیاده شده بودند. آن ایستگاههای جدا کننده، کار خودشان را خوب بلد بودند. از جمع پنج نفره ما اینک تنها من مانده بودم. من و ماشین پیری که باید میراندمش.
هرچه پیش تر میرفتی، مسیر دشوارتر میشد. بقیه که بودند، هرگز این چنین از جاده نهراسیده بودم. ما میگفتیم و میخندیدیم و پدر و مادر، افکار بزرگسالانه خودشان را پشت لبخندهای ساختگی، قاب میگرفتند.
در آینه بالای سرم، جادهای که طی کرده بودیم خیس بود. بارانی در کار نبود بلکه این کاسه چشمان من بود که بارانی شده بود.
از هر کورهراهی که میدیدم، میخواستم دور بزنم و خودم را به ابتدای جاده برسانم. میخواستم برگردم و یکیک عزیزانم را دوباره سوار کنم و این بار در همان شروع راه، مقصد را فدای مسیر کنیم. بمانیم و همدیگر را ببینیم. همدیگر را گوش کنیم، بو بکشیم و لذت ساده زندگی را تجربه کنیم.
مناظری که ابتدای راه دیده بودیم دیگر هرگز تکرار نشد. پشیمانی انباشته شده بر دلم بیشتر از خستگی و درد تنهایی، عذابم میداد. گیج و منگ به راه ادامه میدادم، بی آنکه بدانم کجا هستم و مقصد کجاست.
افسوس که دیگر تمام دوربرگردانهای جهان، ممنوع شدهاند و این ماشین پیر زندگی، دنده عقب ندارد.
میرانم و میدانم که ایستگاه پایانی در انتظار من است. میرانم و میدانم که ما به مقصد نمیرسیم.
مقصد بهانه است و ما جز تا آخرین لحظه این را نمیدانیم.
بر روی تابلوی ایستگاه پایانی نوشته شده است: نام کوچک انسان، پشیمانی است.
میریوسف رضوی
#دنده عقب با اتو ابزار