در سالهای اخیر به دلیل میزان قابل توجه تولید و مصرف مواد پلاستیکی، تجزیه پلاستیکها بسیار دشوار شده است. ما روزانه با محصولات و ترکیبات پلاستیکی فراوانی سر و کار داریم. بهترین و پسندیدهترین عمل این است که به جای استفاده از ظروف پلاستیکی، از محصولات و ظروف گیاهی یکبار مصرف استفاده کنیم، چرا که ظروف گیاهی زیست تجزیه پذیر هستند و در زمان کمی در طبیعت تجزیه میشوند. پلاستیکها از ترکیب موادی تولید میشوند که با ورود آنها به محیط زیست خسارت زیادی به حیات وحش و طبیعت وارد خواهد شد.
در طی یک سال در دنیا حدود 100 تن محصولات پلاستیکی تولید میشود. مزیتی که این محصولات پلاستیکی دارند، طول عمر آنها است. پلاستیکها در برابر واکنشهای شیمیایی به ویژه واکنشهای آنزیمی مقاومت زیادی میکنند. برای یک پلاستیک چند گرمی که از پلی اتیلن ساخته شده باشد، سالها زمان لازم است تا در محیط زیست تجزیه شود.
در ادامه مطلب درباره این که پلاستیکها چگونه تجزیه میشوند، توضیح خواهیم داد.
اگر بخواهیم به دیر تجزیه پذیرترین مواد در طبیعت اشاره کنیم، پلاستیکها را میتوانیم نام ببریم، چرا که تجزیه پلاستیکها سالها زمان نیاز دارد. پلاستیکها از 250 تا 500 سال میتوانند در طبیعت حضور داشته باشند. وجود مواد افزودنی و ترکیب پلاستیک با بعضی مواد آثار مخربی را به دنبال خواهد داشت.
پلاستیکها حاصل تشکیل یک زنجیره مولکولی هستند. مولکول پلیمر پلاستیکها یک مولکول طولانی است که موجب میشود پلاستیکها بسیار محکم باشند و تجزیه نشوند. پلاستیکها به دلیل این ترکیب مولکولی، علاقهی چندانی به مشارکت در واکنشهای شیمیایی با مواد دیگر ندارند. این موضوع باعث میشود آنها زمان زیادی را در محیط سپری کنند و تجزیه نشوند.
از نظر کارشناسان محیط زیست، تجزیه پلاستیکها در محیط موجب تغییراتی در چرخه دی اکسید کربن و مشکلاتی در تولید کمپوستها میشود. هم اکنون دو راه برای بازیافت و تولید پلاستیکهایی که در زمان کمتری تجزیه میشوند وجود دارد. پلاستیکهای تجزیه پذیر به 4 گروه تقسیم میشوند:
در سه گروه آخر برای تجزیه نیاز به اکسیژن یا اشعه UV است. پلاستیکهای زیست تجزیه پذیر در محیط زیست در شرایطی که نور، رطوب و دمای مناسب وجود داشته باشد، تجزیه خواهند شد. به این نوع پلاستیکها، بیو پلاستیک گفته میشود.
پلاستیکهای زیست تجزیه پذیر از پلیمرهایی تولید شدهاند که به فرآیندهایی مانند هیدرولیز آنزیمهای طبیعی و یا حملات شیمیایی از خود واکنش نشان میدهند. بنابراین آنها از راه تجزیه پلیمری به الیگوساکاریدها یا به مونومرها تجزیه خواهند شد. این پلاستیکها از روش مینرالیزاسیون به گاز تبدیل میشوند. یکی از پلیمرهای طبیعی که در تولید بیوپلاستیکها به کار میرود، نشاسته است. نشاسته نقش مهمی در تولید محصولات زیست تجزیه پذیر دارد.
از نشاسته برای تولید ظروف گیاهی یکبار مصرف استفاده میشود. پلاستیکهایی که از نشاسته ساخته میشوند، شکننده هستند. ولی در صورتی که با موادی مانند گلیسرول گلیکول و سوربیتول مخلوط شوند، نسبت به حرارت مقاوم میشوند. معمولا پلاستیکهای تجزیه پذیر نشاستهای را با پلیمرهای زیست تخریب پذیر مخلوط میکنند.
برای مطالعه بیشتر به وب سایت مراجعه نمایید.