ویرگول
ورودثبت نام
مریم آزاد
مریم آزاد
مریم آزاد
مریم آزاد
خواندن ۲ دقیقه·۵ سال پیش

ارنست هولتسر، نخستین مستندنگار در اصفهان

ارنست هولتسر[1](1214-1290)، مهندس تلگراف آلمانی که طی دوران اقامت خود در اصفهان توانست عکس­های زیادی از این شهر و مردم آن تهیه کند. هولتسر را نیز تلگراف که با خود به ایران آورد. او از جمله مشتاقان اروپایی بود که توانست مجموعه تصویری با ارزش از ایران آن زمان و مخصوصا اصفهان تهیه کند. او که به منظور تأسیس خط تلگراف به ایران سفر کرده بود و پس از آموزش این فن به مأموران ایرانی در دارالفنون به اصفهان سفر کرد. قریه کوچک جلفای نو اصفهان، که از قرن هفدهم میلادی محل سکونت ارامنه مسیحی و خلیفه­‌گری ایران و هندوستان محسوب می­شد، همواره مکان مناسبی برای اقامت اروپائیانی بود که به دلیلی به ایران سفر کرده بودند. هولتسر نیز با راه‌­اندازی دفتر تلگراف جلفا همان­‌جا اقامت گزید، مشغول به­‌کار شد و با دختری ارمنی ازدواج کرد.

هولتسر حدود 30 سال از عمر خود را در اصفهان گذراند که این امر سبب تماس نزدیک او با محیط پیرامونش شد. در اوایل دهه 1870/1249 تصمیم گرفت حاصل تجارب خود در ایران را به ­گونه‌­ای ثبت و ضبط کند. وی در طول این سال­ها چند بار به آلمان سفر کرد؛ با اسباب و لوازم عکاسی که از آنجا با خود به ایران آورده بود و به سبب اینکه با عکاسی آشنایی داشت در اوقات فراغت به عکاسی پرداخت. در فاصله سال­های 1251 تا 1276 هزاران عکس از اصفهان و روستاهای اطراف، ابنیه تاریخی، مردم کوچه و بازار و آداب و رسومشان تهیه کرد.

برخی عکاسان، به جمع­‌آوری چنین مجموعه عکس­‌هایی، به ویژه از ابنیه تاریخی، راغب بودند و یا از سازمانی مأموریت می‌یافتند برای سفر به کشورهای خاورمیانه و نقاط ناشناخته و تهیه عکس از آنجا و بعضی دیگر، آن­ها را به قصد فروش به علاقه­‌مندان تهیه می‌­کردند. گروهی نیز به منظور تحقیق یا مطالعاتی چون باستان­‌شناسی به تهیه این‌­گونه عکس­ها توجه نشان می‌­دادند. اما هولتسر عکاس حرفه­‌ای یا شخصی که برای انجام مأموریت به عکاسی گماشته شده باشد نبود. او ذوق­ ورزانه و خودجوش این پروژه را آغاز کرده بود. در یادداشت‌­هایش درباره انگیزه مطالعات خود نوشته است:«... ایران و اصفهان در آستانه یک تحول بزرگ فرهنگی قرار گرفته‌­اند و از چند سال پیش به این طرف، بسیاری عوامل بیگانه و اغلب به سبک اروپایی در این کشور نفوذ کرده­‌اند. عمارات کهن، عادات و آداب (حتی طرز لباس پوشیدن)، تدریجا از بین می‌­روند، به‌­طوری که تا چند سال دیگر بسیاری از آنچه را که شاردن و تاورنیه به وصف آورده­‌اند، پیدا نتوان کرد و در این صورت گفته­‌های آن­ها مورد تردید قرار خواهد گرفت و مردود خواهد شد...». از این مطلب می­‌توان اهمیت و جدیت کار برای هولتسر را برداشت کرد. همچنین در آن دوره کمتر عکاس حرفه‌­ای در ایران را می‌­توان یافت که مجموعه‌­ای به این انسجام داشته باشد. تصاویر هولتسر با آمار و ارقام و یادداشت­‌ها و توضیحات دقیق همراه بوده است.

اهمیت کار سترگ هولتسر در همین نکته نهفته است، او که تربیت ­شده و محصول اروپای پس از روشن­گری است، بسیار بیشتر از ایرانیان هم ­عصرش متوجه اهمیت ثبت و مطالعه دوره گریزپایی از تاریخ و جامعه ایران است.

[1] Ernst Hoeltzer

۱
۰
مریم آزاد
مریم آزاد
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید