
آه، آیا روزی میرسد که سرزمینی از چنگ تبهکاری و فساد رها شود؟ مدتی است ذهنم درگیر این پرسش است. هرجا چشم میگردانم، نشانی از این چرخه تلخ دیده میشود؛ چرخهای که در آن کسانی در بالا نشستهاند و سود و قدرت را میان خود تقسیم میکنند و مردمان عادی در پایین، بارِ سنگینی را به دوش میکشند؛ گاهی زیاندیده، گاهی خسته، و گاهی کسی که در سکوت چیزی از او گرفته میشود. گویی همیشه فاصلهای بوده میان آنهایی که میتوانند انتخاب کنند و آنهایی که فقط باید تحمل کنند. این فکر مثل سایه همراه آدم میماند: آیا ممکن است روزی جامعهای شکل بگیرد که آدمها در آن واقعاً از زمینشان، از زندگیشان، از نفس کشیدنشان لذت ببرند؟ روزی که عدالت فقط یک آرزو نباشد، و انسان مجبور نباشد برای حق طبیعی خودش بجنگد؟ نمیدانم پاسخ این سؤال چیست ؛ تبهکاری، حتی اگر با هزار لایه خاک و فراموشی و عذر آوردن پنهانش کنند، باز روزی از جایی سر برمیآورد؛ چون ماهیتش چیزی نیست که در تاریکی بماند. تبهکاری مثل بذر فاسدی است که اگر در دل زمین هم دفنش کنند، دیر یا زود بوی تعفنش هوا را پر میکند و حقیقتش را لو میدهد.
انسان میتواند خطا را بپوشاند، میتواند آن را توجیه کند، میتواند با انکار و زمان و سکوت، روی آن خاک بریزد؛ اما نمیتواند اثرش را از میان ببرد. آنچه نادرست است، ردِ خودش را در جهان به جا میگذارد، درست همانطور که کار درست هم روزی خود را آشکار میکند. تبهکاری همیشه جایی بیرون از اراده انسان قد میکشد، مثل درزی کوچک در دیوار که هرقدر هم رویش را گچ بگیرند، باز ترک میخورد و خودش را نشان میدهد. چون حقیقت، حتی در تیرهترین شکلش، راهی برای بیرون زدن پیدا میکند. و شاید همین است که جهان را به عدالت پیوند میدهد: اینکه هیچ عمل سیاهی، حتی اگر در خاکِ سکوت دفن شود، برای همیشه در امان نمیماند. دیر یا زود، در نگاه آدمیان، در وجدان یک نفر، یا در مسیر زمان، سر از خاک بیرون میآورد و روبهروی صاحبش میایستد.