بد بودن

برای من ماجرای مردی را نقل کردند که دوستش به زندان افتاده بود و او شب ها روی زمین می‌خوابید تا از آسایشی لذت نبرد که دوستش از آن محروم شده . چه کسی بخاطر ما روی زمین خواهد خوابید ؟

آلبر کامو

«برایش سوال بود: مردم چگونه وقتی شادی را در زندگی‌شان حس می‌کنند، باز هم می‌توانند بد باشند؟ با همان چشمانِ گرد و اشکی پرسید.

بد بودن برایش عجیب بود؛ درکی از اینکه کسی چگونه می‌تواند «بد» باشد نداشت. البته گمان می‌کنم من هم همین‌طور هستم؛ تصوری از بدی ندارم، فقط می‌دانم که آدم‌ها می‌توانند بد باشند.

«بد بودن» کلمه‌ی عجیبی است؛ از همان‌هایی که ذهنِ خسته‌ام را مدام مشغول می‌کند. اینکه فکر کنم «بعضی‌ها بد هستند»، مثلِ چتری بزرگ بر تمامِ رفتارهایم سایه می‌اندازد؛ مدام نگرانم که نکند من هم از همان بعضی‌ها باشم؟ در صورتی که خودم در مقابل‌شان جبهه میگیرم . شاید چون معنای درستش را نمی‌دانیم، آن را این‌قدر پیچیده تصور می‌کنیم. راستش، من آن‌قدر مشغولِ وصله پینه کردنِ قلبِ خودم بودم که تا قبل از سوالِ او، هرگز به معنایش فکر نکرده بودم.

آیا نخواندنِ کتاب، یا مسخره دانستنِ موسیقیِ من، کسی را «بد» می‌کند؟ شاید نه. اما چرا در ذهنِ من، همین نادیده گرفتنِ هنری که به آن باور دارم، به معنایِ تاریک بودنِ قلب‌شان است؟ چرا وقتی دیگران از چیزهایی که برایمان محترم است رضایت ندارند، حس می‌کنیم «امن» نیستند . البته فکر نمی‌کنم مفهومِ کاملی برای بدی وجود داشته باشد. شاید بدی فقط یک «موقعیت» باشد؛ بخشی از وجودِ آدم‌ها را تیره می‌کند، در حالی که از نظرِ خیلی‌های دیگر، آن‌ها انسان‌های شریفی هستند. بد بودنشان نسبی است؛ همان‌که دیروز شما را رنجانده، ممکن است امشب تا صبح مشغولِ دلداریِ دوستش باشد. داستایوفسکی راست می‌گفت؛ آدم‌ها خاکستری‌اند.

گاهی یک دلیلِ ساده، معنایِ رفتارها را دگرگون می‌کند. من معنایِ بدیِ آن‌ها را نمی‌دانم، اما سوزشِ دردِ قلبِ خودم را چرا. و حالا، برای من هم سوال شده: چگونه بعضی‌ها وقتی شادی را در آغوش گرفته‌اند، باز هم توانند بد باشند؟»