
لالا گل پونه
گل خوشعطر بابونه
بهار سخت عمر من
گل ایوون این خونه
شاید همهی ما اولین آهنگی که شنیدیم، صدای لالایی مادرمان بوده؛ وقتی با عشق به چشمانمان نگاه میکرده.
مادرها زنانی بسیار قوی هستند؛ کسانی که تصمیم میگیرند وجود خودشان را شریک شوند. تصمیم میگیرند وسط راهِ پیشرفت خود، موجودی کوچک را به دنیا هدیه بدهند؛ فرزندی کوچک که ناگهان دلیل برق چشمانشان میشود.
اما در افغانستان، زنان در بسیاری از عرصههای زندگی به نقشهای محدود و عمدتاً خانوادگی رانده شدهاند؛ گویی وجود زن باید تنها در یک نقش تعریف شود و آن نقش، مادر بودن است. وجودی محدود و ابزاری؛ وجودی که فقط یک بخش از زن را مورد توجه قرار میدهد. این طرز تفکر حتی نیاز به نقد و بررسی هم ندارد، وقتی اینقدر واضح و پوچ است.
مریم میرزاخانی هم مادر دختر کوچولوش بود و هم یکی از بزرگترین ریاضیدانان زمان خود؛ نخستین زن و نخستین ایرانی که مدال فیلدز، یکی از مهمترین جوایز ریاضیات، را دریافت کرد.
ماری کوری هم مادر دو دختر بود و مادر بودن مانع از آن نشد که دو بار برندهی جایزهی نوبل شود.
اما داستان زنان در تاریخ آنقدر غمانگیز است که باید اضافه کنم: گاهی بیمعناترین تفکرها، فرهنگها را شکل میدهند.
همانطور که ویرجینیا وولف یک زن بود، ماری کوری هم یک زن بود؛ و هر دو، با وجود تفاوت در مسیر زندگیشان، قابل ستایشاند؛ زیرا انسانهایی بودند با تفکرات، استعدادها و هنرهایی که شایستهی بررسی و احترام است.
مادر بودن باید باعث شود اهمیت بیشتری برای افکار، تلاشها و مسیر زندگی آن زن قائل شویم؛ اما نباید بهانهای برای محدود کردن او یا دلیلی برای جلوگیری از پیشرفت آن زن باشد.
اکثراً فکر میکنیم که تلاشها برای برابری و حقوق زنان و مادر بودن، برای زمان حال امری بیفایده است، چون جامعه حالا خودش را روشنفکر مینامد؛ اما متأسفانه با وجود محوریت فضای مجازی و ارتباطات بسیار زیاد، باز هم خیلی از مردم به اشتباه فکر میکنند.
تصویر بهوجودآمده از مادرها در فضای مجازی، زنی است که یا دائماً در حال مراقبت از فرزند خود است و یا به همهی امور زندگی خود در کنار مادر بودن ادامه میدهد. به ناچار باید بگویم هر دو تصویر درست نیستند!
جامعهی امروز از مادرها هم قابعکسهایی ساخته، با سایز و رنگهایی تعیینشده و مشخص، و آن را نمادی از کامل بودن نشان میدهد؛ اما در زندگی روزمره، شما با بیشترین تلاش هم یا از آن قابعکس کوچکتر هستید یا بزرگتر.
مادر بودن و زن بودن میتواند با رنگهای مختلفی وجود داشته باشد تا هم فرزند و هم خانواده موفق و آرام باشند. بیشتر تصاویری که جامعه ارائه میدهد و باعث میشود ما برای تبدیل شدن به آن تلاش کنیم، باعث ایجاد ناآرامی در سطح خانواده میشود؛ مگر اینکه با فکر و قوانین خودمان از آن پیروی کنیم.
استفادهی پیدرپی از الگوهای موفقیت بقیه یا راهکارهای مادرِ بهتر بودن یا زنِ بهتر بودن باعث میشود کمتر به ماهیت مادر بودنمان فکر کنیم.
مادر بودن برای هر زن معنایی متفاوت دارد که، در عین تفاوت، باارزش و قابل توجه و فکر است.
آیا خواندن فلان کتاب ما را مادر بهتری میکند؟
آیا گذاشتن تمام وقت خود برای فرزندانمان از ما مادر بهتری میسازد؟
مادر بودن مهمتر است یا زن بودن؟
این سؤالها جوابهای ثابتی ندارند؛ همهاش بستگی به اولویتهای زندگی خودمان دارد.
و همهی این مادرها زنانی بسیار قوی هستند؛ کسانی که تصمیم میگیرند وجود خودشان را شریک شوند. انسانهایی که باید از آنها قدردان باشیم.