به قلم: مهندس هادی زرقانی – مدیرعامل گروه ساختمانی زرقانی
مقدمه
در طراحی ساختمانهای اداری، محل قرارگیری و نوع انتخاب دربها صرفاً یک موضوع معماری یا زیباییشناسی نیست؛ بلکه نقش کلیدی در تأمین امنیت فیزیکی، مدیریت بحران و اجرای اصول پدافند غیرعامل ایفا میکند. انتخاب صحیح محل نصب و ویژگیهای عملکردی دربها میتواند از نفوذ تهدیدات فیزیکی، گسترش آتشسوزی یا حتی آسیب ناشی از انفجار جلوگیری کند.
اصول کلی جانمایی دربها با رویکرد پدافند غیرعامل
تقلیل دید مستقیم به فضاهای حساس
دربهایی که به اتاقهای کنترل، بایگانی اسناد محرمانه یا تجهیزات حساس باز میشوند، باید خارج از مسیر دید مستقیم مراجعین قرار گیرند. این امر از شناسایی سریع محلهای حیاتی توسط افراد غیرمجاز جلوگیری میکند.
ایجاد مسیرهای دسترسی کنترلشده
دربها باید در مسیرهایی نصب شوند که امکان کنترل و نظارت بر ورود و خروج فراهم باشد. استفاده از راهروهای دارای دوربین، کارتخوان یا گیت امنیتی در ورودیهای اصلی و فرعی توصیه میشود.
فاصلهگذاری و تفکیک عملکردی
در ساختمانهای اداری باید بین ورودی اربابرجوع، ورودی کارکنان و ورودی بخشهای عملیاتی فاصله و تفکیک فیزیکی وجود داشته باشد. این تفکیک میتواند با ایجاد چندین لایه درب با عملکرد امنیتی متفاوت انجام شود.
مقاومت در برابر انفجار و ضربه
برای فضاهایی که در معرض تهدیدات خاص هستند، استفاده از دربهای مقاوم در برابر فشار انفجار یا ضربه مکانیکی ضروری است. این دربها باید در نقاط استراتژیک مانند ورودیهای اصلی و محلهای حیاتی نصب شوند.
جهت بازشو دربها
در شرایط اضطراری، جهت بازشو باید به گونهای طراحی شود که خروج سریع و ایمن افراد را تسهیل کند. در ورودیهای اضطراری، بازشو به سمت خارج الزامی است.
جلوگیری از گسترش حریق و دود
نصب دربهای ضدحریق با درزبندی مناسب در مسیرهای فرار و بین بخشهای مختلف ساختمان، بخشی از الزامات پدافند غیرعامل است تا گسترش آتش و دود کنترل شود.
مثال عینی از اجرای صحیح دربها با رویکرد پدافند غیرعامل
در پروژه بازسازی یک ساختمان اداری قدیمی در تهران، گروه ساختمانی زرقانی اقدام به تغییر محل درب ورودی اصلی از مسیر مستقیم خیابان به یک فضای پیشورودی با دیوار حفاظتی جانبی کرد. همچنین، درب اتاق سرور که قبلاً در معرض دید عمومی بود، به یک راهروی کنترلشده با دوربین و کارتخوان منتقل شد. این تغییرات باعث کاهش خطر نفوذ و ارتقاء امنیت فیزیکی ساختمان گردید.
جمعبندی
جانمایی صحیح دربها، ترکیبی از اصول معماری، امنیت فیزیکی و الزامات پدافند غیرعامل است. رعایت این اصول نهتنها از ساختمان در برابر تهدیدات محافظت میکند، بلکه باعث افزایش اعتبار و ایمنی برند ساختمانی میشود.