به قلم:مهندس هادی زرقانی
پدافند غیرعامل بهعنوان مجموعه اقداماتی که بدون استفاده از نیروی مسلح، آسیبپذیری تأسیسات و نیروی انسانی را کاهش میدهد، در سالهای اخیر در طراحی و بازسازی ساختمانهای اداری اهمیت ویژهای پیدا کرده است. یکی از کلیدیترین محورهای این رویکرد، مدیریت و تغییر مسیرهای دسترسی به بخشهای حساس، عمومی و خدماتی ساختمان است تا در صورت بروز بحران، امنیت، تداوم عملکرد و کنترل جمعیت به بهترین شکل ممکن تضمین شود.
کاهش احتمال نفوذ غیرمجاز به بخشهای حساس ساختمان.
ایجاد مسیرهای امن تخلیه اضطراری برای پرسنل و مراجعین.
تفکیک فضاهای حساس از فضاهای عمومی بهگونهای که مهاجم یا عامل تهدید بهراحتی به بخشهای حیاتی نرسد.
بهینهسازی جریان حرکت افراد جهت کاهش ازدحام و آشفتگی در شرایط بحرانی.
طراحی ورودی مجزا برای پرسنل، اربابرجوع و خودروهای خدماتی.
استفاده از دیوارهای جداکننده و دربهای کنترلشده بین فضاهای عمومی و مدیریتی.
نصب راهروهای کنترلشده (Controlled Corridor) با سیستم کارتخوان یا بیومتریک.
پیشبینی حداقل دو مسیر تخلیه اضطراری با خروجیهای متفاوت.
استفاده از درهای ضدحریق و ضدانفجار در خروجیهای اضطراری.
طراحی راهپلههای امن و محصور با تهویه مستقل برای جلوگیری از ورود دود و آتش.
استفاده از سیستمهای کارت هوشمند، کد امنیتی یا تشخیص چهره.
ثبت و پایش ورود و خروج پرسنل و بازدیدکنندگان از طریق دوربینهای مدار بسته.
برنامهریزی دسترسیهای موقت برای پیمانکاران و مهمانان.
انتقال اتاق سرور، بایگانی اسناد محرمانه، مرکز کنترل به نقاط با امنیت بالا و حداقل دسترسی.
جانمایی این فضاها بهگونهای که حتی در صورت نفوذ به بخشهای عمومی، دسترسی به آنها دشوار باشد.
ساختمان اداری وزارتخانه X
قبل: ورودی اربابرجوع و کارمندان مشترک بود.
بعد: ایجاد ورودی مجزا برای پرسنل و مسیر اختصاصی مراجعین با کنترل گیت امنیتی.
مرکز داده یک سازمان بانکی
قبل: اتاق سرور در مجاورت سالن کارمندان.
بعد: انتقال به طبقه زیرزمین با دسترسی از راهروی کنترلشده و نیاز به احراز هویت سهمرحلهای.
ساختمان شهرداری منطقهای
قبل: تنها یک راه پله اضطراری در کل ساختمان.
بعد: اضافهکردن دو مسیر تخلیه مستقل، درهای ضدحریق و سیستم راهنمای نورانی خروج.
تغییر و مدیریت مسیرهای دسترسی در ساختمانهای اداری با رویکرد پدافند غیرعامل، نهتنها امنیت و ایمنی کارکنان و مراجعین را افزایش میدهد، بلکه باعث تداوم فعالیت سازمان در شرایط بحرانی میشود. اجرای این تغییرات باید همزمان با بازسازی یا بهسازی ساختمان و بر اساس استانداردهای ملی و بینالمللی انجام شود.
#هادی زرقانی
# پدافند غیر عامل
#