امروز بعد از خوردن صبحانهی همیشگی ـ چای و نان و پنیر، البته نه اینکه فکر کنید ، وضعم خیلی خوبه که پنیر جزو رژیم صبحانه ام است. بلکه یک عادت قدیمی است. بگدریم ، سراغ قلم و کاغذ رفتم تا ذهنیاتم را بنویسم. در حین نوشتن، نیمنگاهی به همسرم انداختم؛ از پشت عینک و از گوشه چشم مرا میپایید. لحظهای بعد به آشپزخانه رفت. صدای ظرف و بشقابها بلند شد؛ نمیدانستم مشغول شستن است یا چیدن، اما سروصدای آنها بیوقفه در فضا میپیچید. همین کافی بود که بفهمم وضعیت جوی نامناسب است.
قلم و کاغذ را یواشکی کنار گذاشتم و خواستم برای خودم چای بریزم، اما پشیمان شدم. اوضاع اصلاً خوب نبود؛ انگار در خانهی ما هم اعلام جنگ صادر شده بود. از وقتی وزارت دفاع آمریکا به وزارت جنگ تغییر نام داد، به نظر میرسد همهی حکومتهای توتالیتر،حتی حکومت مطلقه خانه، ما نیز این رسم را سرلوحه قرار دادهاند… ! پس دوباره یواشکی سر جایم نشستم و وانمود کردم که کاری نمیکنم.
با لحنی آرام اما پرمعنا پرسید:
ـ میشه بگی چکار میکنی؟ یک هفتهست که از صبح تا ظهر مشغول نوشتنی… چی مینویسی؟ برای کجا مینویسی؟
گفتم:
ـ فقط یادداشتهایی که به ذهنم میرسه.
ـ که چی؟
ـ میخوام به دید مردم بذارم، شاید بخونن و نظر بدن.
ـ آخرش چی میشه؟
ـ اگر خوب باشه، میتونم بعدها در قالب کتاب جمعشون کنم.
خندید و گفت:
ـ اولاً با کدوم سرمایه؟ ثانیاً توی این اوضاع اقتصادی کی کتاب میخره؟ ثالثاً اصلاً کی کتاب میخونه؟ آمار نشون میده هر ایرانی شاید سالی یک کتاب هم نخونه. به جای این کارها، بلند شو و یه فکر اساسی برای زندگی بکن، فکری که ازش پول دربیاد. آخر نوشتن هم شد شغل؟ کدوم نویسنده رو میشناسی که قبل از مرگ از راه قلم ثروتمند شده باشه؟ به قول معروف: فکر نان کن، که خربزه آبه!
حرفهایش در گوشم میپیچید. راست میگفت… یا دستکم بیراه نمیگفت. من چه دارم؟ نه سرمایهای، نه مهارت فنی خاصی؛ تنها دلبستگیام همین نوشتن است. یاد نوجوانی افتادم؛ همان روزهایی که با خواهش و التماس از والدینم میخواستم مرا تابستان جایی به کار بگذارند، تا مثل دوستانم هم کاری داشته باشم و هم درآمدی. اما خدا بیامرزها میگفتند: مردم چی فکر میکنن؟ میگن بچهشون رو شاگردی فرستادن؟ تازه مگر چقدر پول میدن؟ آن زمان نمیفهمیدم که مسئله اصلی پول نبود، یاد گرفتن حرفهای بود که بعدها به کار بیآید.
خاطراتم مرا برد به روزهای مدرسه؛ کلاس نهم، وقتی قبول شدم در رشتهی تجربی ادامه بدهم، چقدر خوشحال شدم. دلم برای بچههایی که مجبور شدند به هنرستان بروند میسوخت. غافل از اینکه همانها با یاد گیری یک تخصص فنی، بعدها در زندگی به مراتب موفقتر خواهند بود. و من!؟
البته لازمه توصیح بدم در آن زمانها هر دانش آموزی میبایست در خاتمه سال نهم تحصیلی و حسب نمراتش یک رشته تحصیلی انتخاب می کرد، یعنی بالاترین نمرات میتوانستند هر سه رشته ریاضی و طبیعی و ادبی را انتخاب کنند وبعد نمرات پایینتر دو رشته طبیعی و ادبی و نمرات بازهم پایینتر فقط رشته ادبی، و کسی که نمراتش در حد تعیین، سه رشته نبود میبایست به هنرستان برود و رشته فنی بخواند. بگذریم از این که بعضی وقتها کسانی بودند که امتیاز انتخاب رشته های دیگر را هم داشتند ولی برای اینکه علاقمند به رشته بخصوصی مثلا رشته فنی، بودند ، در همان رشته به ادامه تحصیل می پرداختند. و حالا که سالها گذشته، تازه میفهمم چه فرصتهایی را از دست دادهام.
با این همه، نمیتوانم قلم را کنار بگذارم. نوشتن برایم مثل نفس کشیدن است. اگر ننویسم، غرق در هزار فکر و خیال میشوم و از پا میافتم. پس در دل به خودم میگویم: «بنویس… بنویس، که بودن یعنی همین.»
چشم از کاغذ میگیرم و به همسرم نگاه میکنم که بیصدا و آرام مشغول آماده کردن ناهار است. مثل همیشه صبور و خاموش. شرمنده میشوم… چرا که میدانم تمام این گفتوگوها نه در حقیقت و با او، بلکه گفتمانی دوستانه، با خویشتن خویش بود.