
اگر یک کتاب دربارهی جنگ جهانی دوم میخواهید پیشنهاد من به شما میتونه این کتاب باشه "کتاب جنگ چهره زنانه ندارد". این دفعه کتاب جنگی را از زبان چندین زن که در جبهه جنگ بودند بخونید!
کتاب جنگ چهره زنانه ندارد اثر سوتلانا الکسیویچ نویسندهی روسی (اولین نویسندهای که در ژانر مستندنگاریِ تاریخی جایزه نوبل را دریافت کرد) است.
همانطور که گفته شد و همانطور که از اسم کتاب پیداست این اثر از زبان چندین و چند زنی که حاضر در جنگ جهانی دوم و در ارتش روسیه بودند نوشته شده. زنانی که گاهاً در دل جنگ بودند و تیراندازی میکردند، زنانی که پرستار و پزشکی در جبهه بودند، زنان تلفن چی و...
اگر بخوام براتون کتاب رو بهطور عمیق تر توصیف کنم میتونم بگم: شده رازی داشته باشید که نمیخواید کسی اون رو بفهمه چون خجالت میکشید؟ واقعیت جنگ هم همینطوره، دقیقا برعکس کتاب هایی که فقط از افراد و جنگیدن اسطوره میسازند!... نمیگم اسطوره ساختن اشتباهه یا سربازان جنگ کار ساده ای کردند؛ نه! اتفاقا این افراد روحیه قوی و ایمان بسیار بالایی داشتند، اما واقعیت روح و جسمِ این انسان ها در زمان جنگ و گذشته چیز دیگه ای بوده! واقعیت جنگ چیزیه که دوست نداری اون رو به یاد بیاری به خاطر خجالت، ترس، تابوشکنی یا هرچیز دیگه ای...
کتاب جنگ چهره زنانه ندارد برعکس بقیه ی کتاب های جنگی از واقعیت روح و جسم انسان در زمان جنگ میگه؛ از روح و جسمی که رنج دیدند و درد کشیدند، به دور از اسطوره سازی! از انسان های کوچک و مردمان عادی اون زمان میگه نه انسان های بزرگش!
خود نویسندهٔ کتاب در بخشیش میگه: (( یک بار دیگر تکرار میکنم... برای من نه خود حادثه که احساسات برآمده از حادثه جالب است. به عبارت دیگر روح حادثه. برای من احساسات یعنی واقعیت.))
که البته همین امر باعث ایراد ناشر ها میشده و اوایل قصد نداشتند این کتاب رو چاپ کنند... توی کتاب صحبت ها با ناشر و سانسورچی ها هم اومده بود که برای من خیلی جالب بود!
مسئلهٔ دیگری که در این کتاب برام جالب بود مرد سالاری و نگاه دلسوزانه به جنسیت زن حتی در جنگ بود! اما بانوان با اینکه جنگیدن و کشتن انسان ها برایشان کار سخت تری نسبت به مردان بود پابهپای مردان جنگیدند و از وطنشان دفاع کردند. از این نوع زنان و بانوان ما نیز در کشورمان کم نداریم! زنانی که پابهپای همسرانشان و بچههایشان غم کشیدند و به خاطر نبودشان هنوز هم رنج میکشند... یا مردمان عزیز خوزستان و خرمشهر! کسانی که در هر لحظهی جنگ برای حفظ میهن کوشیدند و کوشیدند و کوشیدند ولی حالا... بگذریم... فکر نمیکنم اینجا جای مناسبی برای این بحث باشد :)
با اینکه در این کتاب از زبان هر نفر، قسمت کوتاهی از ماجرای جنگیش گفته میشه ولی کاملا میتوان با خواندنش به سختی ها و رنج های جنگ واقف شد و تک تک آنها را درک کرد. شاید در اصل نقطه عطف کتاب همین باشه که رنج و سختیِ زمان جنگ را کاملا توضیح داده، از حمله موش ها و جسد های ریخته شده بر کف خیابان گرفته تا دیگر موضوعات... به همین خاطر اگر در شرایط روحی خوبی به سر نمیبرید خواندنِ کتاب را کمی به عقب بیندازید!
در کل میتوان گفت این کتاب برای همه اقشاری که موضوعات جنگی برایشان جالب است میتواند بسیار دوستداشتنی باشد و برای زنانی که آن را میخوانند بیشتر... البته من کمی دیر با ترجمه کتاب کنار امدم ولی با ادامه دادن کتاب این موضوع کاملا حل شد و آزارم نداد؛ اتفاقا در ادامه، کتاب خوب احساساتم را به غلیان انداخت و من را با خودش همراه کرد!
لینک کتاب در طاقچه: