فرنود حسنی
کلاب هاوس به عنوان جدیدترین #اپلیکیشن #ارتباطات اجتماعی در آوریل ۲۰۲۰ متولد شد. این اپلیکیشن حاصل دورانی است که نوع بشر به دلیل محدودیتهای کرونایی ناچار به کاهش ارتباطات فیزیکی خود شد و شاید همین چالش زمینه ساز زایش یک ایده و محصول جدید برای تقویت ارتباطات انسانی باشد.
جمله مشهوری هست که می گوید انقلابها فرزندان خود را می خورند و چه جالب که این جمله در مورد انقلابهای پیش آمده در حوزه مدیا هم مصداق دارد. انقلابهای عصر جدید مدیا که با اولین کتاب آقای گوتنبرگ و اولین نسخه روزنامه آقای کارولوس شروع شد حالا در غالب و قامت هویتی مجازی که مبتنی بر هیچ یک از المان های شناخته شده ارتباطی مثل #متن، #تصویر و #ویدیو نیست و فقط از ظرفیت صوت برای برقراری ارتباط استفاده می کند تداوم یافته اند.
از انقلاب کلاب هاوس صحبت می کنیم که به راحتی و در اندک زمانی توانسته در حضور اپلیکیشنهایی مثل #اینستاگرام و فیسبوک و ....برای خود اعتبار و کاربرانی جذب کند.
در این #پلتفرم افراد میتوانند بهطور زنده با یکدیگر صحبت کنند و دیدگاه و نکات خود را به اشتراک بگذارند. در این اپلیکیشن برخلاف سایر شبکههای اجتماعی تنها میتوانید از صوت برای برقراری ارتباط استفاده کنید. نکتهای که به باور برخی کارشناسان جنبه «اجتماعی» شبکههای اجتماعی را پررنگ کرده است.
در واقع چیزی که #کلاب-هاوس را از دیگر شبکههای اجتماعی متفاوت میکند، این است که بدون متن، عکس و ویدئو توانسته تنها از طریق صوت، میلیونها کاربر را شیفته خود کند. در این شبکه اتاقهای مختلفی با موضوعات گوناگونی وجود دارد که همه اتفاقها در آن زنده و همزمان از طریق گفتوگو بین افراد رخ میدهد. هنگام عضویت در این شبکه اجتماعی میتوانید موضوعات مورد علاقه خود را انتخاب کنید تا این اپلیکیشن وقتی گروههایی در مورد این موضوع صحبت میکنند به شما خبر دهد.
اما اینکه چه چیزی و چرا باعث می شود ایده کلاب هاوس در اندک زمانی چنین پیشرفتی داشته باشد نکته مهمی است که نباید در تحلیل رسانه از آن غافل شد. اگر به روند تغییرات و ظرفیت های رسانه ها از کتاب و روزنامه تا وب و شبکه های اجتماعی نگاه کنیم این نکته که رسانه ها به مرور از وضعیت مونولوگ به دیالوگ تغییر کرده و بهینه شده اند کاملا مشهود است. اما جالب اینجاست که کلاب هاوس به واسطه پلتفرم ساده ارتباطی بستر گفتگوی چندگانه یا به اصطلاح مالتی لاگ را فراهم کرده است و بر این اساس کاربران را از محدوده لایک و #کامنت برای یک پست و متن و عکس خاص رهانیده است و فرصت اظهار نظر به دیدگاه ها و مسايل مطرح شده از سوی افراد مختلف روی یک بحث واحد را داده است.
نکته مهمتر در این قضیه اینجاست که همه محتوای تولید شده در کلاب هاوس در لحظه و به صورت لایو و توسط افراد حاضر در بحث عرضه می شود. بدون ادیت و روتوش و دستکاری و این به آگاهی از سطح واقعی دانش و فکر و بنیان اندیشه فرد ارایه دهنده بحث کمک می کند اما در رسانه های دیگر اعم از عکسی و متنی و تصویری و حتی صوتی (پادکست) ارایه دهنده محتوا فرصت و امکان ویرایش و دخل و تصرف و حتی پاک کردن را دارد.
اما چرا کلاب هاوس برای ایرانیان جذاب شده است؟ به نظر می رسد در سیر تطور و تحول رسانه ها که همزمان با سیر تحولات فرهنگی و دوران گذار ایران در مدرنیته و تجربه فضای محدود رسانه ای است، ورود ابزارهایی مانند کلاب هاوس که بستر جدی و پویایی برای گفتگوست، گره تاریخی و فرهنگی ما که به مونولوگ و تا حدی دیالوگ آشنایی و عادت داریم شل تر شده است تا بتوانیم بفهمیم و یاد بگیریم که گفتگو می تواند خارج از فضای تک بعدی و تک قطبی یا دو سویه و دو قطبی در فضایی چندگانه و چند عامله شکل بگیرد. از این رو کلاب هاوس و ابزارهایی از این دست به واسطه ویژگیهای فنی که دارند می توانند دوران گذار ما و ایجاد رفرم در درک و پذیرش گفتگو آن هم گفتگوی چند به چند برای رسیدن به جامعه چندصدایی تسهیل و تسریع کنند.