
یادم میآید اولین باری که تصمیم گرفتم خیلی جدی رژیم بگیرم؛ دوستم، سارا، با رژیم کتوژنیک مثل یک ستاره سینما شده بود؛ پرانرژی، خوشحال و البته، به شکل محسوسی لاغرتر. عکسهاش تو اینستاگرام پر بود از غذاهای خوشمزه و پرچرب و وعدههایی که بیشتر شبیه رویا بودند تا رژیم. با خودم گفتم: «همینه! راه حل تمام مشکلات اضافه وزن من!» با شور و شوقی وصفناپذیر، تمام کابینتها را از کربوهیدرات خالی کردم و یخچال را با آووکادو، پنیر و استیک پر کردم.
هفته اول مثل یک قهرمان بودم. حس میکردم دارم کاری مهم انجام میدهم. اما خیلی زود، ابرهای تیره بالای سرم ظاهر شدند. «آنفولانزای کتو» با تمام قوا به سراغم آمد؛ سردرد، خستگی مفرط و یک جور مه مغزی که انگار توی ژله راه میرفتم. سارا میگفت طبیعی است و زود میگذرد. برای او گذشته بود، اما برای من نه. انرژیام تحلیل رفته بود، دلتنگ یک بشقاب ماکارونی ساده بودم و بدتر از همه، وزنم بعد از کاهش اولیه، روی عدد خاصی قفل شده بود و پایینتر نمیرفت. در مهمانیها، وقتی همه پیتزا میخوردند، من باید به سالاد کاهو بدون سس اکتفا میکردم و لبخند میزدم. بعد از دو ماه کلنجار رفتن و احساس محرومیت شدید، تسلیم شدم. اما سارا؟ او هنوز با کتو میدرخشید و این سوال بزرگ در ذهن من شکل گرفت: چرا بدن من مثل بدن او واکنش نشان نداد؟
شکست اول، عزمم را جزمتر کرد! این بار گفتم باید سراغ یک روش کاملن متفاوت بروم: خامگیاهخواری! تصاویر اینفلوئنسرهای اینستاگرامی با پوستهای درخشان و انرژی بیپایان که فقط میوه و سبزیجات خام میخوردند، وسوسهانگیز بود. این بار هدفم فقط لاغری نبود، بلکه «سلامتی خالص» بود. روزهای اول با اسموتیهای سبز و سالادهای رنگارنگ گذشت. حس سبکی خوشایندی داشتم، اما خیلی زود گرسنگی دائمی و نفخ شدید امانم را برید. برنامهریزی برای وعدههای غذاییام به یک شغل تماموقت تبدیل شده بود و بدنم انگار التماس میکرد کمی غذای پخته به آن برسانم. باز هم نتیجه؟ کاهش وزن ناچیز، احساس ضعف و در نهایت، بازگشت به همان نقطه اول، با این تفاوت که حالا کمی هم از سبزیجات زده شده بودم!
رژیم سوم، یک روش قدیمی و ظاهرا علمی بود: کالریشماری دقیق و تمرکز بر چربی کم. هر لقمهای که میخوردم را تو اپلیکیشن وارد میکردم. وسواسگونه برچسبهای غذایی را میخواندم و از هر چیزی که کمی چربی داشت، فرار میکردم. این روش از همه خستهکنندهتر بود. زندگیام حول محور اعداد و کالریها میچرخید. بله، کمی وزن کم کردم، اما لذت غذا خوردن برایم مرده بود. دائم گرسنه بودم و وقتی کمی از برنامه خارج میشدم، عذاب وجدان شدیدی میگرفتم. این روش هم پایدار نبود.
اینجا بود که آن سوال بزرگ، به یک فریاد تبدیل شد: مشکل از من است یا از این رژیمهای همگانی؟ چرا بدن من در برابر روشهایی که برای میلیونها نفر (یا حداقل دوستانم!) جواب داده، مقاومت میکند؟ مگر بدنها چقدر میتوانند متفاوت باشند؟
همین موقع بود که با مفهوم «نوتریژنومیکس» یا «دانش تغذیه مبتنی بر ژنتیک» آشنا شدم. فهمیدم که تفاوتهای کوچک در کدهای ژنتیکی ما میتواند تأثیرات بزرگی بر نحوه پردازش مواد غذایی، نیاز ما به ویتامینها و مواد معدنی، حساسیتمان به چربیها یا کربوهیدراتها و حتی سرعت متابولیسممان داشته باشد. شاید بدن من به طور ژنتیکی برای هضم مقادیر زیاد چربی در رژیم کتو ساخته نشده بود. شاید نیاز بیشتری به پروتئین داشتم که در رژیم گیاهخواری تأمین نمیشد. شاید متابولیسم کربوهیدرات من طوری بود که محدود کردن شدید آن، انرژیام را تحلیل میبرد.
با این چالش ویرگول با چکاپ ژنتیکی تغذیه NutritionX از #مای_اسمارت_ژن آشنا شدم و شروع به سرچ های بیشتر کردم. این ایده که یک آزمایش ساده میتواند نقشه راه شخصی بدن من را برای تغذیه نشان دهد، مثل یک پنجره جدید بود. اینکه بفهمم بدنم به چه چیزهایی نیاز دارد، به چه چیزهایی حساس است و کدام نوع سوخت (چربی، کربوهیدرات، پروتئین) برایش بهتر عمل میکند، میتوانست کلید پایان دادن به این چرخه معیوب رژیمهای شکستخورده باشد.
سفر من در دنیای رژیمها شاید پر از دستانداز بود، اما درس بزرگی به من داد: بدن ما منحصر به فرد است. تقلید کورکورانه از دیگران، راه به جایی نمیبرد. شاید وقت آن رسیده که به جای دنبال کردن ترندهای روز، به صدای بدنمان و رازهایی که در DNA ما نهفته است، گوش دهیم. شاید رژیم ایدهآل من، نه کتو باشد، نه وگان و نه کالریشماری، بلکه «رژیم مخصوص خودم» باشد که بر اساس هویت ژنتیکیام طراحی شده است.