
یکی از انواع افسردگی، افسردگی صبحگاهی است. یعنی که صبحها افسردگی میآید که بیدارمان کند.
اطرافمان راه میرود. سر و صدا میکند. روی پتویمان دست میکشد و آنقدر وسایل اتاق را جابهجا میکند تا کمکم متوجه حضورش میشویم و روز جدیدی شروع میشود.
وقتی این کار را میکند، خودم را به خواب میزنم و خودم را تماماً با پتو استتار میکنم. که ببینیم در نهایت چه کسی از رو میرود. میدانید که افسردگی چقدر پررو است. در نهایت این اوست که مرا از تخت بیرون میکشد و تا ساعات ابتدایی روز در فاصلهٔ ۲ سانتیمتری من قرار دارد. آنقدر که وقتی میخواهم تکان بخورم، باید به زور از خودم دورش کنم.
کمکم با گذشت روز، فاصلهاش بیشتر میشود.
سادهترش را بگویم، افسردگی صبحگاهی حالتی است که صبحها هنگام اوج حملهٔ همهجانبهٔ افسردگی است و با گذشت ساعات روز، این حملات کمتر میشود.
برعکس این حالت هم وجود دارد. حالتی که صبحها خوبیم، ولی شب، این افسردگی است که وقتی مسواک میزنیم، از آینه نگاهمان میکند. که وقتی میخوابیم، خودش میآید و چراغ خوابمان را خاموش میکند.
امروز برخلاف چندین روز گذشته که حسابش از دستم در رفته است، خبری از افسردگی صبحگاهی نبود.
شاید امروز خواب مانده بود. حال بسیار آرام و متعادلی داشتم.
از فرصت استفاده کردم و تصمیم گرفتم که در اولین اقدام، بهصورت کاملاً تهاجمی، میز کارم را مرتب کنم.
از بالاترین طبقهاش شروع کردم. اول گردگیری، بعد مرتب چیدن کتابها، سپس جابهجا کردن شاخه گلهای گلدان، بعدش آبپاشی روی برگها، در آخر هم کشیدن ریسه و گذاشتن گلدان گل در جای مناسب خودش. این ترتیب کارهایی بود که با انرژی خوبی در حال انجامش بودم. (که عکسش را هم مشاهده میکنید.)
بعد از مرتب کردن طبقهٔ اول، زورم به طبقات بعدی نرسید. که اصلاً شلخته بودن نشانهٔ هوش بالاست.
خلاصه امروز تا عصر خبری از افسردگی نبود. مشکوک میزد. تا چند ساعت پیش که سر و کلهاش پیدا شد. من دوباره خسته و دلتنگ و غمگین و مضطرب شدم.
آمدم که بگویم این الاکلنگبازیها در افسردگی طبیعی است. کاملاً طبیعی.
اینکه افسردگی صفر و یکی نیست. که یا ما افسردهایم یا نیستیم.
روزهایی پررنگتر و روزهایی کمرنگتر است.
ساعاتی از روز شاید نباشد اصلاً.
شاید در طول هفته، یک روز مرخصی گرفته باشد و سر مأموریت خود نیاید.
چیزی که دوست دارم بگویم این است که این تغییر حالات، هرچند ناخوشایند، ولی یکی از حقایق افسردگی است.
عصر که سر و کلهٔ افسردگی پیدا شد، تا شب دوز حضورش را بیشتر کرد. آنقدر که شب رفته بودم داخل کمد دیواری و گریه میکردم. که شنیدهاید میگویند بغض گلویمان را گرفت؟ در تمام مدت، دردی عمیق گلویم را با چنگ فشار میداد. گمانم همان بغض بود.
چندین بار این خط را نوشتم و پاک کردم. اینجا منطقهٔ کلمات است. جایی که فرد افسرده چیزهایی را تجربه میکند که کلمات از بیان آنها شانه خالی میکنند. که این حجم از سنگینی و غلظت احساسات ناخوشایند را حضرت فیل هم برنمیتابد.
جالب است که هنوز هم افرادی هستند که افسردگی را همان ناراحتی میدانند. که هنگامی که ناراحتند، خود را افسرده مینامند و بلافاصله پشت تریبون رفته و شروع میکنند به اظهار فضل دربارهٔ افسردگی.
که هر جا میروی، یک عده پشت پستهای اینستاگرام و توییتها و مقالات ویرگول دارند برای موضوعی با این حجم از اهمیت و حساسیت، نسخه مینویسند.
نکنید! این کار جنایت است. که سبک شمردن رنج دیگران، جنایت است.
این کار مثل آسپرین، فقط حجم خونریزی ما را بیشتر میکند.
که افسردگی نباید نقل و نبات باشد. هر کس تا حس کرد ناراحت و غمگین است، دو تا از آن را بالا بیندازد.
که افسردگی، اصلیترین دلیل خودکشی در جهان است.
پس افسردگی بیماری کشندهای است. که شهامتش را دارید دربارهٔ سل و سرطان و ایدز هم با همین اعتمادبهنفس برای مخاطبان خود نظر کارشناسی بدهید؟
بیایید در استفاده از کلمات، شایستهسالاری داشته باشیم. که کلمات بزرگ و سنگینی مانند افسردگی را سبک نکنیم. که افسردگی شوخی نیست. اختلال افسردگی بهصورت مستقیم سلولهای مغزی را به مرور تخریب میکند. که افسردگی صرفاً یک مشکل روحی نیست. تأثیرات جسمی زیادی به دنبال دارد.
که افسردگی دنیایی است با عظمتی که علم در برابرش گاهی به زانو درمیآید.
که افسردگی گسترهای به اندازهٔ وسعت روح و روان و ذهن آدمی دارد. که افسردگی بسیار محترم است. که افسردگان بسیار محترمند. قوی و استوارند. که افسردگان باشکوهند. که همه باید در برابر حجم ایستادگیهایشان احترام نظامی بگذارند.
(*دوستان، بنده بعد از سه سال دارم نوشتههایم را میخوانم. و لازم است در اینجا اضافه کنم که به هیچ وجه، قصد تقدیس رنج را ندارم. رنج مقدس نیست. ولی به شخصه، رنجیدگانی که در تلاش برای نجات خود هستند را محترم و باشکوه میدانم. بسیار محترم و بسیار باشکوه.)
به امید روزی که دردهایمان برای یکدیگر بسیار قابل احترام و شایستهٔ سکوت باشد. به امید روزی که تنها سهممان از همدلی با رنجهای دیگران، حسی عمیق از حمایت باشد. حمایتی از جنس تسلی و سکوت.
ادامه دارد...