ویرگول
ورودثبت نام
soroosh367
soroosh367کوچه ها پر از برف است ، شانه ها تکیده از پی نانی که نیست. بوته ها خشکیده و بوسه ها چکیده از پی گونه های خیس . آهسته قدم بردار تکه های قلبم زیر پای توست . سروش
soroosh367
soroosh367
خواندن ۴ دقیقه·۲ ماه پیش

از سنگ تا تیزترین تیغه ها

بخش سوم : از ارتش های بزرگ باستان تا مهندسی شمشیر در دوران اسلامی

۱). دوران هخامنشیان :تکامل «آکیناکه» و شمشیرهای منحنی داس شکل .

با روی کار آمدن «هخامنشیان » (قرن ششم تا چهارم ق . م ) ارتش ایران به یک نیروی بین المللی تبدیل شد . در این دوره تنوع جنگ افزارها به اوج خود رسید .

☀️آکیناکه طلایی و آهنی : هخامنشیان شمشیر کوتاه مادی را به ارث بردند و آنرا به اوج ظرافت رساندند . در نقوش تخت جمشید ، غلافهای مجلل این شمشیرها به وضوح بر کمر سربازان گارد جاویدان دیده می شود .

(بدیهی ست از این دوره با توجه به پیشرفت صنعت فلز کاری و وجود طلا و نقره ساخت خنجرها و جنگ افزارهای سلطنتی و تشریفاتی مختص شاهان و شاهزادگان و اشخاص رده بالای حکومتی بیشتر از دوران ماقبل خود به چشم میخورد )

☀️کپیس (Kopis) یا کورت (Kort) : علاوه بر آکیناکه مستقیم و راست هخامنشیان از شمشیرهای سنگین و منحنی به نام کپیس هم استفاده می کردند . این شمشیرها ، لبه های برنده ضخیمی در بخش داخلی انحنا داشتند و عملکردی شبیه به ساطور های پیشرفته داشتند که برای ضربات خرد کننده سواره نظام از بالا به مایین فوق العاده بودند .

۲). دوران اشکانیان و ساسانیان ظهور «کاتافراکت ها » و شمشیرهای بلند دو لبه :

تغییر بزرگ در تاکتیک های جنگی (ظهور سواره نظام سنگین اسلحه یا کاتافراتک ها ) ساختار شمشیرها را به کلی تغییر داد. دیگر شمشیرهای کوتاه مثل آکیناکه برای یک سوارکار کارایی نداشتند .

☀️شمشیرهای بلند پارتی و ساسانی: طول شمشیرها در این دو دوره به ۸۰ تا ۱۰۰ سانتیمتر رسید . این شمشیرها تیغه های آهن و «بعدهافولاد ابتدایی » باریک ، کاملا مستقیم و دولبه داشتند .

☀️مهندسی گارد و قبضه در شمشیرهای ساسانی : از نظر باستان شناسی ، شمشیرهای ساسانی یک شاهکار محسوب می شوند . آنها دارای یک گارد چلیپایی یا «صلیبی شکل» بودند که از دست در برابر ضربات دشمن محافظت می کرد و انتهای دسته آن به شکل پروانه ای یا دایره ای ساخته می شد ؛ تا تعادل وزن شمشیر بلند را در دست سرباز حفظ کند . غلاف این شمشیرها دارای دو حلقه متمایز بود که باعث می شد سلاح به صورت مایل روی ران سوارکار قرار بگیرد و به راحتی با یک دست بیرون کشیده شود .

۳). دوران پس از اسلام : تولد فولاد دمشقی و شمشیرهای خمیده (شمشیر ایرانی)

با ورود به دوران اسلامی (قرن اول هجری قمری به بعد) متالوژی و فلزکاری در پهنه ایران و خاورمیانه وارد عصر طلایی شد .

☀️معجزه فولاد جوهر دار (Crucible steel) : مهمترین تحول این دوره ، روش پخت فلز در بوته های گدازگر بود . آهنگران ایرانی و دمشقی توانستند فولادی با کربن بالا بسازند . که هم زمان هم بسیار سخت بود و هم منعطف که نمی شکست . این فولاد به دلیل موج های زیبایی که روی تیغه ایجاد می کرد به «فولادجوهردار » یا دمشقی معروف شد .

☀️از تیغه مستقیم به تیغه خقمیده (تولید شمشیرکلاسیک ایرانی) :

تا قرن ها پس از اسلام شمشیرهای ایرانی همچنان مستقیم و دولبه بودند . (مانند شمشیرهای اوایل دوره عباسیان و سامانیان ) اما با ورود اقوام آسیای میانه و سلجوقیان و تغییر سبک ساخت زره ها و سپر ها ، شمشیرهای منحنی یک لبه جایگزین شدند . این انحنا باعث می شد که تیغه هنگام اصابت به بدن دشمن سر بخورد و برش های عمیق تری ایجاد کند ؛ بدون اینکه در زره یا استخوان گیر کند .

این تکامل در دوره صفویه و قاجاریه به اوج خود رسید و شنشیر ایرانی (Shamshir) به نماد جهانی شمشیرهای شرقی تبدیل شد .

اما با بیان سیر تکامل : شمشیر آیینه پیشرفت بشر

اگر به این مسیر طولانی نگاه کنیم ؛ می بینیم که بشر از یک تکه سنگ چخماق در دست در دوران پارینه سنگی ، به ساطورهای مفرغی ایلامی ؛ آکیناکه های آهنی ماد و درنهایت به شمشیرهای فولادی منحنی دوران اسلامی رسید . هر انحنا هر تغییر وزن و هر آلیاژ جدید پاسخی به یک نیاز واقعی در میدان نبرد و بقا بود . ✅

💥اما این سیر تکامل را در همین جا به پایان نمی بریم و در پست های بعدی اول به خود «واژه شممشیر » می پردازیم و در ادامه به بررسی گونه های دیگر شمشیرها در نقاط دیگر جهان می پردازیم ...

ادامه دارد .....‌‌ «ارادتمند سروش »🙏👍

ارتش ایرانایران باستانتاریخ ایرانباستان شناسی
۰
۰
soroosh367
soroosh367
کوچه ها پر از برف است ، شانه ها تکیده از پی نانی که نیست. بوته ها خشکیده و بوسه ها چکیده از پی گونه های خیس . آهسته قدم بردار تکه های قلبم زیر پای توست . سروش
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید