غریب توس

«در میانِ هیاهویِ سیاست و کینه‌هایِ زیرپوستی، او تنها بود؛ اما نه از جنسِ تنهاییِ آدم‌ها. تنهاییِ او، تنهاییِ ستاره‌ای بود که در اوجِ درخشش، با تاریکیِ بی‌رحمِ شب روبرو شده بود. مردی که با طعمِ کرامت، حتی در میانهٔ زهر، آرامشِ خود را از دست نداد.

آن تنهایی، نه از سرِ بی‌کسی، که از سرِ بی‌همتا بودن بود؛ گویی او در میانِ اقیانوسی از تلاطمِ انسانی، به تنهایی در جست‌وجویِ آرامشی بود که تنها در او یافت می‌شد. او چنان با ملایمت و وقار با جهان روبه‌رو می‌شد که گویی هیچ کینه‌ای در دل نداشت؛ حتی وقتی در برابرِ تندیِ رفتارِ کافران و تاریکیِ کردارشان ایستاده بود، همچنان چون ستاره‌ای فرستاده از سویِ آسمان، با نرمی و عطوفت سخن می‌گفت. او میانِ طوفانِ کینه، خود، آرامشِ مطلق بود.

اما وقتی آن قطره‌ی سیاه و مسموم، آرامشِ بی‌کرانِ آن آفتاب را در هم شکست، برخلافِ انتظارِ کینه‌توزان، سکوتی از لبانش برخاست که از تمامِ فریادهای جهان بلندتر بود… آن سکوت، پرمعناترین سکوتِ تاریخ بود؛ سکوتی که معنای ایستادگیِ نور در برابرِ تاریکیِ ستم بود، و معنای تسلیم‌ناپذیریِ جان در برابرِ کینه‌هایِ مادی. آن سکوت، تجلیِ تمامِ صفاتِ نیکوی او در برابرِ جهانی بود که در تندی و خشونت غرق شده بود. او در آن لحظاتِ پرآشوب، بیش از هر چیز، بی‌قرارِ دیدارِ محبوب بود؛ و گویی پروردگار نیز به این اشتیاقِ جانانه آگاه بود که با آن قطره‌ی سیاه، چنان آرام و با وقار، پادشاهِ خراسان را به سوی خویش فراخواند که تمامِ جهان درک کرد: او، محبوبِ بی‌حد و مرزِ خداست.» «از آن دم، خراسان برای همیشه در حزن و اندوهِ بی‌کرانِ آن شاهِ بی‌همتا ماند؛ گویی تمامِ خاکِ این دیار، با خونِ دلِ زائران درآمیخته بود. و تا این روزگار، جهانیان با قلبی لبریز از غم و چشمانی که از اشک‌های جاری، خیس و بی‌قرارند، به سوی آستانِ او روانه می‌شوند؛ تا در میانِ سکوتِ حرم، سفره‌ی دلِ پُر از درد خود را نزد آن بزرگوار بگشاید و در میانِ زمزمه‌هایِ بی‌صدا، کوچک‌ترین آرزوهای خود را از پناهِ شاهِ خراسان طلب کنند…» ای شاهِ خراسان…

ای غریبی که با تمامِ تنهایی‌اش، پناهِ تمامِ تنهایی‌های ماست…

ای که صحن و حرمتت، آرامشی است در برابرِ هر طوفان؛

و ما در آستانت، خود را از تمامِ دنیا رها می‌کنیم.

الهی که تجربهٔ این آرامش، قسمتِ همه شود.